Γιάννης Κωνσταντινίδης*: Η επιστροφή της «πέραν της Νέας Δημοκρατίας» δεξιάς

Για πολλούς η περιπέτεια του ελληνικού εκλογικού σώματος με την Άκρα Δεξιά έλαβε τέλος τον Ιούλιο του 2019, όταν η Χρυσή Αυγή έμεινε εκτός κοινοβουλίου, και σφραγίστηκε όταν το σύνολο της ηγετικής ομάδας του κόμματος καταδικάστηκε σε φυλάκιση για σύσταση και λειτουργία εγκληματικής οργάνωσης. Μια τέτοια ανάγνωση παραγνωρίζει τόσο την αξιακή, και συνεπώς βαθύτερη, ρίζα της ακροδεξιάς ψήφου, όσο και την ικανότητα σχημάτων του ευρύτερου «πέραν της δεξιάς» χώρου να υιοθετούν τον λόγο, αν και όχι τις τακτικές, του ακροδεξιού εξτρεμισμού. Εξοβελίστηκε λοιπόν η αντί-συστημικότητα, ο αντί-ευρωπαϊσμός ή η μισαλλοδοξία από τις πεποιθήσεις μέρους της ελληνικής κοινωνίας επειδή εξαϋλώθηκε η Χρυσή Αυγή;

Η έρευνα της Abacus για για το aftodioikisi.gr απαντά ευθέως αρνητικά, καθώς καταγράφει ότι το 9% του εκλογικού σώματος εκτιμά σήμερα ως βέλτιστη εξέλιξη στο πολιτικό σκηνικό την ενίσχυση του κομματικού χώρου στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας. Πρόκειται για ποσοστό που αντιστοιχεί στο επίπεδο δυνητικής εκλογικής επιρροής της Χρυσής Αυγής της περιόδου 2012-2015. Η διαφορά από την τότε περίοδο δείχνει να είναι ότι αυτό το ποσοστό δεν το καρπώνεται ένας και μόνο κομματικός φορέας, τόσο γιατί κανένας από τους υπάρχοντες δεν έχει ξεχωρίσει επικοινωνιακά, όσο και γιατί εντοπίζονται ορισμένες διαφορές στο μίγμα των πολιτικών προτάσεων του κάθε φορέα με συνέπεια το ακροατήριο του πέραν της ΝΔ χώρου να επιμερίζεται. Ποια κόμματα λοιπόν διεκδικούν αυτό το τμήμα του ακροατηρίου;

Σε προνομιακή θέση βρίσκεται σίγουρα, λόγω της τρέχουσας κοινοβουλευτικής παρουσίας της, η Ελληνική Λύση. Η έρευνα της Abacus –της οποίας τα δεδομένα θα πρέπει να τονιστεί ότι συλλέχθηκαν με online συμπλήρωση, δηλαδή με μέθοδο που παραδοσιακά διευκολύνει την καταγραφή των προτιμήσεων για κόμματα του δεξιού άκρου– έδωσε 6% στην Ελληνική Λύση, ενώ κατέγραψε και υψηλότερα ποσοστά στη Βόρεια Ελλάδα και στα στρώματα του πληθυσμού που αποδίδουν σαφή ευθύνη για τον πόλεμο στην Ουκρανία στους Δυτικούς (20% του συνολικού δείγματος). Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ελληνική Λύση συγκέντρωσε το 14% των επιλογών ψήφου μεταξύ όσων ισχυρίζονται ότι την ευθύνη για την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχουν οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο παραδοσιακός αντί-αμερικανισμός της ελληνικής κοινής γνώμης, αναγεννημένος από τις εξελίξεις μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, θα μπορούσε να ευνοήσει περαιτέρω ένα κόμμα που επικαλείται σταθερά την ελληνορωσική φιλία και το ορθόδοξο δόγμα

Η έρευνα της Abacus κατέγραψε επίσης έναν ισχυρό διάδοχο του πάλαι ποτέ ακροατηρίου της Χρυσής Αυγής, το κόμμα που ίδρυσε ο Ηλίας Κασιδιάρης, το οποίο καταγράφηκε στο 3.5% και δείχνει να κερδίζει τα ¾ των ψηφοφόρων της Χρυσής Αυγής του 2019 και το 1/10 των ψηφοφόρων της Ελληνικής Λύσης του 2019. Οι «Έλληνες για την Πατρίδα» κερδίζουν επίσης ποσοστό άνω του 10% μεταξύ εκείνων που αποδίδουν την ευθύνη του πολέμου στην Ουκρανία στους Δυτικούς και κατά συνέπεια ευνοούνται από τη συγκυρία. Πάντως η βάση της υποστήριξης για το κόμμα φαίνεται να βρίσκεται στο αντί-δικαιωματικό κοινό, καθώς το κόμμα κερδίζει την προτίμηση του 10%-15% όσων υποστηρίζουν ότι ο πέραν της δεξιάς χώρος θα πρέπει να προτάσσει τον λόγο κατά των μεταναστών και κατά της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας.

Δεν είναι αμελητέες και οι δημοσκοπικές καταγραφές δύο ακόμα κομμάτων με αναφορές, σε διακηρυκτικό τουλάχιστον επίπεδο, εκτός του δεξιού άκρου. Η «Δημιουργία», το νέο συμμαχικό σχήμα του κόμματος του Θάνου Τζήμερου με το κόμμα του Φαήλου Κρανιδιώτη καταγράφεται στο 1.5%, με το ποσοστό εκείνων που δηλώνουν πιθανό να τη στηρίξουν στην κάλπη να φτάνει στο 4%. Η βάση υποστήριξης μοιάζει να επικαλύπτεται με αυτήν των «Ελλήνων για την Πατρίδα», δηλαδή στο αντί-δικαιωματικό κοινό, παρότι εμφανίζουν μια ενδιαφέρουσα διαφορά στο ζήτημα της φορολόγησης των επιχειρήσεων και του μεγάλου κράτους, ένα θέμα με το οποίο διαφωνούν οι δυνητικοί ψηφοφόροι της «Δημιουργίας».

Δείτε ακόμη:

Γιάννης Κωνσταντινίδης*: Έχεις καμιά δημοσκόπηση;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Δούλεμα

Τέλος, οι «Ελεύθεροι Άνθρωποι» το κόμμα που ίδρυσε ο Γιώργος Τράγκας και προσφάτως εξέλεξε νέο αρχηγό τον δημοσιογράφο Πάρι Κουρτζίδη, ένα πρόσωπο με ισχυρά σημεία αναφοράς στην περίοδο της διακυβέρνησης Κώστα Καραμανλή, καταγράφεται στο 1% με το ποσοστό εκείνων που δηλώνουν πιθανό να στηρίξουν το νέο κόμμα στην κάλπη να φτάνει επίσης στο 4%. Η βάση υποστήριξης του κόμματος δεν παρουσιάζεται σαφής, ενδεχομένως λόγω της αναφοράς του νέου αρχηγού του στην καραμανλική παράδοση και τις κατά καιρούς δηλώσεις του υπέρ της προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων και της κοινωνικής δικαιοσύνης, στοιχεία που απομακρύνουν κάπως την εικόνα του κόμματος από την ταύτιση με τα κλασικά διακυβεύματα του ακροδεξιού χώρου, παρότι οι δηλώσεις αυτές συνυπάρχουν με τη σθεναρή υπεράσπιση του λαϊκοδεξιού δόγματος «πατρίδα-ορθοδοξία-οικογένεια».

Το άθροισμα των παραπάνω δημοσκοπικών καταγραφών μαρτυρά την ύπαρξη αυξημένης ζήτησης για κόμματα στον πέραν από τη Νέα Δημοκρατία δεξιό χώρο. Τόσο η συγκυρία του πολέμου στην Ουκρανία, όσο και του κύματος ακρίβειας στα βασικά αγαθά και τα καύσιμα, μπορούν να λειτουργήσουν προς το συμφέρον κομμάτων που στηρίζονται στα σύμβολα του έθνους και της θρησκείας, αλλά και στην οξεία κριτική κατά της διαχείρισης από τις ηγεσίες του συστήματος. Σε συνδυασμό με την οργανωτική τους επάρκεια, έναν παράγοντα που δεν πρέπει να παραλείπουμε και ο οποίος φαίνεται να ευνοεί τόσο τη «Δημιουργία», όσο κυρίως τους «Ελεύθερους Ανθρώπους», ο χώρος είναι πιθανώς να συγκεντρώσει στο εγγύς μέλλον τις προτιμήσεις ακόμα μεγαλύτερου ακροατηρίου.

*Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας