Δ. Κατσούλης: Στο μεταίχμιο της συνταγματικής νομιμότητας εμβληματικές επιλογές του Κώδικα Τ.Α

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη*

Η διάταξη της παρ.1 του άρθρου 731 του Σχεδίου Νόμου του Κώδικα Αυτοδιοίκησης τροποποιώντας την αντίστοιχη αρχική διάταξη του κειμένου που τέθηκε στη διαβούλευση, επιβάλλει την έμμεση συμμετοχή των υπουργείων Εσωτερικών και Οικονομικών στις δίκες που αφορούν στον προσδιορισμό η τη μετατροπή της εργασιακής σχέσης των εργαζόμενων των Δήμων και των Περιφερειών καθώς απαιτεί και την κατάθεση των απόψεων των αρμόδιων υπηρεσιών τους.

Η βελτιωμένη αυτή  διάταξη εξακολουθεί να έχει πολλαπλούς συμβολισμούς καθώς αποτυπώνει την σχέση εξάρτησης και υποταγής της αυτοδιοίκησης στο κεντρικό κράτος.

Ο Δήμος και η Περιφέρεια έχουν δικαίωμα να καθορίζουν τα της οργάνωσης τους και να διαχειρίζονται μεταξύ των άλλων και το ανθρώπινο δυναμικό τους. Ιδιαίτερα οι ΟΤΑ απολαμβάνουν συνταγματικά κατοχυρωμένη διοικητική και πολιτική αυτοτέλεια. Συνεπώς οι εργασιακές διαφορές πρέπει να αντιμετωπίζονται στο περιβάλλον αυτής της αυτοτέλειας. Εξάλλου το σύνολο του προσωπικού των Δήμων των Περιφερειών ανήκουν σε αυτούς, διορίζονται η απολύονται από αυτούς και μισθοδοτούνται από τους πόρους των ΟΤΑ, ακόμη και εάν αυτοί κατανέμονται από το κεντρικό κράτος.

Ο νομοθέτης  περιορίζει την διοικητική αυτοτέλεια όταν τους υποχρεώνει να εξαντλούν τα ένδικα μέσα στις δίκες για τις εργασιακές διαφορές που αφορούν στον προσδιορισμό και την μετατροπή της εργασιακής σχέσης των εργαζόμενων των Δήμων και Περιφερειών. Είναι ο ίδιος νομοθέτης που τους επιτρέπει  ή και εμμέσως τους επιβάλλει να προσλαμβάνουν συμβασιούχους για την κάλυψη των παγίων αναγκών τους και την εκπλήρωση της αποστολής τους.

Η διάταξη του άρθρου 731, παρ.1 του υπό διαβούλευση Κώδικα Αυτοδιοίκησης βαθαίνει το ρήγμα συνταγματικότητας ως προς την ελευθερία των ΟΤΑ να ρυθμίζουν τις εργασιακές σχέσεις με τους εργαζόμενους τους και προσβάλλει ευθέως το συνταγματικό δικαίωμα της διοικητικής αυτοτέλειας που αποτελεί την καρδιά της Αυτοδιοίκησης.

Χωρίς την διοικητική αυτοτέλεια και χωρίς την πολιτική αυτοτέλεια που πηγάζει από την εκλογή των αιρετών οργάνων τους με τις εγγυήσεις των συνταγματικών αρχών της ίσης αντιπροσώπευσης οι οποίες δεν μπορεί να εκπίπτουν και μάλιστα υπέρμετρα υπέρ της δήθεν κυβερνησιμότητας αποτελούν το νομικοπολιτικό DNA της Αυτοδιοίκησης.

Δείτε ακόμη:

Μ. Ορφανουδακης -Πρόεδρος ΔΕΥΑ Φαιστού: Επεκτείνεται το έργο της τηλεμετρίας

Ο υπό ψήφιση Κώδικας Αυτοδιοίκησης παρεμβαίνει καταλυτικά υπέρ της αποδυνάμωσης της τοπικής δημοκρατίας και της χειραγώγησης των αυτοδιοικητικών Αρχών.

Πράγματι, η κατάργηση του συστήματος των δύο γύρων στην εκλογή των Αρχών της Αυτοδιοίκησης και μάλιστα του ορίου του 50%+1, παράλληλα με την διατήρηση της ευρείας ex lege πλειοψηφίας υπέρ των επιτυχόντων συνδυασμών,  και η εισαγωγή του  ξένου προς τον ελληνικό και ευρωπαϊκό θεσμικό πολιτισμό πλειοψηφικού εκλογικού συστήματος της λεγόμενης εναλλακτικής ψήφου, στοχεύει στην εκλογή Αρχών της Αυτοδιοίκησης που πρόσκεινται στην εκάστοτε κυβερνητική παράταξη της σχετικής πλειοψηφίας  και ταυτόχρονα στην αποδυνάμωση της ισχυρής δημοκρατικής νομιμοποίησης των οργάνων της Αυτοδιοίκησης.

Το σύστημα των δύο επιλογών και της εκλογής σε ένα γύρο οδηγεί στην εκλογή μειοψηφικών Αρχών με την έννοια ότι αποτελούν επιλογή της σχετικής πλειοψηφίας των εκλογέων ενώ έχουν αποδοκιμαστεί από την απόλυτη πλειοψηφία τους. Οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες στερούμενοι την ισχυρή δημοκρατική νομιμοποίηση που τους χαρίζει η εκλογή σε πρώτο ή δεύτερο γύρο με απόλυτη πλειοψηφία είναι πλέον πολιτικά ανίσχυροι απέναντι στην Κεντρική Εξουσία, εφόσον τολμήσουν να διεκδικήσουν την θεσμική θέση μιας ισχυρής Αυτοδιοίκησης όπως επιτάσσει το Σύνταγμα και ο Ευρωπαϊκός Χάρτης Τοπικής Αυτονομίας.

Από τα ανωτέρω γίνεται σαφές ότι σε καίριες διατάξεις του ο Νέος Κώδικας προσκρούει στις αρχές της διοικητικής και πολιτικής αυτοτέλειας της Αυτοδιοίκησης. Αυτές δεν είναι οι μοναδικές.

.

*Ο Δημήτρης Κατσούλης είναι Δικηγόρος, ειδικός στο Δίκαιο της Αυτοδιοίκησης,  πρώην Δήμαρχος Αυλώνος Εύβοιας,  Περιφερειακός Σύμβουλος Στερεάς Ελλάδας.