S&P: Σταθερή η αξιολόγηση της Ελλάδας – Ανησυχία για έλλειμμα και δημογραφικό

Ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Standard & Poor’s δεν προχώρησε σε αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας, διατηρώντας αμετάβλητη την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας στο «BBB/A-2» με σταθερές προοπτικές, σύμφωνα με το δελτίο που δημοσιοποίησε το βράδυ της Παρασκευής (17/10).

Ο διεθνής οίκος απευθύνει προειδοποίηση για το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο παραμένει μόνιμη αδυναμία της ελληνικής οικονομίας, καθώς και για το δημογραφικό πρόβλημα, που συνεχίζει να αποτελεί τροχοπέδη για τη μελλοντική ανάπτυξη της Ελλάδας — της 4ης πιο γηρασμένης χώρας στην ΕΕ. Όπως υπογραμμίζει, η δημογραφική αυτή ανισορροπία αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά τους μακροπρόθεσμους ρυθμούς ανάπτυξης.

Σε ό,τι αφορά ειδικότερα το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, ο S&P το χαρακτηρίζει ως μία από τις μεγαλύτερες ευπάθειες της ελληνικής οικονομίας, σημειώνοντας ότι τα σχετικά στοιχεία επιδεινώθηκαν σημαντικά το 2020 και έκτοτε παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Τα επόμενα «ραντεβού» με τους οίκους αξιολόγησης για την Αθήνα, είναι στις 7 Νοεμβρίου (Scope Ratings) και στις 14 του ίδιου μήνα (Fitch Ratings).

Δείτε ακόμη:

Γονικές παροχές: Ποιοι προλαβαίνουν να επωφεληθούν και να αποφύγουν τη φορολογία

Απάτη με τον «Σκλαβενίτη» - Τι να προσέξετε

Ελληνική οικονομία: Τα βασικά σημεία της αξιολόγησης από τον οίκο S&P Global

• Από το 2023 η Ελλάδα παρουσιάζει εξαιρετικά υψηλά πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα, με μέσο όρο 3,4% του ΑΕΠ.
• Η κυβέρνηση θα καταγράψει συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα το 2025, για δεύτερο συνεχόμενο έτος, «γεγονός που την καθιστά μία από τις λίγες ανεπτυγμένες χώρες που μειώνουν το δημόσιο χρέος τους σε απόλυτους όρους, για δεύτερη συνεχή χρονιά».
• «Παρότι οι εξωτερικές ανισορροπίες της Ελλάδας είναι υψηλές, θεωρούμε ότι η συμμετοχή της στη ζώνη του ευρώ και η συμμόρφωσή της με τις δημοσιονομικές συνθήκες της ΕΕ παρέχουν προστασία έναντι του κινδύνου ενός σοκ στο ισοζύγιο πληρωμών».
• Η γενική κυβέρνηση θα εμφανίσει πλεόνασμα 0,4% του ΑΕΠ φέτος, το οποίο στη συνέχεια θα μετατραπεί σε ήπιο έλλειμμα, με μέσο όρο 0,6% του ΑΕΠ την περίοδο 2026-2028.
• Οι δημοσιονομικοί δείκτες δείχνουν ακόμη ένα έτος (2025) υπεραπόδοσης του προϋπολογισμού. Η αύξηση των τρεχουσών δαπανών έχει περιοριστεί ενώ τα έσοδα εμφανίζουν ισχυρή άνοδο, υποστηριζόμενα από βελτιωμένη φορολογική συμμόρφωση, ενίσχυση της αγοράς εργασίας και εκροές επιχορηγήσεων που σχετίζονται με έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF).
• Παρά τη μικρή δημοσιονομική χαλάρωση, τα αποτελέσματα του προϋπολογισμού θα παραμείνουν θετικά τα επόμενα χρόνια.
• Η βιομηχανική παραγωγή παρέμεινε στάσιμη κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του έτους, αντανακλώντας την ασθενέστερη ανάπτυξη των ευρωπαϊκών εταίρων και τη μείωση των εξαγωγών αγαθών.
• Η πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ εκτιμάται στο 2,1% φέτος. Η ανάπτυξη θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 2,2% την περίοδο 2025-2026, υποστηριζόμενη από επενδύσεις και ιδιωτική κατανάλωση, ενώ στη συνέχεια η οικονομική δραστηριότητα θα αρχίσει να επιβραδύνεται καθώς το πρόγραμμα RRF θα ολοκληρώνεται.
• Παθογένειες όπως οι καθυστερήσεις στη δικαιοσύνη εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση.
• Οι δημογραφικές πιέσεις περιορίζουν τις μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης, γεγονός που καθιστά την αντιμετώπισή τους κομβικό πεδίο πολιτικής προτεραιότητας για τα επόμενα χρόνια. Ο πληθυσμός έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 6% από το 2011, λόγω της πτώσης των γεννήσεων και της μαζικής μετανάστευσης.
• Οι μεταρρυθμίσεις στη Δικαιοσύνη είχαν περιορισμένα αποτελέσματα, καθώς ο όγκος των εκκρεμών υποθέσεων παραμένει υψηλός. Η κτηματογράφηση δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, ενώ σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, η Ελλάδα εξακολουθεί να κατατάσσεται χαμηλά στους δείκτες αντίληψης διαφθοράς.
• Οι πιο πρόσφατες φορολογικές αλλαγές —όπως οι μειώσεις φόρου εισοδήματος για πολύτεκνες οικογένειες— στοχεύουν στην αντιστροφή της υπογεννητικότητας, χωρίς ωστόσο να είναι ακόμη σαφές αν θα επιφέρουν ουσιαστικά αποτελέσματα.
• Το καθαρό δημόσιο χρέος παραμένει υψηλό, με πρόβλεψη να διαμορφωθεί στο 131% του ΑΕΠ στο τέλος του 2025.

Το θετικό σενάριο για την ελληνική οικονομία

Είναι πιθανή αναβάθμιση της αξιολόγησης εάν οι εξωτερικές ανισορροπίες της Ελλάδας βελτιωθούν ουσιαστικώς και βιώσιμα. Για παράδειγμα, αυτό θα μπορούσε να συμβεί εάν παρατηρηθεί μείωση της εξάρτησης της οικονομίας από τις εισαγωγές. Θα μπορούσαμε επίσης να αναβαθμίσουμε την Ελλάδα εάν παρατηρήσουμε σημαντική μείωση του εξωτερικού χρέους της χώρας, μεγάλο μέρος του οποίου είναι δημόσιο.

Το αρνητικό σενάριο

Θα μπορούσαμε να χαμηλώσουμε την αξιολόγηση εάν η δημοσιονομική επίδοση της Ελλάδας παρουσιάσει σημαντική επιδείνωση.