θ-λιβάνιος-στο-aftodioikisi-gr-επιβράβευση-για-άρ-1415021

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ - 'ΑΡΘΡΑ | 20.12.2024 | 07:08

Θ. Λιβάνιος στο aftodioikisi.gr: Επιβράβευση για “άριστους” δήμους -Τι λέει για ΔΕΥΑ, εκλογικό σύστημα

Συναινετική λύση για το θέμα της συγχώνευσης των ΔΕΥΑ προαναγγέλλει με το α΄ μέρος της συνέντευξής του στο aftodioikisi.gr ο υπουργός Εσωτερικών Θ. Λιβάνιος: “Σύντομα θα δούμε και από το υπουργείο Περιβάλλοντος την πληρέστερη νομοθετική πρωτοβουλία που θα αναρτηθεί σε δημόσια διαβούλευση…Ακούσαμε με μεγάλη προσοχή και τις προτάσεις της Αυτοδιοίκησης και την απόφαση του συνεδρίου της ΚΕΔΕ στη Ρόδο και της Γενικής Συνέλευσης της ΕΔΕΥΑ. Όλα αυτά έχουν συνεκτιμηθεί από το υπουργείο Περιβάλλοντος”, λέει χαρακτηριστικά.

Παράλληλα ο υπουργός Εσωτερικών επιμένει για το νέο εκλογικό σύστημα που πρότεινε, τονίζοντας ότι εφαρμόζεται με επιτυχία σε Μεγάλη Βρετανία (Δήμος Λονδίνου), Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία, μειώνοντας την αποχή και τα «ανατολίτικα παζάρια» μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου.

Επιπλέον, προαναγγέλλει επιβράβευση των δήμων που θα έχουν τις καλύτερες επιδόσεις ανά δείκτη και ανά κατηγορία στους Δείκτες Ποιότητας, η εφαρμογή των οποίων ξεκινά από τις αρχές του έτους.

Τέλος, ο κ. Λιβάνιος, τονίζει ότι το χρηματοδοτικό εργαλείο για τους δήμου, αντίστοιχο του “Φιλόδημος” ή του “Αντώνης Τρίτσης”, θα λειτουργήσει το 2026, καθώς “στόχος είναι να ολοκληρωθούν τα πάρα πολλά έργα που χρηματοδοτούνται αυτή τη στιγμή και αυτά που βρίσκονται σε στάδιο δημοπράτησης, πρέπει τουλάχιστον να συμβασιοποιηθούν”.

Αναλυτικά το κείμενο του α΄ μέρους της συνέντευξης του υπουργού Εσωτερικών στο aftodioikisi.gr είναι το εξής:

– Κύριε υπουργέ θα ήθελα να ξεκινήσουμε την συζήτησή μας από τα οικονομικά των ΟΤΑ, που τίθενται ως προτεραιότητα για τους αιρετούς και προφανώς και για το υπουργείο. Σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, ενώ βάσει του Ν.3852/2010 (Καλλικράτης), του οποίου ήσασταν ένας από τους συντάκτες, θα έπρεπε να αποδοθούν στους δήμους 8,3 δισ. ευρώ, ο προϋπολογισμός του 2025 προβλέπει μόλις 2,5 δισ. Αντίστοιχη ήταν η κατάσταση και το 2024, με τους δήμους να επιβαρύνονται με το αυξημένο ενεργειακό κόστος, το τέλος ταφής αλλά και τις αυξήσεις αποδοχών στους υπαλλήλους τους και ορισμένους να κινδυνεύουν ακόμη και με χρεωκοπία. Πώς σκέφτεστε να λύσετε αυτό το πρόβλημα; Οι δήμαρχοι, για παράδειγμα, ζητούν γενναία αύξηση των πόρων που θα αποδοθούν στους Δήμους μέσω των ΚΑΠ, το 2025, τουλάχιστον κατά 1 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2024…

Να ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα. Πρώτον, η κυβέρνηση από την 1/1/2024 κάλυψε απολύτως και μέχρι τελευταίο ευρώ την αύξηση του μισθολογικού κόστους στους Δήμους και γι’ αυτό αύξησε κατά 245 εκατομμύρια ευρώ τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους. Η Κεντρική Ένωση Δήμων και στο συνέδριο του 2022 στο Βόλο, αλλά και τον Φεβρουάριο του 2024, πήρε απόφαση να αλλάξει ο τρόπος κατανομής των ΚΑΠ με όφελος τους ορεινούς και νησιωτικούς δήμους. Ως εκ τούτου, είναι απολύτως ανακριβές ότι δεν καλύφθηκε το μισθολογικό κόστος.

Σχετικά με τους πόρους που προέβλεπε ο «Καλλικράτης», δεν έχει εφαρμοστεί η συγκεκριμένη πρόβλεψη ποτέ, όχι μόνο γιατί ακολούθησε η οικονομική κρίση, αλλά και γιατί το πλαίσιο των αρμοδιοτήτων έχει αλλάξει και εκεί έχουν υπολογιστεί και δαπάνες οι οποίες πλέον δεν είναι στις αρμοδιότητες της Αυτοδιοίκησης, όπως είναι τα προνοιακά επιδόματα. Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση ούτε θα προβεί σε εκτροχιασμό της εθνικής οικονομίας ούτε προτίθεται να οδηγήσει τη χώρα σε επιτήρηση, ιδίως τώρα που μεγάλες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σε κίνδυνο λόγω ανεξέλεγκτης αύξησης των δαπανών.

Θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι μόλις μέσα σε 5 χρόνια, οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι αυξήθηκαν από το 1,8 δισ. ευρώ το 2019 στα 2,5 δισ. ευρώ το 2025, δηλαδή αυξήθηκαν κατά 39% μέσα σε μία πενταετία.

– Μιας και μιλάμε για κονδύλια, πότε θα δούμε ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο για την Αυτοδιοίκηση, αντίστοιχο με αυτό του «Φιλόδημου» ή του «Αντώνης Τρίτσης»;

Αυτό που προέχει τώρα είναι να υλοποιηθούν τα έργα απ’ όλα τα χρηματοδοτικά προγράμματα, τα οποία σε κάποιες περιπτώσεις καθυστερούν αναιτιολόγητα. Σχεδόν 7 δισ. ευρώ έργα υποδομών, σε όλους τους δήμους και σε όλη τη χώρα, απ’ όλα τα χρηματοδοτικά εργαλεία («Τρίτσης», «Φιλόδημος ΙΙ», Ταμείο Ανάκαμψης, ΕΣΠΑ, Πράσινο Ταμείο), εκτελούνται από το 2020.

ΛΙΒΑΝΙΟΣ

-Αν κρίνω από την απάντησή σας, θα καθυστερήσει. Δεν θα το δούμε, δηλαδή, εντός του 2025;

Στόχος είναι να ολοκληρωθούν τα πάρα πολλά που χρηματοδοτούνται αυτή τη στιγμή και αυτά που βρίσκονται σε στάδιο δημοπράτησης, πρέπει τουλάχιστον να συμβασιοποιηθούν. Από εκεί και πέρα και σε συνεργασία με την Αυτοδιοίκηση, θα εξετάσουμε και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία αλλά για το 2025 είναι αυτή τη στιγμή δύσκολο. Στοχεύουμε για πιο μετά. Για το 2026, τουλάχιστον.

– Ένα δεύτερο θέμα που τίθεται είναι αυτό των αρμοδιοτήτων, που, βεβαίως, σχετίζεται και με τους πόρους, καθώς οι αιρετοί παραπονιούνται συχνά ότι το κεντρικό κράτος τους «φορτώνει» με αρμοδιότητες χωρίς πόρους. Θεωρείτε ότι το πρόβλημα με τη σύγχυση των αρμοδιοτήτων θα λυθεί στις 31/3/25, οπότε και ολοκληρώνεται ο διάλογος για το νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης: Το ρωτώ αυτό γιατί θυμάμαι ότι τελευταία φορά τον Φεβρουάριο του 2021, μετά την «Μήδεια», ο κ. Μητσοτάκης είχε προαναγγείλει για μία ακόμη φορά ότι θα προχωρήσει άμεσα το ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικού κράτους και Αυτοδιοίκησης. Και από τότε μέχρι τον ερχόμενο Μάρτιο, θα έχουν περάσει τέσσερα χρόνια…

Έχουν γίνει σημαντικά βήματα, αλλά το σημαντικότερο βήμα είναι ότι για πρώτη φορά βρίσκεται υπό αναθεώρηση το συνολικό θεσμικό πλαίσιο της Αυτοδιοίκησης, και για τους Δήμους και για τις Περιφέρειες της χώρας. Προφανώς, εκεί θα γίνει μία συστηματική δουλειά για όλο το πλαίσιο των αρμοδιοτήτων και τον αποτελεσματικότερο τρόπο άσκησης αυτών. Η ταυτόχρονη και ενιαία αντιμετώπιση του νομοθετικού πλαισίου των Δήμων και των Περιφερειών, δίνει την ευκαιρία να γίνει μεθοδολογικά αυτή η απαιτητική εργασία.

– Στο τελευταίο συνέδριο της ΚΕΔΕ στη Ρόδο ανοίξατε θέμα εκλογικού νόμου και, είναι αλήθεια, επικριθήκατε τόσο για το τάιμινγκ όσο και για το περιεχόμενο της πρότασης, ειδικά γι’ αυτό το «multiple choice» στην επιλογή δημάρχου και περιφερειάρχη. Τι απαντάτε σε αυτή την κριτική;

Όταν βρίσκεται σε αναθεώρηση το θεσμικό πλαίσιο της Αυτοδιοίκησης και όταν το 1/4 του σημερινού Κώδικα των Δήμων αφορά στον τρόπο εκλογής των δημοτικών και περιφερειακών αρχών, είναι αυτονόητο ότι η κυβέρνηση θα καταθέσει προτάσεις γι’ αυτό. Και όταν πριν ακριβώς ένα χρόνο, μετά το δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών συζητούσαμε για την πολύ αυξημένη αποχή, για τα «ανατολίτικα παζάρια» μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου, για τους μη εκλεγέντες συμβούλους, οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις «εκδικήθηκαν» τους υποψηφίους δημάρχους στους συνδυασμούς των οποίων συμμετείχαν ή όταν συζητούσαμε για την ταλαιπωρία των ψηφοφόρων, τότε ναι είναι υποχρέωσή μας να κάνουμε μία σημαντική αλλαγή.

Και, φυσικά, ο κατάλληλος χρόνος και χώρος για την έναρξη ενός διαλόγου είναι δημόσια, επίσημα και ενώπιων των δημάρχων και των περιφερειαρχών, σε «νεκρό» πολιτικά χρόνο και όχι σε κλειστά κομματικά γραφεία με φίλους και ημέτερους.

– Επιμένετε στην αλλαγή του εκλογικού νόμου: Το ρωτώ αυτό γιατί το σημερινό νομοθέτημα που είναι της δικής σας κυβέρνησης, θεωρείται από την πλειοψηφία των αιρετών επιτυχημένο, μιας και δίνει σταθερές δημοτικές και περιφερειακές αρχές. Επιπλέον, λένε κάποιοι ότι το εκλογικό σύστημα που προτείνετε δεν εφαρμόζεται πουθενά στον κόσμο…

Τους συνιστώ να μελετήσουν λίγο καλύτερα τα εκλογικά συστήματα και πού αυτά εφαρμόζονται.

-Δηλαδή, ισχυρίζεστε, ότι εφαρμόζεται και αλλού. Μπορείτε να μου πείτε σε ποιες χώρες;

Είναι συστήματα που δίνουν ταξινομημένη ψήφο. Και είναι ένα εκλογικό σύστημα που χρησιμοποιείται και βουλευτικές και αυτοδιοικητικές εκλογές, όπως πολύ πρόσφατα και για την εκλογή του Μητροπολιτικού δημάρχου του Λονδίνου. Αυτό συνδυάζει δύο πράγματα: Και τη δυνατότητα να τελειώνουμε σε μία Κυριακή και την επιλογή στον εκλογέα να δώσει και μια δεύτερη ψήφο, για τους λόγους που αναλύσαμε πιο πριν.

-Εκτός από το Λονδίνο, εφαρμόζεται αλλού;

Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία στις βουλευτικές εκλογές και σε διάφορα άλλα επίπεδα.

– Ένα ακόμη μέτωπο που ανοίξατε (σ.σ. όχι εσείς αλλά ο συνάδελφός σας υπουργός Περιβάλλοντος Θ. Σκυλακάκης) με τους δημάρχους, είναι αυτό των αναγκαστικών συγχωνεύσεων των ΔΕΥΑ. Γιατί δεν προσχωρείτε στην άποψη των αιρετών, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, για εθελοντικές συγχωνεύσεις, ώστε να μπουν τα ξίφη στα θηκάρια;

Αυτό που προέχει είναι η βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης από τους Δήμους της χώρας και, κυρίως, η αποτελεσματική αντιμετώπιση της λειψυδρίας, η οποία θα είναι για τα επόμενα έτη μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που έχουμε να αντιμετωπίσουμε. Στο πλαίσιο αυτό γίνεται ένας ζωηρός και παραγωγικός διάλογος με την Αυτοδιοίκηση, ο οποίος είναι σε εξέλιξη. Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν μπορούν να μένουν σχήματα τα οποία ούτε εισπράττουν λογαριασμούς, ούτε μπορούν να διαχειριστούν έργα τα οποία είναι απαραίτητα και, κυρίως, δεν έχουν την τεχνική και διοικητική επάρκεια για να διασφαλίσουν την ορθολογική διαχείριση του νερού.

-Σε αυτό συμφωνούμε όλοι. Γιατί, όμως, κάτι τέτοιο αναιρεί την πρόταση περί εθελοντικών συνενώσεων;

Ο διάλογος συνεχίζεται και με την ΚΕΔΕ και με την ΕΔΕΥΑ. Σύντομα θα δούμε και από το υπουργείο Περιβάλλοντος την πληρέστερη νομοθετική πρωτοβουλία που θα αναρτηθεί σε δημόσια διαβούλευση, ενώ παράλληλα θα συνεχιστεί και ο διάλογος με την Αυτοδιοίκηση. σε κάθε περίπτωση, επαναλαμβάνω, η μεγάλη πρόκληση είναι η αντιμετώπιση της λειψυδρίας, η οποία θα είναι, ίσως, ένα από τα κυριότερα προβλήματα που θα αντιμετωπίσουμε την επόμενη δεκαετία.

ΛΙΒΑΝΙΟΣ

-Πάντως, με τις εθελοντικές συνενώσεις οι δήμαρχοι θα βάλουν τα ξίφη στα θηκάρια…

Ακούσαμε με μεγάλη προσοχή και τις προτάσεις της Αυτοδιοίκησης και την απόφαση του συνεδρίου της ΚΕΔΕ στη Ρόδο και της Γενικής Συνέλευσης της ΕΔΕΥΑ. Όλα αυτά έχουν συνεκτιμηθεί από το υπουργείο Περιβάλλοντος.

-Στη διάρκεια της ομιλίας στη Βουλή κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού, αναφέρατε ότι το επόμενο διάστημα ξεκινά η παραγωγική λειτουργία των Δεικτών Ποιότητας των Δήμων και των Περιφερειών. Σημειώσατε ότι «πρόκειται για ένα σύνθετο έργο» από το οποίο θα «προκύψουν 109 δείκτες αξιολόγησης για τους Δήμους και 30 δείκτες για τις Περιφέρειες». Θα θέλατε να μας πείτε πως θα λειτουργεί αυτό το σύστημα αξιολόγησης και αν θα προβλέπει ποινές και αντίστοιχα μπόνους, ανάλογα με την επίτευξη των δεικτών από τους ΟΤΑ;

Όπως είχαμε προαναγγείλει, το έργο των Δεικτών Ποιότητας των Δήμων και των Περιφερειών της χώρας δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες και σε κάθε ενδιαφερόμενο να μπορεί να έχει πλήρη εικόνα για την κατάσταση κάθε Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης της χώρας. Πάνω από 800 στοιχεία θα αντλούνται, είτε αυτόματα από βάσεις δεδομένων του ελληνικού δημοσίου, είτε από τους Δήμους και τις Περιφέρειες. Και, προφανώς, πρόθεσή μας είναι, όπως άλλωστε προβλέπεται από τη νομοθεσία, να επιβραβεύσουμε αυτούς που έχουν τις καλύτερες επιδόσεις ανά δείκτη και ανά κατηγορία Δήμου.