Δημόσια διαβούλευση του 10ετούς σχεδίου στεγαστικής κρίσης- Τι λένε ΠΑΝΣΥΠΟ και ΠΟΜΙΔΑ

Την υπό δημόσια διαβούλευση Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035, σχολίασαν δύο μεγάλοι πανελλαδικοί φορείς που σχετίζονται άμεσα με την στέγαση.

Μπορείτε να δείτε ολόκληρο το σχέδιο και να συμμετάσχετε στη διαβούλευση πατώντας ΕΔΩ.

ΠΑΝΣΥΠΟ: Στεγαστική πολιτική με κοινωνικό έλεγχο

Από τη μία πλευρά, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Υπαλλήλων ΟΑΕΔ (ΠΑΝΣΥΠΟ) εξέφρασε την άποψη πως η στέγαση οφείλεται να αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό αγαθό και όχι ως εμπόρευμα, συμπεραίνοντας πως «Η Στρατηγική αναγνωρίζει σωστά μεγάλο μέρος της στεγαστικής κρίσης, αλλά δεν συγκροτεί με την αναγκαία δεσμευτικότητα το δημόσιο σχέδιο υπέρβασής της. Περιγράφει μια αγορά που έχει γίνει δυσβάστακτη, αλλά δεν οικοδομεί επαρκές αντίβαρο απέναντι σε αυτήν. Δεν θεμελιώνει μόνιμο δημόσιο και κοινωνικό στεγαστικό απόθεμα. Δεν επαναθεμελιώνει την εργατική κατοικία. Δεν ενσωματώνει επαρκώς τη ΔΥΠΑ και την κληρονομιά του ΟΕΚ. Δεν αξιολογεί αυστηρά τα δανειακά και επιδοματικά εργαλεία. Δεν απαντά με δεσμευτικούς στόχους για κοινωνικές κατοικίες, φοιτητικές κλίνες, προσιτά ενοίκια, κενές κατοικίες και μείωση στεγαστικής επιβάρυνσης.»

Προσθέτει επ’ αυτού, «Η χώρα χρειάζεται δημόσια στεγαστική πολιτική με θεσμική συνέχεια, κοινωνικό έλεγχο, αξιοποίηση της περιουσίας της εργατικής κατοικίας, μόνιμο απόθεμα κοινωνικής και προσιτής κατοικίας, ρύθμιση της αγοράς ενοικίων, προστασία της φοιτητικής κατοικίας και ουσιαστική λογοδοσία.»

ΠΟΜΙΔΑ: Ο έλεγχος στα χέρια των εκμισθωτών

Μια πιο κριτική στάση απέναντι στο σχέδιο εκφράζει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) επιθυμώντας μικρότερο ποσοστό κρατικού παρεμβατισμού στον τομέα της στέγασης. Προτείνει συνεπώς με σκοπό την την αύξηση προσφοράς κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση: 

1.Επέκταση της τριετούς απαλλαγής από το φόρο εισοδήματος από νέες μισθώσεις κύριας κατοικίας, για κάθε κατοικία που είναι σήμερα ξενοίκιαστη για οποιοδήποτε λόγο (νεόδμητη, ανακαινισμένη, νεοαποκτηθείσα, ιδιοκατοικούμενη, δωρεάν παραχωρημένη και κάθε είδους Νομικών Προσώπων). Η ρύθμιση αυτή θα φέρει τεράστιο αριθμό ξενοίκιαστων κατοικιών στην αγορά, με μηδαμινή απώλεια δημοσίων εσόδων, διότι από αυτά σήμερα δεν εισπράττεται απολύτως τίποτε!

2. Νομοθέτηση της δυνατότητας μονομερούς διαίρεσης διαμερισμάτων μεγάλου εμβαδού σε μικρότερα διαμερίσματα, ακόμη και όταν αυτό απαγορεύεται από τον κανονισμό της πολυκατοικίας. 

3. Περαιτέρω μείωση όλων των φορολογικών συντελεστών εισοδήματος μισθωμάτων.

4. Μείωση του ΦΠΑ για υλικά και εργασίες λειτουργικής και ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών στο 12% και βελτίωση των όρων επιστροφής φόρου εισοδήματος λόγω δαπανών αναβάθμισης κτιρίων, εντός τριετίας (αντί 5ετίας) και έως το 50% των δαπανών για υλικά (αντί του 25%).

5. Έναρξη λειτουργείας της εφαρμογής αξιολόγησης της φερεγγυότητας των υποψήφιων ενοικιαστών από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, ώστε οι ιδιοκτήτες να μην διστάζουν λεπτό να «ανοίξουν» τα σπίτια τους σε κάθε ενοικιαστή που σέβεται τις υποχρεώσεις του.

Τι λένε πηγές του Υπουργείου

Το skai.gr, επικαλούμενο πηγές του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για λογαριασμό του οποίου εκπονήθηκε το επίμαχο σχέδιο, αναφέρει πως το πλάνο σχέδιο απαντά σε τρεις ανάγκες:

• Να αυξηθούν τα διαθέσιμα σπίτια στην αγορά
• Να στηριχθούν τα νοικοκυριά που πιέζονται από το κόστος στέγασης
• Να υπάρχει σταθερή παρακολούθηση των μέτρων, ώστε να φαίνεται τι αποδίδει και τι χρειάζεται διόρθωση.

Οι ίδιες πηγές παρουσιάζουν τα 14 νέα μέτρα που θα φέρει το υπό διαβούλευση σχέδιο. Πιο αναλυτικά:

Ενιαίος Φορέας Στεγαστικής Πολιτικής

Προτείνεται η δημιουργία Ενιαίου Φορέα Στεγαστικής Πολιτικής. Ο νέος φορέας θα εποπτεύει και θα υλοποιεί στεγαστικά προγράμματα, με έμφαση στην κοινωνική κατοικία. Σκοπός είναι να μειωθεί ο κατακερματισμός αρμοδιοτήτων και να υπάρχει ένας σταθερός μηχανισμός εφαρμογής.

Παραχώρηση δημόσιας γης σε νησιά

Σχεδιάζεται η παραχώρηση δημόσιας γης σε νησιά, ώστε να χτιστούν κατοικίες. Το μέτρο αφορά περιοχές όπου η πρόσβαση σε κατοικία είναι δύσκολη λόγω υψηλής ζήτησης, περιορισμένου αποθέματος και αυξημένου κόστους.

Εκσυγχρονισμός οικοδομικών αδειών

Προτείνεται η απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών για τις οικοδομικές άδειες. Αυτό αφορά τόσο νέες κατασκευές όσο και ανακαινίσεις, ώστε τα έργα που είναι έτοιμα να προχωρούν ταχύτερα.

Δείτε ακόμη:

ΑΑΔΕ: 1.500 πολίτες εξυπηρετήθηκαν τις πρώτες 15 ημέρες του myPoint Κεραμεικού

Χρηματοδοτικά κίνητρα για προσιτή και κοινωνική κατοικία

Προβλέπονται χρηματοδοτικά κίνητρα προς εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων για την κατασκευή προσιτών και κοινωνικών κατοικιών σε περιοχές με υψηλή στεγαστική πίεση. Τα κίνητρα περιλαμβάνουν χαμηλότοκα δάνεια, εγγυήσεις, επιδοτήσεις επιτοκίου και άλλα συγχρηματοδοτικά εργαλεία, ώστε να μειωθεί το κόστος ανάπτυξης. Μέρος των νέων κατοικιών θα διατίθεται, για συγκεκριμένο διάστημα, με κοινωνικό ή προσιτό μίσθωμα.

Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης

Προτείνεται η δημιουργία Γραφείων Κοινωνικής Μίσθωσης ως τοπικών μηχανισμών που συνδέουν διαθέσιμες κατοικίες με τη στεγαστική πολιτική σε επίπεδο δήμου. Θα λειτουργούν ως ενδιάμεσοι μεταξύ ιδιοκτητών, δήμων και κοινωνικών υπηρεσιών, καταγράφοντας διαθέσιμα ακίνητα και υποστηρίζοντας τις διαδικασίες κοινωνικής και προσιτής μίσθωσης. Θα στεγάζονται στα Κέντρα Κοινότητας των δήμων, με συντονισμό από τον Ενιαίο Φορέα Στεγαστικής Πολιτικής.

Ψηφιακές πλατφόρμες φοιτητικής στέγης

Σχεδιάζονται ψηφιακά εργαλεία για τη φοιτητική στέγη. Σκοπός είναι να συγκεντρώνεται σε ένα σημείο η διαθέσιμη πληροφορία και να διευκολύνονται οι φοιτητές και οι οικογένειές τους στην αναζήτηση κατοικίας.

Ψηφιακή πλατφόρμα στέγασης δημοσίων υπαλλήλων στα νησιά

Σχεδιάζεται ψηφιακή πλατφόρμα σε νησιωτικούς δήμους με υψηλή στεγαστική πίεση, για την καταγραφή και την παρακολούθηση των στεγαστικών αναγκών των δημοσίων υπαλλήλων. Η πλατφόρμα συγκεντρώνει σε ένα σημείο τη ζήτηση και την προσφορά κατοικιών, ώστε να αντιστοιχίζονται τα διαθέσιμα σπίτια με τις καταγεγραμμένες ανάγκες και να σχεδιάζονται έγκαιρα οι παρεμβάσεις. Στόχος είναι να στελεχώνονται και να λειτουργούν απρόσκοπτα κρίσιμες δημόσιες υπηρεσίες στα νησιά.

Εθνικός Δείκτης Τιμών Ακινήτων

Προτείνεται η θεσμοθέτηση Εθνικού Δείκτη Τιμών Ακινήτων. Ο δείκτης θα παρακολουθεί την πορεία των τιμών και των ενοικίων στην αγορά, ώστε οι αποφάσεις για τη στεγαστική πολιτική να βασίζονται σε σταθερά και συγκρίσιμα δεδομένα.

Δείκτες παρακολούθησης της στεγαστικής πολιτικής

Η εφαρμογή της Στρατηγικής θα παρακολουθείται με συγκεκριμένους δείκτες, όπως η μείωση του στεγαστικού βάρους των νοικοκυριών, η ενεργοποίηση κενών κατοικιών και η αύξηση του κοινωνικού στεγαστικού αποθέματος. Έτσι, κάθε μέτρο θα αξιολογείται με βάση μετρήσιμα αποτελέσματα.

Επίσης, η εθνική στρατηγική περιγράφει τα μέτρα που ήδη υλοποιούνται. Ενδεικτικά:

Περισσότερα σπίτια στην αγορά

Στόχος είναι να επιστρέψουν κατοικίες στην αγορά. Το «Ανακαινίζω–Νοικιάζω» επιδοτεί την ανακαίνιση κλειστών κατοικιών που επιστρέφουν σε μακροχρόνια μίσθωση, ενώ η «Ανακαίνιση Κατοικίας», με προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ και επιχορήγηση έως 95% (έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία), καλύπτει 15.000 έως 20.000 νοικοκυριά. Παράλληλα, ιδιοκτήτες που ανοίγουν κλειστά σπίτια ή τα μετατρέπουν από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος για τα ενοίκια.

Στην ίδια κατεύθυνση, κατασκευάζονται 8.600 νέες κλίνες φοιτητικών εστιών σε έξι πανεπιστήμια, με προϋπολογισμό 737,5 εκατ. ευρώ, ενώ προχωρά η κοινωνική κατοικία μέσα από την κοινωνική αντιπαροχή και την αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων.

Κανόνες στη βραχυχρόνια μίσθωση και στη Golden Visa

Μπαίνουν κανόνες για να περιοριστεί η πίεση της βραχυχρόνιας μίσθωσης σε περιοχές με υψηλή ζήτηση: τοπικοί και χρονικοί περιορισμοί, ΦΠΑ 13% και τέλος ανθεκτικότητας. Παράλληλα, απαγορεύεται η βραχυχρόνια εκμίσθωση ακινήτων που αποκτώνται μέσω Golden Visa, ώστε να μη φεύγουν κατοικίες από τη μακροχρόνια μίσθωση σε περιοχές που ήδη δέχονται πίεση.

Άμεση στήριξη σε νοικοκυριά και φοιτητές

Τα νοικοκυριά στηρίζονται άμεσα μέσα από τρία εργαλεία. Το Επίδομα Στέγασης διαθέτει 300 εκατ. ευρώ για 434.000 ωφελούμενους, η Επιστροφή Ενοικίου 201,6 εκατ. ευρώ για 877.000 ωφελούμενους και το Φοιτητικό Στεγαστικό Επίδομα 90 εκατ. ευρώ για 46.000 φοιτητές που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο τους.

Πρόσβαση σε ιδιόκτητη κατοικία

Τα προγράμματα «Σπίτι μου» συνεχίζουν να λειτουργούν ως εργαλεία για την απόκτηση πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων δανείων. Απευθύνονται κυρίως σε νέους και νέα ζευγάρια που δυσκολεύονται να αγοράσουν σπίτι με τους όρους της ελεύθερης αγοράς.

Αναβάθμιση παλαιού οικιστικού αποθέματος

Η Στρατηγική συνδέει τη στεγαστική πολιτική με την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών. Προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ» μειώνουν την ενεργειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών και βελτιώνουν την ποιότητα παλαιών κατοικιών.

Συντονισμός και παρακολούθηση

Έχει συσταθεί Κυβερνητική Επιτροπή Στεγαστικής Πολιτικής, διυπουργικό όργανο υπό τον Υπουργό Επικρατείας με συμμετοχή 10 Υπουργείων, που συντονίζει τις αποφάσεις ώστε οι παρεμβάσεις να μην υλοποιούνται αποσπασματικά. Η ψηφιακή πύλη stegasi.gov.gr συγκεντρώνει τα μέτρα και θα δημοσιεύει μηνιαίες εκθέσεις αποτελεσμάτων, ώστε πολίτες και δημοσιογράφοι να παρακολουθούν την εφαρμογή.