Π. Αττικής: Υπ. Ανάπτυξης, ΥΠΕΚΑ και Αποκεντρωμένη ευθύνονται για πλημμύρες

Δεν ήταν ακαθάριστα φρεάτια ή τα ρέματα της Αττικής, ώστε να δημιουργηθεί το τεράστιο πρόβλημα που υπήρξε με τις πλημμύρες στην Αττική το Φεβρουάριο. Ήταν η συντεταγμένη Πολιτεία που «πιάστηκε» απροετοίμαστη σε ένα τέτοιο φαινόμενο, καθώς αυτή έχει την ευθύνη για το σχεδιασμό και την εκτίμηση κινδύνων πλημμύρας. Αυτό τόνισε ο περιφερειάρχης Αττικής Γιάννης Σγουρός, μέσω της εισήγησής του, στη συζήτηση για τη λήψη μέτρων αντιπλημμυρικής προστασίας στην Περιφέρεια Αττικής, που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 5 Μαρτίου 2013, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του περιφερειακού συμβουλίου· η συνεδρίαση έγινε κατόπιν αιτήματος κατεπείγουσας συζήτησης που υπέβαλε η παράταξη «Λαϊκή Συσπείρωση».

«Θέλω να ξεκαθαρίσω από την αρχή ότι η δράση μας είναι επικουρική και σε ένα βαθμό εθελοντική. Είμαστε συντεταγμένη Πολιτεία και υπάρχουν αρμοδιότητες και ευθύνες που προσδιορίζονται μέσα από τους νόμους. Σας αναφέρω λοιπόν, αν και νομίζω ότι είσαστε ενήμεροι, ότι με την αρ. 31822/1542/Ε103 Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 1108Β/21-07-10) η αρχή η οποία διαμορφώνει, ενδεχομένως και με άλλα κατά περίπτωση συναρμόδια Υπουργεία, το εθνικό πρόγραμμα διαχείρισης των κινδύνων πλημμύρας είναι η Ειδική Γραμματεία Υδάτων του ΥΠΕΚΑ.

»Παράλληλα, συναρμόδιες είναι και οι Διευθύνσεις Υδάτων των πρώην Περιφερειών (νυν Αποκεντρωμένη Διοίκηση) σύμφωνα με το άρθρο 5 του Ν.3199/2003, (ΦΕΚ 15413Β) οι οποίες μεταξύ άλλων διενεργούν προκαταρτική εκτίμηση των κινδύνων πλημμύρας, καταρτίζουν τους χάρτες πλημμυρικής επικινδυνότητας και κινδύνων πλημμύρας, καταρτίζουν και εφαρμόζουν σχέδια διαχείρισης των κινδύνων πλημμύρας κ.α. Ο επιτελικός ρόλος, λοιπόν, διαχείρισης των πλημμυρικών κινδύνων ανήκει σε άλλους!», είπε ο Γ. Σγουρός.

Σύμφωνα με τα όσα παρουσίασε ο περιφερειάρχης Αττικής, στηριζόμενος στα στοιχεία της ΕΜΥ (σ.σ.: που επίσης δεν είχε προβλέψει την καταιγίδα):

Σε πολλές περιοχές της Αττικής το νερό που σωρεύτηκε ξεπέρασε τα 65 λίτρα νερό σε ένα τετραγωνικό μέτρο. Μπροστά στην επέλαση ενός φαινομένου τέτοιας έντασης η πρωτεύουσα φάνηκε σχεδόν ανοχύρωτη, με αποτέλεσμα να προκληθούν δυσάρεστες καταστάσεις:

– Τα υπόγεια αντιπλημμυρικά δίκτυα γέμισαν και δέχτηκαν τέτοια πίεση, ώστε τινάχτηκαν τα καπάκια των φρεατίων, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις να καταλήξουν ακόμα και στη μέση των δρόμων.

– Το νερό έρεε ελεύθερα πάνω στους δρόμους, χωρίς καν να βρίσκει κάποια διέξοδο, με αποτέλεσμα να τους μετατρέψει σε ποτάμια.

– Σπίτια πλημμύρισαν, αυτοκίνητα παρασύρθηκαν, οδηγοί εγκλωβίστηκαν, δένδρα έπεσαν, η κυκλοφορία σε τμήματα οδών διακόπηκε, πολλές περιοχές έμειναν χωρίς παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.

– Στα ρέματα, κάποια πρανή δεν άντεξαν και κατέρρευσαν μαζί με χωμάτινους όγκους, παρασύροντας μαζί τους και δένδρα.

Το νομικό πλαίσιο για τα αντιπλημμυρικά της Αττικής

– Με τον Ν. 1068/1980 η Αρμοδιότητα σχεδιασμού και εκτέλεσης πάσης φύσεως αντιπλημμυρικών έργων ανατέθηκε στην ΕΥΔΑΠ.

– Με το άρθρο 6 του Ν. 2744/1999, η ευθύνη για τη μελέτη – κατασκευή και συντήρηση των έργων αντιπλημμυρικής προστασίας στην εκάστοτε περιοχή δραστηριότητας της ΕΥΔΑΠ μεταβιβάστηκε στο πρώην ΥΠΕΧΩΔΕ.

-Με το άρθρο 9 του Ν.2576/1998, που συμπλήρωσε το άρθρο 26 του Ν. 1068/1980, συστάθηκε η Κεντρική Συντονιστική Επιτροπή, η οποία έχει ως έργο το συντονισμό και την ιεράρχηση των αντιπλημμυρικών έργων και την εισήγηση για κάθε αρμόδιο φορέα εκτέλεσης του συγκεκριμένου έργου μετά από απόφαση του υπουργού ΠΕΧΩΔΕ.

– Με τον Ν. 3010/2002 παρέμεινε η αρμοδιότητα σχεδιασμού, κατασκευής και συντήρησης υδραυλικών έργων στο πρώην ΥΠΕΧΩΔΕ και επιτράπηκε η άσκηση των αρμοδιοτήτων από τους

ΟΤΑ Α΄ & Β΄ βαθμού, μόνο εφόσον προηγηθεί η έκδοση σχετικής απόφασης του υπουργού για την έγκριση της σκοπιμότητας καθώς και η ανάθεση κατασκευής σε αντίστοιχο ΟΤΑ.

– Επίσης, με το Νόμο 3481/06 από 1.1.2008 η ευθύνη για τον καθαρισμό, συντήρηση και λειτουργία των φρεατίων υδροσυλλογής του δικτύου των ομβρίων υδάτων μεταφέρεται στους οικείους Δήμους και Κοινότητες της Περιφέρειας Αττικής, πλην αυτών που βρίσκονται σε οδούς αρμοδιότητας πρώην ΥΠΕΧΩΔΕ και Περιφέρειας Αττικής (νυν Αποκεντρωμένη Διοίκηση).

Δείτε ακόμη:

Συνάντηση Βιρβιδάκη-Αρναουτάκη για το ΕΣΠΑ

ΕΝΠΕ: Ανάπτυξη με 13 περιφερειακά κέντρα «fast truck» επενδύσεων

– Κατ’ εφαρμογή του άρθρου 7 του Ν.3581/2006 εκδόθηκαν οι αποφάσεις όπου καθορίζονται οι οδοί τις οποίες συντηρεί το πρώην ΥΠΕΧΩΔΕ, η Περιφέρεια Αττικής (νυν Αποκεντρωμένη Διοίκηση) και οι πρώην Νομαρχίες (νυν Περιφέρειες) Αττικής.

– Μετά το Ν. 3852/2010 (Πρόγραμμα Καλλικράτης) και το Ν. 4070/12, άρθρο 140, παραμένει η Κεντρική Συντονιστική Επιτροπή στο ΥΠΟΜΕΔΙ ως γνωμοδοτούσα για την μελέτη – κατασκευή οποιουδήποτε αντιπλημμυρικού έργου στην Περιφέρεια Αττικής και είναι αναγκαία η έκδοση υπουργικής απόφασης μετά από τη σύμφωνη γνώμη αυτής.

– Βάσει του Ν. 3852/2010 (ΦΕΚ 87Α/2010) – «πρόγραμμα Καλλικράτης», σε συνδυασμό με τις οικείες διατάξεις του Π.Δ. 69/1988 και το Ν. 4018/2011 (ΦΕΚ 215Α/ 2011), «Ρύθμιση θεμάτων αρμοδιότητας της Περιφέρειας Αττικής» η αιρετή Περιφέρεια ανέλαβε από τον Οκτώβριο του 2011 τη δυνατότητα διαχείρισης αντιπλημμυρικών θεμάτων για πάσης φύσεως κατασκευές μετά όμως από την έγκριση του Υπουργού ΠΟΜΕΔΙ, όπως προανέφερα! «Σε κάθε περίπτωση δηλαδή η διαχείριση των πλημμυρικών κινδύνων ανήκει στο Υπουργείο ΠΟΜΕΔΙ», σημείωσε ο περιφερειάρχης.

Όπως είπε ο Γ. Σγουρός, τα βασικά έργα αντιπλημμυρικής προστασίας τα έχει κρατήσει στην αρμοδιότητα του το Υπουργείο και αναφέρομαι στα μεγαλύτερα ρέματα της Αττικής δηλαδή στα ρέματα: Εσχατιάς, Ραφήνας, Γιαννούλας στο Θριάσιο, Ερασίνου, Αγ. Γεωργίου στην Ανατολική Αττική.

Ο αντιπεριφερειάρχης, Αθανάσιος Σπονδυλίδης, εκπροσωπώντας τον Περιφερειάρχη Αττικής, αφού έκανε μια σύντομη ιστορική αναδρομή για το θέμα, αποσαφήνισε ποιος φορέας έχει βάσει Νόμου την αρμοδιότητα της διαχείρισης των πλημμυρικών φαινομένων, τονίζοντας ότι «δεν σκοπεύουμε να προβούμε σε αποποίηση ευθυνών, όμως μερικά πράγματα πρέπει να μπουν στη θέση τους».

Πιο συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια της εισήγησής του ανέφερε μεταξύ άλλων: «Σήμερα αποτεινόμαστε προς τους πολίτες της Αττικής, θέλοντας με απλά λόγια να τους ξεκαθαρίσουμε και να αποσαφηνίσουμε ποιόν έχει ορίσει αρμόδιο η συντεταγμένη Πολιτεία και η έννομη τάξη, για να διαχειρίζεται τα πλημμυρικά φαινόμενα…

»Τα βασικά έργα αντιπλημμυρικής προστασίας στα μεγαλύτερα ρέματα της Αττικής έχουν παραμείνει στην αρμοδιότητα του Υπουργείου ΠΟΜΕΔΙ. »Κατά παράβαση του άρθρου 102 του Συντάγματος, οι αρμοδιότητες και οι Υπηρεσίες που μας μεταφέρθηκαν με τον Καλλικράτη (οι οποίες δεν αφορούν μόνο αντιπλημμυρικά έργα αλλά και θέματα οδικής ασφάλειας, συντήρησης οδών και φωτεινής σηματοδότησης) δεν συνοδεύτηκαν από τη μεταφορά αντίστοιχων πόρων.

»Παρ’ όλα αυτά και παρά τις αλλεπάλληλες οχλήσεις μας προς τα συναρμόδια Υπουργεία, μόλις 74 εκ. ευρώ εγκρίθηκαν από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων το 2012, από τα οποία τα 60 εκ. ευρώ αφορούσαν την Περιφέρεια και τις μεταφερόμενες σε αυτή αρμοδιότητες και τα 14 εκ. ευρώ αφορούσαν έργα Δήμων. Για το 2013 εκτιμάται ότι τα εν λόγω ποσά θα είναι μειωμένα για το σύνολο των δράσεων. Για το λόγο αυτό ασκούμε τις μεταφερόμενες αρμοδιότητες αλλά δεν τις έχουμε επίσημα παραλάβει.

»Η Περιφέρεια Αττικής, όμως, δεν συνηθίζει να κάθεται με σταυρωμένα χέρια. Εμείς ποτέ δεν αγνοήσαμε τα αντιπλημμυρικά έργα, επειδή δεν είναι έργα βιτρίνας και άρα ελάχιστα εκμεταλλεύσιμα πολιτικά. Εμείς ως πρώην Νομαρχία Αθηνών διαθέσαμε 150 εκ. ευρώ για αντιπλημμυρικά έργα από το 2003 μέχρι και το 2008. Τα τελευταία 4 χρόνια διαθέσαμε πλέον των 400 εκ. ευρώ από πόρους του Ε.Σ.Π.Α. και ιδίους πόρους. Όμως, για την αντιπλημμυρική θωράκιση της Αττικής απαιτούνται πάνω από 2 δις ευρώ. Δεν σκοπεύουμε, όμως, να ευλογήσουμε τα γένια μας. Θέλουμε απλώς να καταδείξουμε πού αρχίζουν και πού τελειώνουν οι ευθύνες και οι αρμοδιότητές μας. Θέλουμε να καταστήσουμε σε όλους σαφές ότι εμείς επιτελούμε με αίσθημα ευθύνης το έργο μας, όμως αυτό από μόνο του δεν είναι αρκετό».

Ο Ευάγγελος Βακάλης, από την παράταξη «ΛΑΪΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ», τόνισε ότι «υπάρχει ανάγκη για αντιμετώπιση σε επιστημονική βάση και να εξεταστεί το πρόβλημα στο σύνολό του», αναφέρθηκε στην αλληλοεπικάλυψη των αρμοδιοτήτων αλλά και στο ζήτημα των περιορισμένων πόρων και πρότεινε να γίνει άμεση καταγραφή των ζημιών, προκειμένου να αποζημιωθούν οι πληγέντες από την κακοκαιρία, και να πραγματοποιηθούν με κεντρικό σχεδιασμό έργα υποδομών αντιπλημμυρικής προστασίας.

Ο Χάρης Δαμάσκος, από την παράταξη «ΑΤΤΙΚΗ ΝΕΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ», ξεκίνησε την ομιλία του λέγοντας ότι «με τις φυσικές καταστροφές δεν παίζεις αλλά ούτε και με το Κράτος που έχει μπλέξει τις αρμοδιότητες», ανέφερε ότι «τα αντιπλημμυρικά έργα δεν είναι έργα του ‘φαίνεσθαι’ αλλά έργα υποδομών, που είναι βασικά για τη ζωή των πολιτών», και τέλος, επεσήμανε ότι «πρέπει να υπάρχει συνολικός στρατηγικός σχεδιασμός».

Ο Κώστας Διάκος, επικεφαλής της παράταξης «ΑΤΤΙΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ», πρότεινε επαναφορά σε όλα τα ρέματα, άμεση κατεδάφιση των αυθαίρετων κατασκευών, ολοκληρωμένο σχεδιασμό και εκπόνηση προτάσεων για τη διαχείριση του νερού στην Αττική.

Ο Δημήτρης Βαρελάς, εκπροσωπώντας την παράταξη «ΑΤΤΙΚΗ ΓΗ», επεσήμανε ότι είναι λίγα τα έργα σε σχέση με τις ανάγκες που υπάρχουν και ότι θα πρέπει να γίνει ιεράρχηση των προτεραιοτήτων στον αντιπλημμυρικό σχεδιασμό και να εκπονηθεί αναλυτική μελέτη οριοθέτησης ρεμάτων.

Ο περιφερειακός σύμβουλος Χρήστος Καπάταης έκανε ορισμένες επισημάνσεις σχετικά με την καταδίκη της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη διαχείριση των λεκανών απορροής ομβρίων, για το καθεστώς της αλληλοεπικάλυψης αρμοδιοτήτων και για την ιδιαιτερότητα του θέματος στην Ανατολική και Βορειοανατολική Αττική, καθώς εκεί δεν υπάρχουν υποδομές.