Τελεσίγραφο ΗΠΑ στο Ιράν: «Καταστρέψτε πυρηνικές εγκαταστάσεις, παραδώστε μας το εμπλουτισμένο ουράνιο»

Δεν κατέληξαν σε συμφωνία χθες Ιράν και ΗΠΑ για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν ανώνυμα, οι απεσταλμένοι των ΗΠΑ έθεσαν ως βασικό όρο την καταστροφή των τριών κύριων ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων στο Φορντό, στη Νατάνζ και στο Ισφαχάν, καθώς και τη μεταβίβαση στις ΗΠΑ του συνόλου του εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει η Τεχεράνη.

Παράλληλα, η αμερικανική πλευρά επιμένει ότι μια ενδεχόμενη νέα συμφωνία θα πρέπει να είναι μόνιμη, χωρίς ρήτρες λήξης, σε αντίθεση με το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA) της περιόδου διακυβέρνησης του Μπαράκ Ομπάμα, το οποίο οι Ρεπουμπλικανοί είχαν κρίνει ανεπαρκές. Κατά την πρώτη του θητεία, ο Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία και επανέφερε αυστηρές κυρώσεις σε βάρος του Ιράν.

Η ιρανική πλευρά απέρριψε το ενδεχόμενο μεταφοράς των αποθεμάτων ουρανίου εκτός χώρας, εκφράζοντας αντιρρήσεις τόσο στην πλήρη διακοπή του εμπλουτισμού όσο και στη διάλυση των πυρηνικών εγκαταστάσεων ή στην επιβολή μόνιμων περιορισμών στο πρόγραμμά της, όπως μετέδωσαν κρατικά μέσα και πηγές με γνώση των διαβουλεύσεων.

Ωστόσο, τόσο ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν όσο και ο Ιρανός ΥΠΕΞ, Αμπάς Αραγτσί, ανέφεραν ότι έχει υπάρξει πρόοδος και προανήγγειλαν νέο γύρο επαφών, ενώ οι τεχνικές διαβουλεύσεις αναμένεται να συνεχιστούν στη Βιέννη την επόμενη εβδομάδα.

Οι αμερικανικές θέσεις διατυπώθηκαν λίγες ημέρες μετά την ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ στο Κογκρέσο, όπου υποστήριξε ότι το Ιράν εξακολουθεί να επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων και βαλλιστικών πυραύλων ικανών να πλήξουν τις ΗΠΑ — κατηγορίες που η Τεχεράνη απορρίπτει. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει προειδοποιήσει για πιθανή στρατιωτική επέμβαση εάν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν, ενώ συνεχίζεται η ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ευρύτερη περιοχή.

Το Ιράν επιμένει στο δικαίωμά του να εμπλουτίζει ουράνιο και έχει παρουσιάσει εναλλακτικές προσεγγίσεις, όπως τη μείωση του επιπέδου εμπλουτισμού από 60% σε 1,5%, την προσωρινή αναστολή της δραστηριότητας για ορισμένα χρόνια ή τη δημιουργία αραβοϊρανικού κοινοπρακτικού σχήματος εντός της χώρας. Προς το παρόν, ωστόσο, οι ιδέες αυτές παραμένουν σε θεωρητικό επίπεδο, ιδίως μετά τις ζημιές που υπέστη το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας κατά τον δωδεκαήμερο πόλεμο με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ τον περασμένο Ιούνιο.

Δείτε ακόμη:

Πακιστάν και Αφγανιστάν σε «ανοιχτό πόλεμο» -Βομβαρδισμοί στην Καμπούλ

Το ΔΝΤ επιβεβαιώνει το δάνειο 8,1 δισ. δολαρίων στην Ουκρανία

Από την άλλη πλευρά, η Ουάσινγκτον επιδιώκει μηδενικό εμπλουτισμό, αν και Αμερικανοί αξιωματούχοι αφήνουν περιθώριο για περιορισμένη επαναλειτουργία ερευνητικού αντιδραστήρα στην Τεχεράνη με στόχο ιατρικές χρήσεις, κάτι που προκαλεί αντιδράσεις, καθώς απαιτεί καύσιμο εμπλουτισμένο στο 20%.

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ καταγράφονται επιφυλάξεις για ενδεχόμενη συμφωνία που θα επιτρέπει έστω και περιορισμένο εμπλουτισμό, με Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές να προειδοποιούν ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να θεωρηθεί μια πιο «ήπια» εκδοχή του JCPOA της εποχής Ομπάμα. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ δήλωσε χθες, Τετάρτη: «αν εξεταστεί το ενδεχόμενο να επιτραπεί στο Ιράν έστω και πολύ μικρός εμπλουτισμός για λόγους διατήρησης προσχημάτων, τότε καμία συμφωνία».

Ένα ακόμη αγκάθι αφορά το ζήτημα των κυρώσεων. Η αμερικανική πλευρά φέρεται διατεθειμένη να προσφέρει περιορισμένη χαλάρωση, ενώ η Τεχεράνη ζητά ουσιαστική άρση των μέτρων για να ανακουφιστεί η πιεσμένη οικονομία της, η οποία έχει βρεθεί στο επίκεντρο διαδηλώσεων το προηγούμενο διάστημα. Η Ουάσινγκτον, πάντως, επιμένει σε μακρά περίοδο συμμόρφωσης προτού εξετάσει περαιτέρω ελαφρύνσεις.

Παρότι οι ΗΠΑ θα επιθυμούσαν να συμπεριληφθούν σε μια συμφωνία και ζητήματα όπως το βαλλιστικό πρόγραμμα και η υποστήριξη περιφερειακών ένοπλων οργανώσεων από το Ιράν, οι συνομιλίες στη Γενεύη επικεντρώθηκαν κυρίως στην αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου.

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε χθες: «Δεν θα εικάσω πόσο κοντά βρίσκονται, αλλά είναι σαφές ότι επιδιώκουν διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους. Και η επιμονή του Ιράν να μην συζητά το θέμα των βαλλιστικών πυραύλων αποτελεί μεγάλο, μεγάλο πρόβλημα».