Θ. Ξηρός: Η εναλλακτική ψήφος στον Κώδικα Τ. Α. νοθεύει την εκφρασμένη λαϊκή θέληση

του Θανάση Ξηρού*

Η αρχή της ισότητας-ισοδυναμίας της ψήφου και της ψηφοφορίας διέπει και τις αυτοδιοικητικές εκλογές. Επιτάσσει την ισότιμη συμμετοχή των ενεργών πολιτών στην ψηφοφορία και την ισότιμη επίδραση της ψήφου τους στο εκλογικό αποτέλεσμα. Κάθε ψηφοφόρος πρέπει να έχει μία ψήφο και να ψηφίζει μία φορά, αντιστοίχως δε οι ψήφοι όλων πρέπει να είναι, κατά το δυνατόν, νομικά ισοδύναμες. Εξάλλου, η λαϊκή θέληση επιβάλλεται να διαμορφώνεται ελεύθερα και να εκφράζεται γνήσια (άρθρο 52 Συντ.)

Όπως προβλέπεται καθόλη σχεδόν τη μεταπολιτευτική περίοδο, όταν κανένας συνδυασμός στις αυτοδιοικητικές εκλογές δεν συγκεντρώσει την καθορισμένη πλειοψηφία, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται την επόμενη Κυριακή μεταξύ των δύο πρώτων (συνδυασμών). Επιτυχών είναι όποιος επικρατεί και αναδεικνύει τα τρία πέμπτα (3/5) των μελών του οικείου συμβουλίου. Στον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης η επαναληπτική ψηφοφορία καταργείται και ο νικητής των εκλογών αναδεικνύεται σε ένα γύρο.

Στο ψηφοδέλτιο κάθε συνδυασμού προβλέπεται ειδική ενότητα υπό τον τίτλο «Εναλλακτική ψήφος». Εκεί αναγράφονται, κατά τη σειρά της ανακήρυξής τους, οι λοιποί συνδυασμοί, εφόσον είναι περισσότεροι των δύο (άρθρο 52 παρ. 5). Ο ψηφοφόρος μπορεί να εκφράσει την προτίμησή του και σε κάποιον από αυτούς, όχι όμως σε υποψηφίους του (άρθρο 54 παρ. 6). Όταν κανένας συνδυασμός δεν συγκεντρώσει στην κάλπη το σαράντα δύο (42%) τοις εκατό συν μία (1) ψήφο των εγκύρων ψηφοδελτίων, το αρμόδιο δικαστήριο προσμετρά τις εναλλακτικές ψήφους που έχουν λάβει οι δύο επικρατέστεροι στα ψηφοδέλτια των λοιπών συνδυασμών και όποιος επικρατεί, ακόμη και με τη σχετική πλειοψηφία (άρθρα 56 και 57), εκλέγει τα τρία πέμπτα (3/5) των μελών του οικείου συμβουλίου (άρθρο 58 παρ. 1-5).

Δείτε ακόμη:

Σκάνδαλο πολεοδομιών και αυτοδιοίκηση: Η επιτελική ενορχήστρωση της διαφθοράς

Στ.Παπαθανασόπουλος*: Στο λυκόφως της ενημέρωσης

Η δυνατότητα της εναλλακτικής ψήφου και η προσμέτρησή της, όπως οργανώνονται στον Κώδικα, «προσομοιάζουν», στην ουσία τους, με την επαναληπτική ψηφοφορία. Όποιος ψηφίζει έχει στη διάθεσή του δύο ψήφους και μπορεί, ενεργοποιώντας την εναλλακτική, να ψηφίσει στην πράξη δύο φορές. Εν προκειμένω, παραβιάζεται η ισότητα της ψήφου. Εξάλλου, η μη προσμέτρηση των εναλλακτικών ψήφων στα ψηφοδέλτια των δύο πρώτων συνδυασμών, διαφοροποιεί την αντιμετώπισή τους στο τελικό αποτέλεσμα σε σχέση με τις όμοιες στα ψηφοδέλτια των λοιπών (συνδυασμών), οι οποίες προσμετρώνται. Έτσι, πλήττεται και η ισοδυναμία της ψήφου. Σε κάθε περίπτωση, η εναλλακτική ψήφος νοθεύει την εκφρασμένη λαϊκή θέληση.

Ορθά αποσύρθηκε η υποχρεωτική παράσταση στις δίκες για τους συμβασιούχους

Ο συνταγματικός νομοθέτης απαγορεύει τη μονιμοποίηση του προσωπικού του δημόσιου ή του ευρύτερου δημόσιου τομέα και τη μετατροπή των συμβάσεών του σε αορίστου χρόνου με νόμο (άρθρο 103 παρ. 8 προτ. 3 και 4 Συντ.). Αμφότερες επιτρέπονται, όταν διατάσσονται δικαστικά. Τα τελευταία χρόνια, η σχέση των εργαζομένων στην τοπική αυτοδιοίκηση και τα νομικά της πρόσωπα έχει, ιδίως, μετατραπεί με αποφάσεις πολιτικών δικαστηρίων. Την εξέλιξη προκαλούν ή, συνηθέστερα, ενισχύουν οι αρχές τους.

Την εδραιωμένη πρακτική επιχειρεί να αντιμετωπίσει ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η άσκηση ενδίκων βοηθημάτων και μέσων στις δίκες για τον προσδιορισμό ή τη μετατροπή της εργασιακής σχέσης εργαζομένων σε Δήμο ή σε Περιφέρεια ή στα νομικά τους πρόσωπα, με την εξαίρεση όσων απασχολούνται σε κοινωνικές, τεχνικές, πολιτιστικές και ανταποδοτικές υπηρεσίες και σε υπηρεσίες πρασίνου ή αθλητισμού, είναι υποχρεωτική για τον επικεφαλής τους και η σχετική απόφαση εντάσσεται στις αποφασιστικού χαρακτήρα αρμοδιότητες της οικείας επιτροπής [άρθρο 138 παρ. 2 περίπτ. α΄ υποπερίπτ. αε) πρότ. 2, σε συνδυασμό με την παρ. 4, του άρθρου 731]. Εξάλλου, η αγωγή ή η κλήση των εργαζομένων κοινοποιούνται, με μέριμνα του ενάγοντος και επί ποινή απαραδέκτου της συζήτησης, στο Ελληνικό Δημόσιο, προκειμένου τα Υπουργεία Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να προσκομίσουν τις απόψεις τους σχετικά με τον αντίκτυπο της δίκης στον προγραμματισμό του ανθρώπινου δυναμικού και στη δημοσιονομική ισορροπία (άρθρο 731 παρ. 1).

Η κλήση του Ελληνικού Δημοσίου για να διατυπώσει απόψεις και όχι, όπως προβλέπονταν στο σχέδιο του Κώδικα που δόθηκε στη δημόσια διαβούλευση (άρθρο 730 παρ. 1), ως διαδίκου υπηρετεί καθόλα θεμιτή ανάγκη. Ενημερώνεται το δικαστήριο για την επίδραση της δίκης σε ζητήματα που ανήκουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα των κεντρικών οργάνων του κράτους και, ιδίως, για τις συνέπειες της δίκης στα δημόσια οικονομικά. Έτσι, διασφαλίζεται ότι θα ακουστούν όσα δεν μπορούν, κατά κανόνα, να γνωρίζουν οι Δήμοι ή οι Περιφέρειες. Η επιλογή δεν θίγει τη διοικητική αυτοτέλεια των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (άρθρο 102 παρ. 2 πρότ. 1 Συντ.). Αντιθέτως, η υποχρεωτική παράσταση των ίδιων Υπουργείων, όπως είχε αρχικώς προταθεί, θα την έπληττε ευθέως. Γι’ αυτό, ορθά, αποσύρθηκε.