Δημόσιο – ΑΣΕΠ: Κωλύματα διορισμού & αυτοδίκαιης παραίτησης (εγκύκλιος)

Διευκρινίσεις για «ζητήματα διορισμού – κώλυμα δεκαετίας- κώλυμα τριετίας-αυτοδίκαιη παραίτηση υπαλλήλου από την πρώτη θέση σε περίπτωση αποδοχής διορισμού σε δεύτερη θέση», δίνει εγκύκλιος του υπουργείου Εσωτερικών στο Δημόσιο, απαντώντας σε σχετικά ερωτήματα υπαλλήλων.

Συγκεκριμένα:

Κώλυμα πενταετίας ή δεκαετίας

Με την τροποποίηση των παρ. 2 και 3 του άρθρου 17 του ν. 4765/2021 αυξάνεται από πέντε (5) σε δέκα (10) έτη το απαιτούμενο διάστημα που πρέπει να έχει παρέλθει από τον διορισμό ή την πρόσληψη ενός τακτικού υπαλλήλου (μονίμου και ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου), προκειμένου να έχει δικαίωμα συμμετοχής σε προκηρύξεις που εκδίδονται μετά την έναρξη ισχύος του ν. 5149/2024, ήτοι μετά την 25^η Οκτωβρίου 2024 για την πλήρωση θέσεων ίδιας ή κατώτερης κατηγορίας από αυτή στην οποία ήδη υπηρετεί.

Ο εν λόγω περιορισμός υφίσταται για όλους τους τακτικούς υπαλλήλους των φορέων της παρ. 1 του άρθρου 2 του ν.4765/2021 που θέλουν να συμμετέχουν σε νέα διαδικασία πρόσληψης και δεν θα πρέπει να κατέχουν την υπαλληλική ιδιότητα, μονίμου ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου επί πενταετία/δεκαετία (κατά περίπτωση) μέχρι και την καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων υποψηφιότητας στις νέες διαδικασίες ανεξαρτήτως των διατάξεων πρόσληψης ή διορισμού.

Επισημαίνεται ότι οι εν λόγω διατάξεις, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 30 του ν. 4765/2021, εφαρμόζονται αναλογικά και στην διαδικασία επιλογής προσωπικού με σειρά προτεραιότητας.

Επιπρόσθετα, σύμφωνα με σχετική νομολογία (2873/2014 ΣΤΕ, 591/2024 ΣΤΕ, Ελ. Συν. 1025/2020) η ειδική λειτουργική σχέση μεταξύ του δημοσίου υπαλλήλου και του κράτους ιδρύεται με μόνη τη δημοσίευση της εκδοθείσας από το αρμόδιο για το διορισμό όργανο πράξης διορισμού στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ενώ η αποδοχή της πράξης διορισμού που εκδηλώνεται από τον υπάλληλο με την ορκωμοσία ή τη διαβεβαίωση, συνιστά δήλωση του τελευταίου ότι αποδέχεται το διορισμό, δεν αποτελεί συστατικό στοιχείο του διορισμού δημοσίου υπαλλήλου (ΣτΕ 2357/1975, βλ. και 1582/1971, 764/1957), αλλά στοιχείο που καταδεικνύει τον προαιρετικό χαρακτήρα της υπαλληλικής σχέσης και αναγκαίο όρο για τη λειτουργία της.

Κατόπιν των ανωτέρω, διευκρινίζεται ότι για την εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 17 του ν. 4765/2021, ως ημερομηνία διορισμού ή πρόσληψης θεωρείται η ημερομηνία δημοσίευσης του ΦΕΚ διορισμού ή πρόσληψης ανεξαρτήτως της ημερομηνίας ορκωμοσίας και ανάληψης υπηρεσίας.

Συνεπώς και προς διευκόλυνση των ενδιαφερομένων και των Υπηρεσιών διευκρινίζεται ότι ακόμα και αν έχει υποβληθεί αίτημα για παράταση της ορκωμοσίας και ανάληψης υπηρεσίας, δεν υπάρχει δυνατότητα συμμετοχής σε νέες διαδικασίες πλήρωσης θέσεων στο διάστημα αυτό καθώς η χρονική αφετηρία του κωλύματος συμμετοχής επί πενταετία/ δεκαετία (κατά περίπτωση) εκκινεί από την ημερομηνία δημοσίευσης του ΦΕΚ διορισμού ή πρόσληψης χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η ημερομηνία ορκωμοσίας ή και ανάληψης υπηρεσίας.

Πότε δεν υπάρχει κώλυμα πενταετίας ή δεκαετίας

Διευκρινίζεται ότι το κώλυμα της πενταετίας ή δεκαετίας (κατά περίπτωση), δεν εξετάζεται στις διαδικασίες πλήρωσης θέσεων των κατηγοριών προσωπικού της παρ. 2 του αρ. 2 του ν.4765/2021, οι οποίες δεν υπάγονται στις διατάξεις των Μερών Β’ και Γ’ του ν.4765/2021 (π.χ. συμμετοχή σε διαδικασίες πρόσληψης εκπαιδευτικού προσωπικού) καθώς και σε διαδικασίες πλήρωσης θέσεων που διενεργούνται κατά παρέκκλιση των διατάξεων του ν. 4765/2021.

Τέλος, δεν υφίσταται το κώλυμα της πενταετίας ή δεκαετίας (κατά περίπτωση), στις ακόλουθες περιπτώσεις, υπό την προϋπόθεση ότι δεν συντρέχει στο πρόσωπο του υποψηφίου το προβλεπόμενο κώλυμα στις διατάξεις της παρ. 7 στο άρθρο 24 ν. 4765/2021 (ποινή τριετίας), όπως αναλύεται στην ενότητα 2:

α. Όταν τακτικός υπάλληλος επιθυμεί να διοριστεί/προσληφθεί κατόπιν συμμετοχής του σε άλλη διαδικασία πλήρωσης θέσεων στην οποία είχε συμμετάσχει πριν το διορισμό/πρόσληψή του.

Δείτε ακόμη:

Εκατοντάδες απολύσεις συμβασιούχων στο υπουργείο Πολιτισμού

Δημόσιο: Καμία ουσιαστική αύξηση μισθών το 2026 -Τι καταγγέλλουν εργαζόμενοι (πίνακας)

β. Όταν έχει λυθεί η υπαλληλική σχέση του τακτικού υπαλλήλου με την πρώτη Υπηρεσία διορισμού, κατά την ημερομηνία λήξης υποβολής αιτήσεων για τη δεύτερη θέση.

γ. Όταν τακτικός υπάλληλος συμμετέχει σε διαδικασία πλήρωσης θέσεων κατηγορίας ανώτερης αυτής του διορισμού ή της πρόσληψής του (εξαίρεση της παρ. 2 του άρθρου 17 του ν.4765/2021) ή υπάλληλος κατηγορίας Π.Ε. συμμετέχει σε προκήρυξη πλήρωσης θέσεων Ε.Ε.Π. (εξαίρεση της παρ. 3 του άρθρου 17 του ν.4765/2021). Διευκρινίζεται ότι η εξαίρεση της παρ. 3 του άρθρου 17 του ν.4765/2021 αφορά και τους επιτυχόντες κατηγορίας ΠΕ γραπτού διαγωνισμού που ενώ έχουν διοριστεί, επιθυμούν να συμμετέχουν σε διαδικασίες πλήρωσης θέσεων Ειδικού Επιστημονικού Προσωπικού μετά από νέα πρόσκληση συμμετοχής στους επιτυχόντες του γραπτού διαγωνισμού για την πλήρωση αυτών των θέσεων.

Κώλυμα τριετίας

Με τις διατάξεις του άρθρου 9 του ν. 5149/2024 οι περιλαμβανόμενοι στους οριστικούς πίνακες διοριστέων της παρ.5 του αρ. 24 του ν. 4765/2021, οι οποίοι δεν αποδέχονται τον διορισμό ή την πρόσληψή τους ή αποδέχονται και δεν προσέρχονται να αναλάβουν υπηρεσία ή παραιτούνται εντός δώδεκα (12) μηνών από τον διορισμό ή την πρόσληψή τους δεν επιτρέπεται επί τριετία να συμμετάσχουν σε διαδικασίες πλήρωσης θέσεων μονίμου προσωπικού και προσωπικού με σύμβαση εργασίας

ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου των φορέων της παρ.1 του αρ. 2 του ίδιου νόμου και τούτο ανεξαρτήτως του σταδίου στο οποίο ευρίσκεται η διαδικασία του διαγωνισμού αυτού κατά το κρίσιμο χρόνο που ο διοριστέος του πρώτου διαγωνισμού δεν αποδέχθηκε τον διορισμό ή την πρόσληψή του ή δεν ανέλαβε υπηρεσία ή παραιτήθηκε εντός δωδεκαμήνου από τον διορισμό ή την πρόσληψή του. Και τούτο καθόσον, όπως προκύπτει από την αιτιολογική έκθεση καθ΄ό μέρος αφορά το άρθρο 9 του ν. 5149/52024, με το οποίο προστέθηκε η παρ. 7 στο αρ.24 του ν.4765/2021, σκοπός της ρύθμισης είναι το εισαγόμενο με αυτή κώλυμα συμμετοχής να αποτελέσει εύλογο και αποτελεσματικό αποτρεπτικό παράγοντα για τους υποψηφίους που μετέχουν εν γένει σε διαγωνιστικές διαδικασίες του δημοσίου χωρίς να στοχεύουν σε συγκεκριμένη θέση και ενώ κρίνονται διοριστέοι δεν αποδέχονται τον διορισμό ή την πρόσληψή τους ή δεν αναλαμβάνουν υπηρεσία ή παραιτούνται σε μικρό χρονικό διάστημα από το διορισμό ή πρόσληψης τους με αποτέλεσμα οι διαδικασίες να καθίστανται αλυσιτελείς και να μην επιτυγχάνεται η κάλυψη των προκηρυσσομένων θέσεων.

Ως εκ τούτου, το κώλυμα της τριετίας υφίσταται αμέσως μετά τη συμπερίληψη υποψηφίου σε οριστικό πίνακα διοριστέων ο οποίος δεν αποδέχεται τον διορισμό / πρόσληψή του ή δεν αναλαμβάνει υπηρεσία ή παραιτείται εντός δωδεκαμήνου από τον διορισμό/πρόσληψή του ώστε να μην μπορεί να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε άλλη διαδικασία διορισμού/πρόσληψης προσωπικού μετά τη δημοσίευση οριστικού πίνακα διοριστέων και το κώλυμα δεν περιορίζεται μόνο σε νέους διαγωνισμούς που προκηρύσσονται μετά τη δημοσίευση του οριστικού πίνακα διοριστέων αλλά υφίσταται και για τις λοιπές προκηρύξεις στις οποίες έχει συμμετάσχει.

Κατά συνέπεια, για τον υποψήφιο που έχει συμμετάσχει σε περισσότερες από μια διαδικασίες, μετά την συμπερίληψή του σε οριστικό πίνακα διοριστέων, ισχύει το κώλυμα της τριετίας, υπό τις προϋποθέσεις της παρ. 7 του άρ. 24 του ν 4765/2021 και ως εκ τούτου το χρονικό σημείο έναρξης της τριετίας είναι η ημερομηνία έκδοσης του ΦΕΚ των πινάκων διοριστέων/προσληπτέων.

Επιπρόσθετα, όσον αφορά στις αναπληρώσεις/αντικαταστάσεις, για το χρονικό σημείο έναρξης της τριετίας θα λαμβάνεται υπόψη η ημερομηνία έκδοσης της σχετικής απόφασης.

Κατοχή δεύτερης θέσης και αυτοδίκαιη παραίτηση

Στην περίπτωση της αποδοχής δεύτερης θέσης κατ΄ άρθρον 35 παρ. 3 του Υ.Κ., η σχετική διάταξη ρητώς συνδέει τον διορισμό στην δεύτερη θέση με την αποδοχή του από τον υπάλληλο, σε αντίθεση με την περίπτωση του κωλύματος συμμετοχής σε διαδικασία πλήρωσης θέσεων κατ΄ άρθρον 17 του ν. 4765/2021, όπως ισχύει, που με την σχετική διάταξη το κώλυμα της δεκαετίας συνδέεται μόνο με την ημερομηνία διορισμού ή πρόσληψής του υπαλλήλου και όχι με την αποδοχή του διορισμού ή της πρόσληψης.