κώδικας-έρχονται-μαμούθ-παρακρατή-1590491
ΔΗΜΟΙ | 27.05.2026 | 07:06

Κώδικας: Έρχονται “μαμούθ”-παρακρατήσεις σε ΟΤΑ με ληξιπρόθεσμα – “Στη φόρα” τα ονόματα

Τεράστιες παρακρατήσεις που φτάνουν το 30% της μηνιαίας κρατικής επιχορήγησης σε Δήμους και Περιφέρειες που δεν εξυπηρετούν τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις τους, σύμφωνα με τις επιταγές του μηχανισμού αποτροπής συσσώρευσης ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τρίτους, θεσπίζει το νομοσχέδιο του Νέου Κώδικα για τη λειτουργία της Αυτοδιοίκησης.

Ειδικότερα, το Υπουργείο Εσωτερικών στο άρθρο 540 του νομοσχεδίου του Κώδικα προχωρά σε σύσταση μηχανισμού αποτροπής συσσώρευσης ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τρίτους από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με την παράλληλη σύσταση άτοκου και ακατάσχετου λογαριασμού ο οποίος χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις που οι δήμοι και οι περιφέρειες συσσωρεύουν ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Οι ΟΤΑ κάθε τρίμηνο θα υποβάλλουν στο Υπουργείο Εσωτερικών μια αναλυτική κατάσταση με τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις προς τρίτους κατά την τελευταία ημέρα του τριμήνου με παραστατικά δαπάνης και τους λόγους μη εξόφλησης και να καταθέτουν στον ειδικό λογαριασμό το χρηματικό ποσό που απαιτείται, προκειμένου το υπόλοιπο του λογαριασμού να καλύπτει το σύνολο των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του δήμου και της περιφέρειας προς τρίτους.

Το Υπουργείο αφού ελέγχει το σχετικό ισοζύγιο του λογαριασμού, σε περίπτωση που είναι θετικό το αποδίδει με την επόμενη δόση ΚΑΠ στο δήμο, ενώ σε περίπτωση αρνητικού ισοζυγίου το ΥΠΕΣ προχωρά στην παρακράτηση ποσού που φτάνει μέχρι το 30% της μηνιαίας δόσης των ΚΑΠ για την εξόφληση των απαιτήσεων των δικαιούχων που περιλαμβάνονται στην κατάσταση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.

Σε περίπτωση που ο ΟΤΑ δεν προχωρήσει σε εμπρόθεσμης υποβολής της κατάστασης ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων θα του παρακρατηθεί η μισή (50%) μηνιαία δόση των ΚΑΠ.

Στο δε άρθρο 7  προβλέπεται η δημοσίευση με ευθύνη της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Εσωτερικών, σε τριμηνιαία βάση στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών σύνοψη των στοιχείων διαθεσίμων, απλήρωτων, εκκρεμών και ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τρίτους ανά δήμο και περιφέρεια και ανά νομικό πρόσωπο, καθώς και των παρακρατηθέντων ποσών για την εξασφάλιση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τρίτους.

Θα βγουν “στη φόρα”, δηλαδή, τα ονόματα των δήμων και των δημάρχων ως εκ τούτου των δήμων που χρωστούν, αλλά και σε ποιους χρωστούν.

Στο πλαίσιο του άρθρου αυτού τοποθετήθηκε και ο Α’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, ασκώντας κριτική και ζητώντας τη μείωση της προβλεπόμενης παρακράτησης για τους ΟΤΑ.

Αναλυτικότερα το άρθρο 540:

1. Στον δεσμευμένο τομέα του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, συστήνεται άτοκος και ακατάσχετος λογαριασμός με την ονομασία «Ειδικός λογαριασμός κάλυψης ληξιπρόθεσμων

οφειλών προς τρίτους» για κάθε δήμο και περιφέρεια, ο οποίος χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις που οι δήμοι και οι περιφέρειες συσσωρεύουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, σύμφωνα με το άρθρο 8 του π.δ. 80/2016 (Α΄145)

2. Εντός δεκαπέντε (15) ημερών από τη λήξη κάθε ημερολογιακού τριμήνου, ο προϊστάμενος οικονομικών υπηρεσιών εκάστου δήμου και περιφέρειας:

  • α) υποβάλλει στο Υπουργείο Εσωτερικών αναλυτική κατάσταση με τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις προς τρίτους κατά την τελευταία ημέρα του τριμήνου. Στην κατάσταση παρατίθενται ανά παραστατικό δαπάνης κατ’ ελάχιστον τα στοιχεία που προβλέπεται να τηρούνται στο Μητρώο Δεσμεύσεων και οι λόγοι μη εξόφλησης και
  • β) καταθέτει στον ειδικό λογαριασμό της παρ. 1 το χρηματικό ποσό που απαιτείται, προκειμένου το υπόλοιπο του λογαριασμού να καλύπτει το σύνολο των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του δήμου και της περιφέρειας προς τρίτους, εξαιρουμένων των δαπανών που δεν έχουν εξοφληθεί με υπαιτιότητα των δικαιούχων ή είναι ενταγμένες σε ειδικά προγράμματα και εκκρεμεί η εκταμίευση χρηματοδότησης από τον αρμόδιο φορέα ή έχουν εξοφληθεί και εκκρεμεί η λογιστική τακτοποίησή τους ή έχουν νομίμως πραγματοποιηθεί και τελούν υπό δικαστική διεκδίκηση, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές τεκμηριώνονται επαρκώς, σύμφωνα με τις εκάστοτε οδηγίες του Υπουργείου Εσωτερικών.

3. Εντός τριάντα (30) ημερών από τη λήξη του τριμήνου, το Υπουργείο Εσωτερικών ελέγχει το ισοζύγιο του υπολοίπου του ειδικού λογαριασμού και των ληξιπρόθεσμων οφειλών του δήμου και της περιφέρειας προς τρίτους κατά την τελευταία ημέρα του τριμήνου, εξαιρουμένων των δαπανών της περ. β) της παρ. 2. Όταν το ισοζύγιο είναι αρνητικό, τότε το έλλειμμα καλύπτεται με ισόποση παρακράτηση από την επόμενη μηνιαία επιχορήγηση μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (Κ.Α.Π.) προς τον δήμο ή την περιφέρεια αντίστοιχα, για λειτουργικές και λοιπές γενικές δαπάνες. Το παρακρατούμενο ποσό κατατίθεται στον ειδικό λογαριασμό προς αποκατάσταση του ισοζυγίου και προς εξόφληση των απαιτήσεων των δικαιούχων που περιλαμβάνονται στην κατάσταση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων. Το ποσό που παρακρατείται δεν μπορεί να υπερβαίνει το τριάντα τοις εκατό (30%) του ενός δωδεκάτου (1/12) της ετήσιας τακτικής επιχορήγησης που δικαιούται ο δήμος και η περιφέρεια, αντίστοιχα, για λειτουργικές και λοιπές γενικές δαπάνες μέσω των Κ.Α.Π. Όταν από τον έλεγχο προκύπτει θετικό ισοζύγιο, το ποσό του πλεονάσματος αποδεσμεύεται από

τον ειδικό λογαριασμό και, με εντολή της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Εσωτερικών, μεταφέρεται στον τραπεζικό λογαριασμό του δήμου ή της περιφέρειας αντίστοιχα, που τηρείται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων ή στην Τράπεζα της Ελλάδος.

4. Ο έλεγχος της παρ. 3 πραγματοποιείται με βάση τα στοιχεία της κατάστασης ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, τα στοιχεία που τηρούνται στον Κόμβο Οικονομικής Πληροφόρησης Τοπικής Αυτοδιοίκησης του άρθρου 534 και τα στοιχεία του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων αναφορικά με τα υπόλοιπα των ειδικών λογαριασμών κάλυψης των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τρίτους. Σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης υποβολής της κατάστασης ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, ο έλεγχος πραγματοποιείται αποκλειστικά με βάση τα υπόλοιπα στοιχεία, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι εξαιρέσεις της περ. β) της παρ. 2, και το ανώτατο ποσοστό παρακράτησης της παρ. 3 αυξάνεται σε πενήντα τοις εκατό (50%).

5. Κάθε δήμος και περιφέρεια έχουν πρόσβαση στα ποσά του ειδικού λογαριασμού μόνο για την πληρωμή των παραστατικών που περιλαμβάνονται στην κατάσταση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων. Η εξόφληση των δικαιούχων μέσω του ειδικού λογαριασμού του δήμου ή της περιφέρειας πραγματοποιείται με εντολή αυτού προς το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων για απευθείας καταβολή των οφειλόμενων ποσών στους λογαριασμούς που τηρούν οι δικαιούχοι σε πιστωτικά ιδρύματα, μέχρι την εξάντληση του υπολοίπου του λογαριασμού. Κατά την εξόφληση των δικαιούχων, ο δήμος και η περιφέρεια επιβαρύνονται μόνο με τα έξοδα ηλεκτρονικής μεταφοράς προς τους λογαριασμούς των δικαιούχων και με το λειτουργικό κόστος του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων.

6. Με ευθύνη του προϊσταμένου οικονομικών υπηρεσιών, τηρείται υποχρεωτικά στον δήμο και στην περιφέρεια αρχείο με τα αντίγραφα των καταστάσεων ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων της παρ. 2, των εντολών εξόφλησης μέσω του ειδικού λογαριασμού και των καταστάσεων κίνησης του ειδικού λογαριασμού του φορέα. Το αρχείο τίθεται στη διάθεση οποιουδήποτε ελεγκτικού οργάνου, του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και του Υπουργείου Εσωτερικών.

7. Με ευθύνη της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Εσωτερικών, δημοσιεύεται σε τριμηνιαία βάση στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών σύνοψη των στοιχείων διαθεσίμων, απλήρωτων, εκκρεμών και ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τρίτους ανά δήμο και περιφέρεια και ανά νομικό πρόσωπο, καθώς και των παρακρατηθέντων ποσών για την εξασφάλιση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τρίτους.