ηλεκτρονική-ψηφοφορία-μπορείς-να-ψηφ-382433
ΟΤΑ | 01.12.2025 | 22:53

Ηλεκτρονική ψηφοφορία: Μπορείς να ψηφίσεις πολλές φορές – Ποια θα μετρήσει (εικόνες)

Η «Ψηφιακή Κάλπη ΖΕΥΣ» θα αξιοποιηθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, για την ηλεκτρονική διαδικασία των εκλογών για δήμους και περιφέρειες.

Η σημαντική αυτή αλλαγή (όπως προβλέπεται στον κώδικα) αφορά τη δυνατότητα κάθε εκλογέα να ψηφίζει ηλεκτρονικά για δήμαρχο, δημοτικό συμβούλιο, περιφερειάρχη και περιφερειακό συμβούλιο.

Η «Ψηφιακή Κάλπη ΖΕΥΣ» αποτελεί ένα πληροφοριακό σύστημα για την αδιάβλητη διεξαγωγή απόρρητων ψηφοφοριών με αμιγώς ηλεκτρονικό τρόπο.

Η προετοιμασία της ψηφοφορίας από τη διεξάγουσα αρχή και η υποβολή της ψήφου από τους ψηφοφόρους, γίνονται απομακρυσμένα μέσω Διαδικτύου.

Το μόνο που χρειάζονται οι ψηφοφόροι για να συμμετέχουν στη διαδικασία της ψηφοφορίας είναι η σύνδεση στο Διαδίκτυο μέσω ενός προγράμματος περιήγησης στον Παγκόσμιο Ιστό (web browser).Η διαδικασία προστατεύεται όπως ακριβώς και οι οικονομικές συναλλαγές μέσω Διαδικτύου.  Οι ψηφοφόροι ψηφίζουν εντός του καθορισμένου χρονικού διαστήματος, και λαμβάνουν ψηφιακή απόδειξη της συμμετοχής τους.

Με τη χρήση του συστήματος “ΖΕΥΣ” έχουν χρησιμοποιηθεί πάνω από 10000 ηλεκτρονικές κάλπες με τη συμμετοχή 1560000 ψηφοφόρων για τα Ελληνικά Πανεπιστήμια και άλλους φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό (Επιστημονικά Σωματεία, Σύλλογοι, κλπ).

Υποστηρίζονται πολλαπλά είδη ψηφοδελτίων και εκλογικών συστημάτων, όπως είναι η ψηφοφορία με συνδυασμούς, οι ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών, η ψηφοφορία με βαθμολογία, με έκφραση προτίμησης και με ταξινομική ψήφο (STV).

Ακεραιότητα ψήφου μέσω κρυπτογράφησης

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η ακεραιότητα της ψηφοφορίας είναι μαθηματικά επαληθεύσιμη μέσω της χρήσης κρυπτογραφίας και χωρίς καμία προσβολή του απορρήτου. Το ψηφοδέλτιο κρυπτογραφείται αυτόματα στον τοπικό υπολογιστή του ψηφοφόρου, προκειμένου να διασφαλιστεί η μυστικότητα της ψήφου.

Η προστασία του απορρήτου διασφαλίζεται με  την κρυπτογράφηση της ψήφου, και την ανώνυμη μίξη των κρυπτογραφημένων ψηφοδελτίων.

Για την κρυπτογράφηση των ψήφων σε κάθε ψηφοφορία, υπάρχουν πολλαπλά κρυπτογραφικά κλειδιά, οι Κωδικοί Ψηφοφορίας, τα οποία κατέχουν με προσωπική ευθύνη διαφύλαξης τα μέλη της εφορευτικής επιτροπής. Το σύστημα «Ζευς» κατέχει επίσης ένα Κωδικό Ψηφοφορίας σε κάθε ψηφοφορία. Το απόρρητο προσβάλλεται μόνο εάν κάποιος έχει διαθέσιμους ταυτόχρονα τους Κωδικούς όλων των μελών καθώς και αυτόν του συστήματος «Ζευς». Επομένως το απόρρητο είναι πρακτικά εξασφαλισμένο, αφού αρκεί να μείνει ασφαλής ένας και μόνο Κωδικός από όλους.

Για την ανώνυμη μίξη των κρυπτογραφημένων ψηφοδελτίων δεν χρειάζονται κρυπτογραφικά κλειδιά, αλλά παράγεται μια μαθηματική απόδειξη ότι η διαδικασία της μίξης έγινε σωστά χωρίς βλάβη της διαδικασίας. Η μίξη γίνεται σε αυτοδύναμα στάδια, το πρώτο εκ των οποίων το εκτελεί το ίδιο το σύστημα «Ζευς». Στη συνέχεια η εφορευτική επιτροπή αναθέτει είτε στα μέλη της είτε σε οποιονδήποτε άλλο έμπιστο εξωτερικό φορέα να συνεισφέρει επιπλέον στάδια στη μίξη για μεγαλύτερη ασφάλεια. Όπως και με τους Κωδικούς Ψηφοφορίας, το απόρρητο είναι πρακτικά εξασφαλισμένο καθώς αρκεί ένα και μόνο στάδιο από όλα να έχει γίνει σωστά.

Η διαδικασία

Ο ψηφοφόρος λαμβάνει μήνυμα (email) στο ηλεκτρονικό του ταχυδρομείο όταν η ψηφοφορία είναι έτοιμη να αρχίσει. Το μήνυμα τον πληροφορεί για την ακριβή ημερομηνία και ώρα έναρξης και λήξης της ψηφοφορίας.

Στο μήνυμα περιέχεται ένας προσωπικός και απόρρητος σύνδεσμος. Η διαδικασία υποβολής της ψήφου ξεκινά ακολουθώντας το σύνδεσμο αυτό.

Ο ψηφοφόρος μεταφέρεται στoν χώρο όπου μπορεί να βρει πληροφορίες για τη διαδικασία της ψηφοφορίας, την εφορευτική επιτροπή και τα ψηφοδέλτια. Από εδώ μεταβαίνει στο ηλεκτρονικό παραπέτασμα (παραβάν) για να ξεκινήσει την ψηφοφορία.

Στην οθόνη του ψηφοφόρου εμφανίζεται ένα εισαγωγικό σημείωμα που περιγράφει τη διαδικασία υποβολής ψήφου. Η διαδικασία αποτελείται από δύο βήματα, την επιλογή των υποψηφίων στο ψηφοδέλτιο, και την υποβολή του ψηφοδελτίου.

Στη συνέχεια, εμφανίζεται στην οθόνη μια αναπαράσταση ενός ψηφοδελτίου, καθώς και οι απαραίτητες πληροφορίες και οδηγίες. Ο ψηφοφόρος συνθέτει διαδραστικά το ψηφοδέλτιο της επιλογής του.

Όταν ολοκληρώσει τη διαδικασία της επιλογής, ο ψηφοφόρος προχωρά στην υποβολή του ψηφοδελτίου. Το επιλεγμένο ψηφοδέλτιο κρυπτογραφείται στον τοπικό υπολογιστή του ψηφοφόρου και στη συνέχεια υποβάλλεται μέσω δικτύου στο σύστημα «Ζευς».

Το σύστημα εκδίδει ψηφιακή απόδειξη καταχώρισης της ψήφου σε μορφή απλού αρχείου κειμένου.

Η διαδικασία θυμίζει το μοντέλο της επιστολικής ψήφου:

  • Θα ανοίξει ειδική πύλη αιτήσεων, όπου ο πολίτης θα εγγράφεται χωρίς επιπλέον προϋποθέσεις.
  • Την ημέρα των εκλογών, από τις 7:00 έως τις 19:00, ο ψηφοφόρος θα λαμβάνει ειδικό e-mail με σύνδεσμο προς μια ασφαλή ηλεκτρονική ιστοσελίδα.
  • Εκεί θα εισέρχεται μέσω του κινητού τηλεφώνου του, θα επιλέγει υποψηφίους και θα καταθέτει την ψήφο του, η οποία θα καταμετρηθεί κανονικά το ίδιο βράδυ.
  • Για τη διασφάλιση του αδιάβλητου προβλέπεται εφορευτική επιτροπή υψηλού κύρους, ενώ θα εφαρμοστούν αυξημένα πρωτόκολλα ασφαλείας, ώστε να αποτραπεί κάθε κακόπιστη χρήση του συστήματος.

Θα μετράει η τελευταία ψήφος

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Κάθε ψηφοφόρος μπορεί να ψηφίσει όσες φορές επιθυμεί μέχρι να λήξει η διαδικασία της ψηφοφορίας. Όμως έγκυρη θεωρείται μόνο η τελευταία ψήφος.

Όσο για τον κίνδυνο να διπλομετρηθούν ψήφοι, αυτό είναι αδύνατο.

Όπως ειπώθηκε, κάθε νέα ψήφος στην απόδειξη της καταχώρισής της αναφέρει σαφώς την ακύρωση της προηγούμενης ψήφου.

Συχνές ερωτήσεις – απαντήσεις

Πώς διασφαλίζεται το απόρρητο της ψήφου;

Δύο είναι τα στεγανά για την προστασία του απορρήτου, Η κρυπτογράφηση της ψήφου, και η ανώνυμη μίξη των κρυπτογραφημένων ψηφοδελτίων.

Για την κρυπτογράφηση των ψήφων σε κάθε ψηφοφορία, υπάρχουν πολλαπλά κρυπτογραφικά κλειδιά, οι Κωδικοί Ψηφοφορίας, τα οποία κατέχουν με προσωπική ευθύνη διαφύλαξης τα μέλη της εφορευτικής επιτροπής. Το σύστημα «Ζευς» κατέχει επίσης ένα Κωδικό Ψηφοφορίας σε κάθε ψηφοφορία. Το απόρρητο προσβάλλεται μόνο εάν κάποιος έχει διαθέσιμους ταυτόχρονα τους Κωδικούς όλων των μελών καθώς και αυτόν του συστήματος «Ζευς». Επομένως το απόρρητο είναι πρακτικά εξασφαλισμένο, αφού αρκεί να μείνει ασφαλής ένας και μόνο Κωδικός από όλους.

Για την ανώνυμη μίξη των κρυπτογραφημένων ψηφοδελτίων δεν χρειάζονται κρυπτογραφικά κλειδιά, αλλά παράγεται μια μαθηματική απόδειξη ότι η διαδικασία της μίξης έγινε σωστά χωρίς βλάβη της διαδικασίας. Η μίξη γίνεται σε αυτοδύναμα στάδια, το πρώτο εκ των οποίων το εκτελεί το ίδιο το σύστημα «Ζευς». Στη συνέχεια η εφορευτική επιτροπή αναθέτει είτε στα μέλη της είτε σε οποιονδήποτε άλλο έμπιστο εξωτερικό φορέα να συνεισφέρει επιπλέον στάδια στη μίξη για μεγαλύτερη ασφάλεια. Όπως και με τους Κωδικούς Ψηφοφορίας, το απόρρητο είναι πρακτικά εξασφαλισμένο καθώς αρκεί ένα και μόνο στάδιο από όλα να έχει γίνει σωστά.

Πώς γίνεται η εφορευτική επιτροπή να μη γνωρίζει τί ψήφισε ο καθένας εφόσον διαθέτει όλα τα κλειδιά της αποκρυπτογράφησης;

Για να μπορέσει κάποιος να αποκρυπτογραφήσει κάτι που δεν πρέπει, χρειάζεται να ξέρει ταυτόχρονα όλα τα κλειδιά. Στην ορθή διαδικασία των ψηφοφοριών του συστήματος «Ζευς» κάθε μέλος της επιτροπής γνωρίζει μόνο το δικό του κλειδί (ως μέρος του Κωδικού Ψηφοφορίας του) και κανενός άλλου. Η αποκρυπτογράφηση γίνεται τμηματικά, περνώντας ξεχωριστά από κάθε μέλος, και μόνο αφού έχει περάσει από όλους προκύπτουν τα αποκρυπτογραφημένα ψηφοδέλτια.

Γιατί μπορώ να ψηφίσω παραπάνω από μία φορά; Δεν υπάρχει κίνδυνος να διπλομετρηθούν ψήφοι;

Κάθε ψηφοφόρος μπορεί να ψηφίσει όσες φορές θέλει μέχρι να λήξει η διαδικασία της ψηφορορίας. Επειδή η υποβολή της ψήφου δεν γίνεται σε κάποιο εκλογικό κέντρο με ελεγχόμενο παραπέτασμα, μπορεί κάποιος να μην είναι βέβαιος ότι ψήφισε χωρίς καμία εξωτερική επιρροή. Ακόμα και αν συμβεί αυτό, ο ψηφοφόρος μπορεί στη συνέχεια να ξαναψηφίσει με τρόπο που εκφράζει ελεύθερα και ανεπηρέαστα τις επιλογές του. Όσο για τον κίνδυνο να διπλομετρηθούν ψήφοι, αυτό είναι αδύνατο. Κάθε νέα ψήφος στην απόδειξη της καταχώρισής της αναφέρει σαφώς την ακύρωση της προηγούμενης ψήφου.

Η ψηφοφορία ολοκληρώθηκε! Τα αποτελέσματα θα βγουν αμέσως;

Όχι. Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία της υποβολής των ψήφων, υπολείπονται δύο ακόμη στάδια, η μίξη, και η αποκρυπτογράφηση. Και στα δύο στάδια, το σύστημα «Ζευς» και οι και οι συμμετέχοντες εξωτερικοί υπολογιστές των μελών της επιτροπής και των έμπιστων εντεταλμένων τους, εκτελούν μεγάλο αριθμό κρυπτογραφικών πράξεων προκειμένου να εκτελεστεί και να αποδειχθεί ότι τόσο η μίξη των ψηφοδελτίων όσο και η αποκρυπτογράφησή τους έγινε σωστά. Ανάλογα με τον αριθμό των ψηφοφόρων αυτό μπορεί να διαρκέσει από μερικά λεπτά έως μερικές ώρες.

Έχασα το μήνυμα (email) με τον σύνδεσμο για την ψηφοφορία. Τι να κάνω;

Επικοινωνήστε με τα μέλη της εφορευτικής επιτροπής των εκλογών για να σας στείλουν νέο μήνυμα.

Τι απαιτήσεις υπάρχουν για τον υπολογιστή που θα ψηφίσω;

Ο υπολογιστής σας θα πρέπει να έχει εγκατεστημένο ένα από τα προτεινόμενα προγράμματα πλοήγησης. Επιπλέον:

  • Επιβεβαιώστε ότι τυχόν επιπρόσθετα προγράμματα (plugins) είναι ενημερωμένα.
  • Χρησιμοποιείτε προγράμματα ελέγχου πρόσβασης (firewalls) και προστασίας (antivirus).
  • Μην κατεβάζετε και μην χρησιμοποιείτε μπάρες εργαλείων τρίτων στο πρόγραμμα πλοήγησής σας (third party browser toolbars).
  • Διατηρείτε ενημερωμένο το λειτουργικό σύστημα του υπολογιστή σας και λαμβάνετε πρόνοια ώστε να εγκαθίστανται οι διορθώσεις ασφαλείας (security patches).
Που μπορώ να βρω τις τελευταίες εκδόσεις των προτεινόμενων προγραμμάτων πλοήγησης;
  • Για το πρόγραμμα Mozilla Firefox: http://www.mozilla.org/el/firefox/new/
  • Για το πρόγραμμα Google Chrome: https://www.google.com/intl/el/chrome/browser/
    Τι θα γίνει αν το μήνυμα με τον σύνδεσμο για την ψηφοφορία δεν φτάσει ή διαρρεύσει; Μπορεί κάποιος να ψηφίσει αντί για μένα;

    Εάν διαπιστώσετε ότι δεν έχετε λάβει κανένα μήνυμα για συμμετοχή στην ψηφοφορία ή εάν το λάβετε και δείτε στη σελίδα σας ότι ψηφίσατε ενώ γνωρίζετε ότι δεν έχετε ψηφίσει, οφείλετε να ειδοποιήσετε αμέσως την εφορευτική επιτροπή για να διερευνήσει το θέμα και για να σας εξασφαλίσει το δικαίωμα της ψήφου.

    Το μήνυμα που έλαβα και το οποίο με καλεί να ψηφίσω αναφέρει κάποιους «κωδικούς ελέγχου». Τι είναι αυτοί;

    Πρόκειται για προχωρημένη δυνατότητα του συστήματος «Ζευς» η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί αν ο χρήστης έχει την υποψία ότι ο υπολογιστής του έχει παραβιαστεί και τρέχει κακόβουλο λογισμικό. Οι κωδικοί αυτοί είναι απαραίτητοι για τη Διαδικασία ελέγχου ψήφου.

    Τι είναι η «Διαδικασία ελέγχου ψήφου»;

    Η διαδικασία ελέγχου ψήφου είναι μια προχωρημένη διαδικασία που σκοπό της έχει να επιβεβαιώσει ο χρήστης ότι ο υπολογιστής του, και συγκεκριμένα το πρόγραμμα περιήγησης στον Παγκόσμιο Ιστό (browser) που χρησιμοποιεί, δεν έχει μολυνθεί από εξειδικευμένο κακόβουλο λογισμικό το οποίο μπορεί να διαβάλει τη διαδικασία της ψηφοφορίας.

    Συγκεκριμένα, έστω ότι ο ψηφοφόρος υποψιάζεται ότι το πρόγραμμα πλοήγησής του έχει μολυνθεί. Στην περίπτωση αυτή θα θέλει να εξακριβώσει ότι το ψηφοδέλτιο που θα υποβάλει στο σύστημα «Ζευς» περιέχει πραγματικά τις επιλογές του και μόνο αυτές.

    Δεδομένου ότι τοπικός υπολογιστής είναι ύποπτος, ο έλεγχος γίνεται με την επιλεκτική δημοσίευση ειδικών ψήφων ελέγχου. Το σύστημα «Ζευς» όμως δεν μπορεί από μόνο του να δημοσιεύσει ψηφοδέλτια χωρίς να τα υποβάλει και να το ζητήσει ο χρήστης. Ο ψηφοφόρος μπορεί να υποβάλει ένα ψηφοδέλτιο, να ζητήσει τη δημοσίευσή του ώστε να διαπιστώσει ότι η μεταφορά και η επεξεργασία του έγινε σωστά, να μην ληφθεί υπόψη αυτό στην καταμέτρηση, αλλά να υποβάλει στη συνέχεια νέο ψηφοδέλτιο το οποίο πραγματικά θα καταμετρηθεί.

    Ακόμα κι έτσι, θα μπορούσε θεωρητικά να κατασκευαστεί ένα κακόβουλο πρόγραμμα το οποίο θα επηρεάσει το πρόγραμμα περιήγησης του χρήστη ώστε να εμφανίζει τις επιλογές του χωρίς ποτέ να επικοινωνεί με το σύστημα «Ζευς». Για να αποφευχθεί αυτό, θα πρέπει ο χρήστης και το σύστημα «Ζευς» να μοιράζονται ένα «μυστικό» το οποίο δεν το γνωρίζει το οποιοδήποτε κακόβουλο πρόγραμμα

    Οι «κωδικοί ελέγχου ψήφου» είναι ένα τέτοιο μυστικό. Αν δοθεί από τον χρήστη κανονικός κωδικός ελέγχου, θα καταχωρισθεί η ψήφος ως έγκυρη. Αν δωθεί λανθασμένος κωδικός ελέγχου, το σύστημα «Ζευς» ζητά από τον χρήστη να επιβεβαιώσει τη δημοσίευση των επιλογών στο ψηφοδέλτιό του. Με τον τρόπο αυτό, μπορεί να διαπιστώσει ότι αυτές μεταφέρθηκαν στο σύστημα σωστά. Φυσικά θα πρέπει στη συνέχεια να προχωρίσει σε νέα υποβολή ψήφου. Κανένα κακόβουλο πρόγραμμα δεν μπορεί να μαντέψει τι θα αποφασίσει να κάνει ο χρήστης, αν δηλαδή θα αποφασίσει να δει τις επιλογές του ή να το καταχωρίσει ως έγκυρο. Συνεπώς, αν ο χρήστης επαναλάβει τη διαδικασία n φορές, η πιθανότητα να υπάρχει κακόβουλο πρόγραμμα το οποίο να μπορεί να τον ξεγελάσει είναι 1 / 2n.