Ο Καραμανλής λέει «ΝΑΙ» στον δικτάτορα Μεταξά!
«Ο Μεταξάς έκανε καλή δουλειά, αλλά την έκανε με δικτατορικές μεθόδους. Αυτό είναι το μειονέκτημά του. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι έβαλε σε μία τάξη τον τόπο και πέτυχε να ενώσει το Εθνος κατά τη διάρκεια του πολέμου, αλλα όπως, είπα, τα έκανε αυτά με δικτατορικές μεθόδους».
Σε αυτά τα λίγα λόγια, σύμφωνα με την εφημερίδα «ΕΣΤΙΑ» συνοψίζεται η γνώμη του Κων. Καραμανλή για τον «πρωθυπουργό του ΟΧΙ», όπως τον χαρακτηρίζει η εφημερίδα, Ιωάννη Μεταξά. Ο Καραμανλή μπορεί να μιλά για δικτάτορα, αλλά επαινεί το έργο του Ιωάννη Μεταξά!
Η εφημερίδα δημοσιεύει αποσπάσματα από την εφ’ όλης της ύλης που παραχώρησε το 1981 ο Κωνσταντίνος Καραµανλής και παρέµεινε αδηµοσίευτη για πάνω από 40 χρόνια. ∆όθηκε το 1981 στον δηµοσιογράφο, συγγραφέα και πολιτικό Βάσο Βασιλείου (ΒΑΣ.ΒΑΣ, 1915-1985) κι ενώ ο Καραµανλής κατείχε πλέον το αξίωµα του Προέδρου της ∆ηµοκρατίας.

Ακολουθεί το απόσπασμα που αναφέρεται στον δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά, από την συνέντευξη που είχε παραχωρήσει ο Κων. Καραμανλής:
Είναι γεγονός ότι σας είχε γίνει μία βολιδοσκόπηση να μετάσχετε σε κυβέρνηση Μεταξά;
Όχι να μετάσχω στην κυβέρνηση. Ο Μεταξάς, διά του Μανιαδάκη, με είχε βολιδοσκοπήσει αν θα ήθελα να γίνω Υποδιοικητής της Αγροτικής Τραπέζης. Διότι από την πρώτη στιγμή, λόγω της μετριοπάθειάς μου, είχα δημιουργήσει μία εντύπωση αγαθή σε όλα τα κόμματα. Μου είχαν λοιπόν προτείνει να αναλάβω Υποδιοικητής της Αγροτικής Τραπέζης. Αλλά τους είπα: «Δεν μπορώ. Θα πάω σπίτι μου. Σε δικτατορία δεν μπορώ να συμπράξω».
Θα ήθελα να σας ρωτήσω ποια ιδέα είχατε για την εποχή του Μεταξά. Δηλαδή, οικονομικοί συνεργάτες μου διαπίστωναν ότι, ενώ είχαμε πολύ άσχημα οικονομικά μεγέθη πριν, στην εποχή του Μεταξά ήταν πολύ ικανοποιητικά.
Ο Μεταξάς έκανε καλή δουλειά, αλλά την έκανε με δικτατορικές μεθόδους. Αυτό είναι το μειονέκτημά του. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι έβαλε σε μία τάξη τον τόπο και πέτυχε να ενώσει το Εθνος κατά τη διάρκεια του πολέμου, αλλα όπως, είπα, τα έκανε αυτά με δικτατορικές μεθόδους.
Είχε και ισοσκελισμένο προϋπολογισμό.
Λειτουργούσε καλά τότε το Κράτος. Εξυγίανε τα οικονομικά και προπαντός, με την ευκαιρία του πολέμου, ένωσε το Εθνος και έγινε αυτό το οποίο έγινε στην Αλβανία. Δεδομένου όμως ότι αυτά τα έκανε σαν δικτατορία, δεν μπορεί κανένας να τα χειροκροτήσει. Μετά μπήκαμε στον πόλεμο, έγινε ο εμφύλιος. Εγώ βρισκόμουν στην Αθήνα πρόσφυγας μετά την κατάληψη των Σερρών από τους Βούλγαρους. Πέρασα δύσκολες ημέρες (που τις περιγράφει και ο Ζενεβουά στη βιογραφία μου). Είχα μετάσχει τότε της κίνησης μίας ομάδας σοσιαλιζόντων διανοουμένων.
Το ξέρω. Εγώ σας είχα δει στο σπίτι του Κωνσταντίνου Τσάτσου μία φορά.
Όταν με κάλεσαν να συνεργαστώ μαζί τους, τους ρώτησα: «Ποιες περίπου είναι οι επιδιώξεις σας;» Μου είπαν: «Να ανανεώσουμε την πολιτική ζωή του τόπου». Αυτό εγώ το πίστευα βαθύτατα. Γιατί πράγματι αυτά τα οποία έγιναν -ιδίως μετά το 1935-, το κίνημα, η άρνηση των κομμάτων να κάνουν κυβέρνηση, η δικτατορία κ.λπ., έδειχναν την πολιτική ασυναρτησία που υπήρχε στον τόπο μας. Κάποτε μάλιστα ρώτησα παλιό μου φίλο πολιτευόμενο: «Δεν μου λες, πώς είναι δυνατόν να γίνονται αυτά τα πράγματα, τα οποία λογικά δεν εξηγούνται;» «Φοβούμαι», μου λέει, «ότι το μυαλό μας δεν λειτουργεί καλά. Μην ψάχνεις να βρεις λογική στην πολιτική ζωή της Ελλάδος». Τους είπα τότε: «Αν έχετε σαν επιδίωξη την ανανέωση της πολιτικής ζωής του τόπου, εγώ είμαι υπέρ της απόψεως αυτής. Πιστεύω στην ανάγκη αυτή».
Θα κάνω τώρα μία παρεμβολή. Δεν ξέρω αν έχεις αυτό το γράμμα που είχα στείλει από την Αγγλία στον Γεώργιο Αβτζή. Στο γράμμα αυτό λέω από τότε, από το 1945, πώς πρέπει να ανανεωθεί η πολιτική μας ζωή. Πήγα λοιπόν μ’ αυτούς, αρχίσαμε τις συζητήσεις, αλλά επειδή ήταν περισσότερο θεωρητικοί παρά πρακτικοί, ύστερα από δύο μήνες κατάλαβα ότι δεν θα έβγαινε πέρα αυτή η δουλειά. Τους είχα προτείνει στην αρχή τα εξής: «Πρέπει να αναπτύξουμε δράση, δηλαδή πρέπει να προλάβουμε το ΕΑΜ. Αυτό που θέλει να πάρει ο λαός από το ΕΑΜ, την ανανέωση της πολιτικής μας ζωής, να προλάβουμε να το προσφέρουμε εμείς. Να βγάλουμε κι εφημερίδα, να αγωνιστούμε». Υπήρχε, όμως, απροθυμία, υπήρχαν διαφωνίες και ιδεολογικές αντιθέσεις -όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων-, διότι ο μεν Αγγελόπουλος πήγε στο βουνό, ο δε Κόκκαλης, ο οποίος μετείχε της ομάδας, πήγε στο Κομμουνιστικό Κόμμα. Δεν υπήρχε ομοιογένεια ιδεολογική. Όταν το διαπίστωσα αυτό και με την πείρα που είχα, τους είπα ότι δεν μπορούσα να συνεχίσω και αποχώρησα. Δημιουργήθηκε τότε το θέμα των αποστολών στη Μέση Ανατολή και με πρότειναν και μένα να μετάσχω στη δεύτερη ομάδα. Ήταν ο Τσαλδάρης, ο Χέλμης, εγώ και κανα-δυο άλλοι. Και είχα μία περιπέτεια μακρά τότε. Επρόκειτο να μας πάρει ένα καΐκι από το Πόρτο Ράφτη. Προδόθηκε, όμως, από κάποιον η οργάνωση αυτής της αποστολής. Μας ειδοποίησαν νύχτα, ήμασταν σ’ ένα καλύβι εκεί στο Πόρτο Ράφτη, τα παρατήσαμε και γυρίσαμε πεζοί πίσω στην Αθήνα σε κακό χάλι.
Κατόπιν έκανα άλλες δύο απόπειρες να πάω στη Μέση Ανατολή, αποτυχημένες κι αυτές, ώσπου στο τέλος ένας σύνδεσμος των Άγγλων με ειδοποίησε ότι υπάρχει ένα καΐκι, με το οποίο θα φύγουν τρεις τέσσερις αξιωματικοί. Το καΐκι αυτό μας περίμενε στην Ανάβυσσο. Ήταν περιπέτεια μεγάλη. Μας πήρε το καΐκι και όταν φθάσαμε στο στενό μεταξύ Άνδρου και Τήνου είχε τέτοιο μελτέμι που ήταν αδύνατο να περάσουμε. Τελικά, φθάσαμε στην Τήνο και μπήκαμε μέσα σε μια σπηλιά, περιμένοντας να πέσει ο καιρός.
Προτεινόμενα άρθρα
10.05.2026 | 20:59
10.05.2026 | 18:58
10.05.2026 | 14:55





