νέος-κώδικας-φέρνει-μπάχαλο-στα-διο-1300174
ΟΤΑ | 23.06.2026 | 07:04

Νέος Κώδικας: Φέρνει «μπάχαλο» στα διοικητικά όργανα των ΟΤΑ πριν καν ψηφιστεί

Προσθήκη του aftodioikisi.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Μεγάλο «αλαλούμ» αναμένεται να προκαλέσει πιθανή καθυστέρηση της ψήφισης του Νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης που βρίσκεται στις επιτροπές της Βουλής, σε ότι αφορά την εκλογή νέων Προεδρείων Δημοτικών Συμβουλίων και Δημοτικών Επιτροπών.

Τι έχει συμβεί; Βάση της υφιστάμενης νομοθεσίας, όπως αυτή διατυπώνεται στο Άρθρο 64 του ν. 3852/201038 (Καλλικράτης) πρέπει να υπάρξει νέα εκλογή προεδρείων δημοτικών συμβουλίων και δημοτικών επιτροπών την 1η Ιουλίου αφού λήγει η θητεία των υφιστάμενων. Μάλιστα υπάρχει και σχετική παλαιότερη αναλυτική διευκρινιστική εγκύκλιος του υπουργού Εσωτερικών Θ. Λιβάνιου, η οποία εμπεριέχει και τις προβλέψεις του νόμου (δείτε την εγκύκλιο ΕΔΩ)

Σημειώνεται ότι τόσο τα προεδρεία, όσο και οι δημοτικές επιτροπές εκλέγονται για 30 μήνες μετά την ανάδειξη νέας δημοτικής αρχής. Μετά την πάροδο των 30 μηνών πρέπει να υπάρξει επανεκλογή τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ίδια διαδικασία προβλέπεται και για την εκλογή Προεδρείων των Περιφερειακών Συμβουλίων και μελών των Περιφερειακών Επιτροπών. 

Βάση του νόμου το δημοτικό συμβούλιο πρέπει να συνέλθει «ύστερα από πρόσκληση του συμβούλου του συνδυασμού του εκλεγέντος δημάρχου που έχει εκλεγεί με τις περισσότερες ψήφους και, σε περίπτωση ισοψηφίας, εκείνου που είναι γραμμένος πρώτος κατά σειρά στην απόφαση του δικαστηρίου».

Μάλιστα προκειμένου να πραγματοποιηθεί η συγκεκριμένη συνεδρίαση, η πρόσκληση που θα έχει ως αποκλειστικό θέμα ημερήσιας διάταξης την εκλογή των μελών του προεδρείου του δημοτικού συμβουλίου και των μελών της δημοτικής επιτροπής δημοσιεύεται υποχρεωτικά στην ιστοσελίδα του δήμου, ενώ γνωστοποιείται με κάθε πρόσφορο μέσο στους δημοτικούς συμβούλους τουλάχιστον σαράντα οκτώ (48) ώρες πριν τη συνεδρίαση». 

Αλλαγές με το νέο Κώδικα

Ολα τα παραπάνω βάση της υφιστάμενης νομοθεσίας. Όμως με το Νέο Κώδικα η διαδικασία αλλάζει, όπως περιγράφεται στα άρθρα 118 και 137. Συγκεκριμένα στο άρθρο 118 του Νέου Κώδικα αναφέρεται: «Κατά τη δεύτερη θητεία, έως την εβδόμη (7η) Ιουλίου του τρίτου (3ου) έτους της αυτοδιοικητικής περιόδου, το συμβούλιο συνέρχεται δια ζώσης για την ανάδειξη νέου προεδρείου, με πρόσκληση του υφιστάμενου προέδρου, ο οποίος και προεδρεύει στη συνεδρίαση». Τι αλλάζει; Την συνεδρίαση δεν την συγκαλεί ο πρώτος σε σταυρούς δημοτικός σύμβουλος του συνδυασμού του εκλεγέντος δημάρχου, αλλά ο υφιστάμενος πρόεδρος. 

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν ο Νέος Κώδικας δεν ψηφιστεί άμεσα και δεν λάβει ΦΕΚ μέχρι τις 28 Ιουνίου, προκειμένου, να ακολουθεί η νέα διαδικασία για την εκλογή των Προεδρείων των Δημοτικών Συμβουλίων και των μελών των Δημοτικών Επιτροπών και τα αντίστοιχα όργανα των Περιφερειών, τότε η διαδικασία πρέπει να γίνει με την υφιστάμενη νομοθεσία.

Πολλά αυτοδιοικητικά στελέχη ωστόσο ήδη διατυπώνουν ερωτηματικά σε σχέση με την διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσουν, ενώ αρκετοί είναι και εκείνοι που σημειώνουν ότι μπορεί να γίνουν οι διαδικασίες και τελικά να «κηρυχθούν άκυρες» και να χρειαστεί επανάληψη τους με ότι αυτό συνεπάγεται, δηλαδή τη μη λειτουργία των δύο κορυφαίων οργάνων των δήμων.

Ο Λιβάνιος «πετάει το μπαλάκι» στον Κακλαμάνη

Την ίδια στιγμή το υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο είναι υπεύθυνο για την αναστάτωση έχει δημιουργηθεί, καθώς για μια ακόμη φορά καθυστέρησε να προχωρήσει τη διαδικασία ψήφισης του νέου Κώδικα, δεν έχει ξεκάθαρη εικόνα για τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες και πότε θα εισαχθή το νομοσχέδιο για ψήφιση στην ολομέλεια της Βουλής.

Μάλιστα πηγές του υπουργείου με τις οποίες επικοινώνησε το aftodioikisi.gr, δήλωναν «άγνοια» για τις προθέσεις του προεδρείου της Βουλής σχετικά με το χρόνο συζήτησης του νομοσχεδίου, τονίζοντας ότι «αφορούν την Βουλή». Ουσιαστικά, ο υπουργός Εσωτερικών, Θ. Λιβάνιος επιχειρεί να μεταθέσει τις ευθύνες στον πρόεδρο της Βουλής Ν. Κακλαμάνη σχετικά με την καθυστέρηση των κοινοβουλευτικών διαδικασιών για την ψήφιση του νόμου.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι σε κάθε περίπτωση μετά την εκλογή των νέων Προεδρείων των Δημοτικών Συμβουλίων και των μελών των Δημοτικών Επιτροπών, με όποια …«νομοθεσία» και αν εφαρμοστεί υπάρχει και δεύτερη διαδικασία για να θεωρηθούν τα αποτελέσματα έγκυρα και οριστικά. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται τόσο στον «Καλλικράτη», όσο και στο «Νέο Κώδικα»:  Τα πρακτικά της εκλογής αναρτώνται μέσα σε προθεσμία πέντε (5) ημερών από τη διενέργειά της στο πληροφοριακό σύστημα ελέγχου νομιμότητας τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 672, περί του πληροφοριακού συστήματος ελέγχου νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προκειμένου να διενεργηθεί ο υποχρεωτικός έλεγχος νομιμότητας.  Η Αυτοτελής Υπηρεσία Εποπτείας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α.) ελέγχει τη νομιμότητα της πράξης και ο Επόπτης εκδίδει απόφαση μέσα σε αποκλειστική προθεσμία πέντε (5) ημερών από την ανάρτηση και ταυτόχρονη ανάθεσή της στην Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α.

Σε κάθε περίπτωση η διαδικασία βρίσκεται κυριολεκτικά στον «αέρα» με τα Δημοτικά και Περιφερειακά Συμβούλια να κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς Προεδρεία και οι Δημοτικές και Περιφερειακές Επιτροπές χωρίς νέα μέλη. Κι αυτό γιατί ακόμη κι αν το νομοσχέδιο ψηφιστεί την Παρασκευή 26/6 θα πρέπει να υπάρξει διαβεβαίωση του υπουργείου Εσωτερικών ότι το ΦΕΚ θα εκδοθεί το πολύ έως τις 30/6.

Ακολουθεί το άρθρο 118 του νέου Κώδικα

1. Το δημοτικό και, αντίστοιχα, το περιφερειακό συμβούλιο συνέρχονται για την εκλογή των μελών του προεδρείου τους σε ειδική δημόσια συνεδρίαση δια ζώσης, ύστερα από πρόσκληση του συμβούλου της παράταξης του δημάρχου που έχει εκλεγεί κατά σειρά με τις περισσότερες ψήφους, σύμφωνα με την απόφαση του άρθρου 72, περί επικύρωσης της εκλογής, και για τις περιφέρειες του συμβούλου της παράταξης του περιφερειάρχη που έχει εκλεγεί, κατά σειρά, με τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης, σύμφωνα με το άρθρο 72, στη μεγαλύτερη σε πληθυσμό εκλογική περιφέρεια. Η πρόσκληση κοινοποιείται στους συμβούλους, τουλάχιστον, σαράντα οκτώ (48) ώρες πριν από την έναρξη της συνεδρίασης. Στη συνεδρίαση αυτή προεδρεύει ο σύμβουλος που συγκάλεσε το συμβούλιο, ο οποίος αναθέτει προσωρινά καθήκοντα γραμματέα του συμβουλίου σε έναν (1) από τους υπαλλήλους του δήμου και, αντίστοιχα, της περιφέρειας. Αν ο σύμβουλος της παράταξης του δημάρχου ή, αντίστοιχα, του περιφερειάρχη απουσιάζει, τα καθήκοντα του προέδρου της συνεδρίασης ασκεί ο επόμενος κατά σειρά επιτυχίας σύμβουλος της παράταξης του δημάρχου ή, αντίστοιχα, του περιφερειάρχη, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου. Κατά τη δεύτερη θητεία, έως την εβδόμη (7η) Ιουλίου του τρίτου (3ου) έτους της αυτοδιοικητικής περιόδου, το συμβούλιο συνέρχεται δια ζώσης για την ανάδειξη νέου προεδρείου, με πρόσκληση του υφιστάμενου προέδρου, ο οποίος και προεδρεύει στη συνεδρίαση.

2. Ο επικεφαλής της κάθε παράταξης των περ. α), β) και γ) της παρ. 2 του άρθρου 117, περί συγκρότησης και θητείας του προεδρείου του δημοτικού και του περιφερειακού συμβουλίου, με δήλωσή του προς τον προεδρεύοντα σύμβουλο, η οποία επιδίδεται πριν από την έναρξη της συνεδρίασης, υποδεικνύει τον σύμβουλο της παράταξής του, ο οποίος προτείνεται προς το συμβούλιο ως υποψήφιο μέλος του προεδρείου. Αν για οποιαδήποτε από τις ανωτέρω θέσεις δεν υπάρξει υποψηφιότητα που προέρχεται από την αντίστοιχη παράταξη, τότε ο δήμαρχος και, αντίστοιχα, ο περιφερειάρχης προτείνουν σύμβουλο της παράταξής τους ως υποψήφιους για το αξίωμα αυτό.

3. Ο πρόεδρος, ο αντιπρόεδρος και ο γραμματέας του δημοτικού και, αντίστοιχα, του περιφερειακού συμβουλίου, εκλέγονται χωριστά και με φανερή ψηφοφορία, σύμφωνα με την ακόλουθη διαδικασία:

Υποψήφιος για κάθε αξίωμα εκλέγεται όποιος συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του συμβουλίου.

Εάν κανείς από τους υποψηφίους δεν συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία, τότε η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται στην ίδια συνεδρίαση.

Εάν και κατά τη δεύτερη ψηφοφορία δεν συγκεντρωθεί η απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του συμβουλίου, τότε στην ίδια συνεδρίαση διενεργείται και τρίτη ψηφοφορία.

Κατά την τρίτη ψηφοφορία εκλέγεται ο σύμβουλος τον οποίο πρότεινε ο επικεφαλής της παράταξής του, υπό την προϋπόθεση ότι έλαβε τουλάχιστον τις ψήφους του ενός τετάρτου (1/4) του όλου αριθμού των μελών του συμβουλίου.

4. Αν δεν επιτευχθεί εκλογή για οποιονδήποτε λόγο ή η συνεδρίαση ματαιωθεί, επειδή δεν σχηματίστηκε απαρτία, η συνεδρίαση επαναλαμβάνεται την αμέσως επόμενη Κυριακή από τις ημερομηνίες της παρ. 4 του άρθρου 117, κατ’ αντιστοιχία. Αν και στη δεύτερη συνεδρίαση δεν επιτευχθεί εκλογή ή η συνεδρίαση ματαιωθεί, επειδή δεν σχηματίστηκε απαρτία, θεωρείται ότι εκλέγονται, ανάλογα με την περίπτωση, οι σύμβουλοι που είναι μέλη της αντίστοιχης παράταξης της παρ. 2 του άρθρου 117 και έλαβαν κατά σειρά τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης, σύμφωνα με την απόφαση του άρθρου 72, περί επικύρωσης της εκλογής. Αν δεν υπάρχουν σύμβουλοι των παρατάξεων που προβλέπονται στην παρ. 2 του άρθρου 117, οι θέσεις καταλαμβάνονται από τους συμβούλους της παράταξης του δημάρχου και αντίστοιχα του περιφερειάρχη, που έλαβαν κατά σειρά τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης, σύμφωνα με την ίδια απόφαση του άρθρου 72.

5. Τα πρακτικά της εκλογής αναρτώνται μέσα σε προθεσμία πέντε (5) ημερών από τη διενέργειά της στο πληροφοριακό σύστημα ελέγχου νομιμότητας τοπικής αυτοδιοίκησης του άρθρου 672, περί του πληροφοριακού συστήματος ελέγχου νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προκειμένου να διενεργηθεί ο υποχρεωτικός έλεγχος νομιμότητας.  Η Αυτοτελής Υπηρεσία Εποπτείας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α.) ελέγχει τη νομιμότητα της πράξης και ο Επόπτης εκδίδει απόφαση μέσα σε αποκλειστική προθεσμία πέντε (5) ημερών από την ανάρτηση και ταυτόχρονη ανάθεσή της στην Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α.

6. Αν ακυρωθεί οποιαδήποτε εκλογή για τα ανωτέρω αξιώματα, επαναλαμβάνεται σύμφωνα με τη διαδικασία των προηγούμενων παραγράφων εντός τριών (3) ημερών από την παραλαβή στο πρωτόκολλο του δήμου ή αντίστοιχα της περιφέρειας, της ακυρωτικής απόφασης του Επόπτη Νομιμότητας.

7. Τα πρακτικά της εκλογής, μετά τον έλεγχο νομιμότητας από τον Επόπτη Νομιμότητας, αναρτώνται στην ιστοσελίδα του δήμου και αντίστοιχα της περιφέρειας και στον ιστότοπο του προγράμματος «Διαύγεια».

Ακολουθεί το άρθρο 137

1. Το δημοτικό και το περιφερειακό συμβούλιο, αντίστοιχα, μετά από την εκλογή του προεδρείου τους, κατά τις ημερομηνίες που ορίζονται στην παρ. 4 του άρθρου 117, περί συγκρότησης και θητείας προεδρείου δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου, και κατά τη διάρκεια της ίδιας συνεδρίασης, εκλέγουν μεταξύ των μελών τους, με μυστική ψηφοφορία, τα τακτικά και αναπληρωματικά μέλη της δημοτικής και της περιφερειακή επιτροπής, αντίστοιχα. Δεν επιτρέπεται να εκλεγεί μέλος της επιτροπής ο πρόεδρος του δημοτικού και του περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα. Τα μέλη της παράταξης της πλειοψηφίας και τα μέλη των παρατάξεων της μειοψηφίας εκλέγονται ξεχωριστά από τα αντίστοιχα μέλη των παρατάξεων του συμβουλίου.

2. Κάθε σύμβουλος της παράταξης της πλειοψηφίας ή των παρατάξεων της μειοψηφίας ψηφίζει υποψηφίους ισάριθμους με τον αντίστοιχο αριθμό μελών που εκλέγονται από την παράταξη της πλειοψηφίας ή τις παρατάξεις της μειοψηφίας, αντίστοιχα. Οι σύμβουλοι της παράταξης της πλειοψηφίας ψηφίζουν μόνο τους υποψηφίους της παράταξης της πλειοψηφίας και, αντίστοιχα, οι σύμβουλοι των παρατάξεων της μειοψηφίας ψηφίζουν μόνο τους υποψηφίους των παρατάξεων της μειοψηφίας σε ξεχωριστό ψηφοδέλτιο, ανά κατηγορία (πλειοψηφίας και μειοψηφίας). Ως τακτικά μέλη εκλέγονται από την πλειοψηφία και τη μειοψηφία, αντίστοιχα, οι πρώτοι σε αριθμό σταυρών προτίμησης, ανά κατηγορία. Αν σε οποιαδήποτε ψηφοφορία υπάρχει ισοψηφία, ο πρόεδρος του δημοτικού και, αντίστοιχα, του περιφερειακού συμβουλίου ενεργεί κλήρωση στην ίδια συνεδρίαση. Εάν οι παρατάξεις της μειοψηφίας δεν υποδείξουν υποψήφιο, τότε η παράταξη της πλειοψηφίας εκλέγει στη θέση του υποψήφιο σύμβουλο από την παράταξή της. Οι υποψήφιοι που δεν εκλέχθηκαν θεωρούνται αναπληρωματικά μέλη κατά τη σειρά κατάταξής τους στην ψηφοφορία για την εφαρμογή των παρ. 5 και 6.

3. Αν δεν επιτευχθεί εκλογή για οποιονδήποτε λόγο ή η συνεδρίαση ματαιωθεί επειδή δεν σχηματίστηκε απαρτία, η συνεδρίαση επαναλαμβάνεται εντός τριών (3) ημερών και εφαρμόζεται αναλόγως η διαδικασία των παρ. 1 και 2. Αν και στη δεύτερη συνεδρίαση δεν επιτευχθεί εκλογή ή η συνεδρίαση ματαιωθεί, επειδή δεν σχηματίστηκε απαρτία, θεωρείται ότι εκλέγονται, για τις θέσεις της πλειοψηφίας, οι σύμβουλοι που έλαβαν, κατά σειρά, τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης από την παράταξη της πλειοψηφίας, σύμφωνα με την απόφαση του άρθρου 72, περί επικύρωσης της εκλογής, και για τις θέσεις της μειοψηφίας οι σύμβουλοι από τις παρατάξεις της μειοψηφίας που έλαβαν τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης, σύμφωνα με την ίδια απόφαση του άρθρου 72.

4. Τα πρακτικά της εκλογής αναρτώνται μέσα σε προθεσμία πέντε (5) ημερών από την ολοκλήρωσή της στο πληροφοριακό σύστημα ελέγχου νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης του άρθρου 672, προκειμένου να διενεργηθεί ο υποχρεωτικός έλεγχος νομιμότητας. Η Αυτοτελής Υπηρεσία Εποπτείας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α.) ελέγχει τη νομιμότητα της πράξης και ο Επόπτης εκδίδει απόφαση, μέσα σε αποκλειστική προθεσμία πέντε (5) ημερών από την ανάρτηση και ταυτόχρονη ανάθεσή της στην Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α.. Αν ακυρωθεί οποιαδήποτε εκλογή μέλους, η διαδικασία επαναλαμβάνεται εντός τριών (3) ημερών από την παραλαβή στο πρωτόκολλο του δήμου και, αντίστοιχα, της περιφέρειας της ακυρωτικής απόφασης του Επόπτη Νομιμότητας. Τα πρακτικά εκλογής, μετά από τον έλεγχο νομιμότητας από τον Επόπτη Νομιμότητας, αναρτώνται στην ιστοσελίδα του δήμου και, αντίστοιχα, της περιφέρειας και στον ιστότοπο του προγράμματος «Διαύγεια».

5. Τα αναπληρωματικά μέλη της επιτροπής, ανά κατηγορία, πλειοψηφίας και μειοψηφίας, αναπληρώνουν, με τη σειρά εκλογής τους, τα τακτικά μέλη στις συνεδριάσεις της, εφόσον αυτά δεν συμμετέχουν για οποιονδήποτε λόγο.

6. Τα αναπληρωματικά μέλη της επιτροπής, ανά κατηγορία, καταλαμβάνουν, με τη σειρά εκλογής τους, τις θέσεις των τακτικών μελών που μένουν κενές κατά τη διάρκεια της θητείας τους. Αν έχει εξαντληθεί ο αριθμός των αναπληρωματικών μελών, διενεργείται νέα εκλογή για την κάλυψη των κενών εδρών της επιτροπής, με την ίδια διαδικασία. Στην περίπτωση κένωσης θέσης μέλους της μειοψηφίας, εφόσον δεν υπάρχουν αναπληρωματικά μέλη ή νέοι υποψήφιοι για την κάλυψη της κενής έδρας από τις παρατάξεις της μειοψηφίας, τη θέση του καταλαμβάνει μέλος της πλειοψηφίας.

7. Όταν τα μέλη της επιτροπής παύουν για οποιονδήποτε λόγο να είναι μέλη των αντίστοιχων παρατάξεων, εκπίπτουν αυτοδικαίως από την επιτροπή και αντικαθίστανται, σύμφωνα με τις παρ. 1 έως 6.