Πρωτοποριακή ανακάλυψη για τον καρκίνο με τη σφραγίδα του Πανεπιστημίου Κρήτης

Μία πρωτοποριακή καινοτομία που εμφανίζει άμεση προοπτική στην αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού ανοίγει νέους δρόμους για στοχευμένες φαρμακολογικές θεραπείες. Η μέθοδος αυτή προσφέρει ελπίδα, ιδιαίτερα για καρκινικά κύτταρα που έχουν αναπτύξει αντίσταση στις παραδοσιακές θεραπείες.

Η ανακάλυψη προέκυψε από τη συνεργασία ερευνητών του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Πανεπιστημίου Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο (UCSF) και του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου του Αϊντχόβεν. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications και σηματοδοτούν μια νέα εποχή στην ανάπτυξη φαρμάκων που στόχευουν τις αλληλεπιδράσεις πρωτεΐνης-πρωτεΐνης (PPIs).

Η καινοτομία έγκειται στη χρήση νέων «μοριακών κολλών», μικρών οργανικών μορίων που λειτουργούν ως «χημικοί σύνδεσμοι» μεταξύ δύο πρωτεϊνών, ενισχύοντας και σταθεροποιώντας τις φυσικές τους αλληλεπιδράσεις. Αυτή η προσέγγιση ανοίγει το δρόμο για την ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών και εξειδικευμένων θεραπειών.

Ειδικότερα, η ερευνητική ομάδα του αναπληρωτή καθηγητή Κωνσταντίνου Νεοχωρίτη, από το Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Κρήτης, σε συνεργασία με την ομάδα της καθηγήτριας Michelle Arkin (UCSF) και του καθηγητή Christian Ottmann (TU Eindhoven), παρουσίασε μια καινοτόμο μέθοδο ανακάλυψης μοριακών κολλών για τη σταθεροποίηση του πρωτεϊνικού συμπλέγματος 14-3-3/ERα, με άμεση προοπτική εφαρμογής στη θεραπεία του καρκίνου του μαστού με αντοχή στην ενδοκρινική θεραπεία.

Σε αυτή την περίπτωση, ο στόχος ήταν η ενίσχυση της αλληλεπίδρασης μεταξύ της ρυθμιστικής πρωτεΐνης 14-3-3 και της ορμονικής υποδοχέα πρωτεΐνης ERα, μια στρατηγική με τη δυνατότητα να καταστείλει τη μεταγραφική δραστηριότητα του ERα, ακόμα και σε καρκινικά κύτταρα που έχουν αναπτύξει αντίσταση στις συμβατικές θεραπείες.

Δείτε ακόμη:

Επείγοντα: Στις 4 ώρες η αναμονή μετά το «βραχιολάκι»

Καινοτόμος ανοσοθεραπεία κατά του καρκίνου του πνεύμονα, με ελληνική σφραγίδα

Η σύνθεση των μορίων επιτεύχθηκε μέσω μιας ευέλικτης και αποτελεσματικής συνθετικής μεθοδολογίας, βασισμένης σε αντιδράσεις πολλαπλών συστατικών (Multicomponent Reactions, MCRs), επιτρέποντας τη γρήγορη παραγωγή και δοκιμή δεκάδων ενώσεων με δομική ποικιλομορφία. Οι ερευνητές, με τη βοήθεια δομικών και βιοφυσικών μελετών, κατάφεραν να αποσαφηνίσουν τον τρόπο δέσμευσης των μοριακών κολλών και να επιλέξουν τις πιο δραστικές.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση προσφέρει μια πολλά υποσχόμενη εναλλακτική για την αντιμετώπιση μορφών καρκίνου του μαστού που δεν ανταποκρίνονται στις υπάρχουσες ενδοκρινικές θεραπείες, δίνοντας ελπίδα για νέες, στοχευμένες φαρμακολογικές παρεμβάσεις.

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να διαβάσετε την πλήρη δημοσίευση στο Nature Communications (DOI: 10.1038/s41467-025-61176-4). https://www.nature.com/articles/s41467-025-61176-4