Αυτοδιοίκηση – Ορόσημα 2025: Το «λουκέτο» στους δήμους, ο νέος Κώδικας & ο ΝΟΚ

Ένα ταραχώδες και ιδιαίτερο έτος διήνυσε η αυτοδιοίκηση στον πρώτο (δήμοι) και στον δεύτερο (περιφέρειες) βαθμό. Το aftodioikisi.gr τη στιγμή που το 2025 ολοκληρώνει τον κύκλο του, πραγματοποιεί μια αναδρομή στις κορυφαίες αυτοδιοικητικές στιγμές της χώρας που άφησαν το στίγμα και το αποτύπωμά τους.

Το “λουκέτο” στους Δήμους

Αποκορύφωμα των οροσήμων της αυτοδιοίκησης για το 2025 αποτέλεσε το ομόφωνο “λουκέτο”, για πρώτη φορά μετά από πάνω από 10 χρόνια, των δήμων. Στις 16 Δεκεμβρίου οι δήμοι έκλεισαν συμβολικά με τους δημάρχους και τους αιρετούς των δήμων να συγκεντρώνονται στην πλαϊνή είσοδο της Βουλής επί της Βασιλίσσης Σοφίας διαμαρτυρόμενοι για την συστηματική τους υποχρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό και την αδυναμία των δημοτικών αρχών να ανταποκριθούν στα αυξανόμενα λειτουργικά τους κόστη.

Παράλληλα, τη στιγμή που βρίσκονταν κινητοποιούνταν οι δήμαρχοι στο εσωτερικό του κοινοβουλίου ψηφιζόταν ο προϋπολογισμός, ενώ αμέσως μετά συνοδεία του πρωήν Δημάρχου Αθηναίων και προέδρου της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη εισήλθαν στο κοινοβούλιο εκφράζοντας τα αιτήματά τους στους αντιπροσώπους και σε ορισμένους αρχηγούς κομμάτων.

Συνέδριο με ανατροπές και παρ’ ολίγον ξύλο

Η απόφαση για το κλείσιμο των δήμων αποτελεί μια ξεχωριστή στιγμή και μια ξεχωριστή ιστορία από μόνη της. Η εν λόγω απόφαση είναι προϊόν του ετησίου Συνεδρίου της ΚΕΔΕ στην Αλεξανδρούπολη, ένα συνέδριο που χαρακτηρίστηκε από τη διάρρηξη της ενότητας της αυτοδιοίκησης, ανατροπή ισορροπιών και άγριες διαθέσεις.

Οι ισορροπίες ανετράπησαν, καθώς στο σύνολο των 535 εγγεγραμμένων του συνεδρίο στο οποίο η παράταξη της πλειοψηφίας του προέδρου της ΚΕΔΕ Λάζαρου Κυρίζογλου που υποστηρίζεται από τα 2/3 των συνέδρων, συγκέντρωσε μόνο 92 ψήφους κερδίζοντας οριακά την παράταξη “Αυτοδιοίκηση Τώρα” του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα που συγκέντρωσε 89 ψήφους και τη Λαϊκή Συσπείρωση να συγκεντρώνει 10 ψήφους. Έτσι, η παράταξη Κυρίζογλου έχασε τη στήριξη της απόλυτης πλειοψηφίας των συνέδρων, καθώς έλαβε μόνο το 48,16% των ψήφων. Ωστόσο, κοινός παρονομαστής των αιτημάτων και των τριών παρατάξεων ήταν το κλείσιμο των δήμων και η κινητοποίηση έξω από τη Βουλή για με φόντο την υποχρηματοδότηση των δήμων.

Οι άγριες διαθέσεις του συνεδρίου φάνηκαν στην ψηφοφορία, όπου ο Αντιδήμαρχος Ηρακλείου Νίκος Γιαλιτάκης πλησίασε το προεδρείο της ΚΕΔΕ φωνάζοντας (όπως και άλλα μέλη της παράταξης Δούκα) διαμαρτυρόμενοι για την μέθοδο ψηφοφορίας.

Ο Νέος Κώδικας για την Αυτοδιοίκηση

Το φως της δημοσιότητας είδε ο Νέος Κώδικας για τη λειτουργία της αυτοδιοίκησης. Πρόκειται για το σχέδιο του σχεδίου, όπως έχει επισημάνει ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, καθώς αναμένεται να έρθει στη διαβούλευση τον ερχόμενο Ιανουάριο. Ο Νέος Κώδικας έρχεται να συγκεντρώσει και να ξεκαθαρίσει σε ένα ενιαίο κείμενο ένα πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από πολυνομία και αντιβαίνουσες διατάξεις που φτάνουν μέχρι και τη δεκαετία του 1960.

Δείτε ακόμη:

Οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις (εγκύκλιος)

ΠΑΣΟΚ: «Μα αυτοί κατέβηκαν με τη δεξιά» - Διαμαρτυρίες για τον τομέα Αυτοδιοίκησης

Το κείμενο που θα έχει τη μορφή 5+1 βιβλίων και δημοσίευσε πρώτο το aftodioikisi.gr προβλέπει μεταξύ άλλων εκλογή δημάρχου και περιφερειάρχη με 42% χωρίς β’ γύρο, ηλεκτρονικές ψηφοφορία, δικαίωμα ψήφου σε δεύτερο συνδυασμό, ηλεκτρονικές κάλπες και δημοψηφίσματα, πρόωρες εκλογές, ξεκαθάρισμα αρμοδιοτήτων μεταξύ δήμων περιφέρειας και κεντρικού κράτους κράτους, αλλαγές στις προϋποθέσεις υπό τις οποίες τίθενται σε αργία οι δήμαρχοι, δυνατότητα χορήγησης επιδομάτων γέννησης κ.ά.

Οι περιπέτειες με το ΝΟΚ που συνεχίζονται & οι πολεοδομίες

Στις αρχές του 2025 ήρθε η απόφαση του ΣτΕ που έκρινε αντισυνταγματικό το ΝΟΚ, μετά από προσφυγές των δήμων Αλίμου και 3Β, με αίτημα τον έλεγχο της υπερδόμησης, της τσιμεντοποίησης και της αλλοίωσης της οικιστικής φυσιογνωμίας των πόλεων. Η κυβέρνηση αναγκάστηκε να αλλάξει το σχετικό ΠΔ, το οποίο κρίθηκε συνταγματικό με αστερίσκους από το ΣτΕ. Για το λόγο αυτό δήμοι ετοιμάζονται να προσφύγουν εκ νέου στο ΣτΕ έως τις 10 Ιανουαρίου 2026.  Παράλληλα μέτωπο μεταξύ κυβέρνησης και δήμων άνοιξε και με τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων της πολεοδομίας στο Κτηματολόγιο.

Προβλήματα από το αυξανόμενο τέλος ταφής – Η διάταξη-διέξοδος

Το 2025 ξεκίνησε με την αιφνιδιαστική απόφαση του ΕΔΣΝΑ (φορέας διαχείρισης απορριμμάτων της Αττικής) για μεγάλες αυξήσεις στο τέλος ταφής, γεγονός που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, με τον περιφερειάρχη Αττικής Ν. Χαρδαλιά να την τροποποιεί , και στη συνέχεια την κυβέρνηση να φέρνει διάταξη για ανταποδοτικότητα 85%.  

“Αμαρτωλοί” περιφερειάρχες

Το 2025 κλείνει και με “ράμματα στη γούνα” ορισμένων περιφερειαρχών. Συγκεκριμένα, ο περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέξανδρος Καχριμάνης φωτογραφήθηκε από έκθεση της ΕΑΔ για 14 πειθαρχικά παραπτώματα, όπως απευθείας αναθέσεις και εξυπηρετήσεις οικείων προσώπων.

Σε παρεμφερές καζάνι βράζει και ο Περιφερειάρχης ΑΜΘ Χριστόδουλος Τοψίδης, ο οποίος μεταβίβασε παρανόμως στη σύζυγό του μετοχές σε τουρκική εταιρεία έκδοσης βίζα για Τούρκους πολίτες στη χώρα μας, λίγες μέρες πριν αναλάβει το νυν αξίωμά του,  με εκ των υστέρων κυβερνητική τροπολογία,  να του δίνει “συγχωροχάρτι”. Αυτό επιβεβαιώθηκε και στη δήλωση “πόθεν έσχες” του, αλλά και της συζύγου του.

Λοιπά και ενδιαφέροντα

Άλλα λοιπά και ενδιαφέροντα που σημειώνει το aftodioikisi.gr για το 2025 ήταν η αποκάλυψη των σκανδαλωδών φωτογραφικών προσλήψεων στο ΙΤΑ με συμβάσεις μίσθωσης έργου διάρκειας τριών ετών με πρόσληψη συγγενικών προσώπων και συνεργατών στελεχών του ΥΠΕΣ και της ΚΕΔΕ. Το ζήτημα έφτασε στην ενημέρωση πολιτικών συντακτών, ενώ δεν έλειψε και η παρέμβαση του ΑΣΕΠ με σκοπό να επιθεωρήσει τους εν λόγω οργανισμούς για τις προσλήψεις που πραγματοποίησαν.

Ακόμα ξεχώρισαν:

• Η τσάντα με τις 40.000 ευρώ του δημάρχου Μετεώρων που ξέχασε στη Γ.Σ. του ΦοΔΣΑ Θεσσαλίας στις 29/9
• Οι δύο δήμαρχοι που έχασαν τη θέση τους το 2025
• Η παραπομπή του δημάρχου Πειραιά Γιάννη Μώραλη σε δίκη για την υπόθεση Λυγγερίδη
• Ο δημοτικός σύμβουλος “εγκέφαλος” εγκληματικής οργάνωσης στο δήμο Αχαρνών
• Η επιλογή του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου να μειώσει τα όρια ταχύτητας αντί να προχωρήσει σε έργα οδοποιίας
• Οι δεκάδες δήμοι που έβαλαν “λουκέτο” σε ένδειξη συμπαράστασης και συμμετοχής στις επετειακές συγκεντρώσεις για την τραγωδία των Τεμπών
• Η προσπάθεια της ΕΝΠΕ μέσω αιτήματος να αποκτήσει ίδια έσοδα με τη θέσπιση περιφερειακού τέλους που θα επιβαρύνει τους πολίτες. Αίτημα που, πάντως, μέχρι στιγμής δεν έχει ικανοποιηθεί μέσω του νέου κώδικα από τον υΠΕΣ Θ. Λιβάνιο. 
• Το σκάνδαλο στην Πολεοδομία της Ρόδου και η άγνοια του Δημάρχου Αλέξανδρου Κολιάδη
• Οι 6 μονάδες καύσης απορριμμάτων που έφερε η κυβέρνηση στο κατακαλόκαιρο.