δικαστικές-πόρτες-στη-διοίκηση-τοψ-1401028
ΟΤΑ | 28.07.2025 | 18:39

Δικαστικές «πόρτες» στη Διοίκηση Τοψίδη για έργα και αναθέσεις

Απανωτές “πόρτες” “τρώνε” σε δικαστικό επίπεδο οι πρωτοβουλίες του Περιφερειάρχη Χρ. Τοψίδη, με την Ελληνική Δικαιοσύνη, σύμφωνα με πληροφορίες του thracenews.gr, να βάζει κυριολεκτικά “φρένο” στις επιθυμίες και επιδιώξεις της διοίκησής του.

Τελευταία παραδείγματα, είναι οι προσφυγές της Τράπεζας Πειραιώς καθώς και τα έργα καθαρισμού στον Έβρο, που όχι μόνο ακυρώθηκαν, αλλά κατέδειξαν ότι η άσκηση διοίκησης της Περιφέρειας Αν. Μακεδονίας και Θράκης από τον κ. Τοψίδη δεν είναι μόνο πλημμελής, αλλά αγγίζει τα όρια της παρανομίας και καταχρηστικότητας!

Πάμε όμως να τα δούμε τα θέματα όπως έχουν εξελιχθεί:

Τι έχει συμβεί

  • Το Τριμελές Διοικητικό Εφετείο Κομοτηνής ακύρωσε διαγωνισμό για την ανάθεση έργων ύψους περίπου 5–7 εκατ. €, που προορίζονταν να αναλάβει η Eurobank.
    Η απόφαση δικαίωσε την Τράπεζα Πειραιώς, η οποία είχε προσφύγει στην δικαιοσύνη, καθώς κρίθηκε ότι η διοίκηση του τότε περιφερειάρχη Χριστόδουλου Τοψίδη είχε ενεργήσει εσφαλμένα.
    Αποτέλεσμα υπήρξε η υποχρεωτική ανατροπή προηγούμενης απόφασης του Περιφερειακού Συμβουλίου (Αύγουστος 2024).

  • Πρόκειται για μία από τις πολλαπλές ακυρώσεις που έχουν γίνει, τόσο από ανεξάρτητες ελεγκτικές αρχές, όσο και από τη Δικαιοσύνη, σε έργα και συμβάσεις μεγάλης οικονομικής αξίας που είχε αναλάβει η διοίκηση Τοψίδη.

Συνοπτική εικόνα

Θέμα Λεπτομέρειες
Ακυρωμένος διαγωνισμός Επιλογή Eurobank ως ανάδοχος τραπεζικών υπηρεσιών Περιφέρειας (προϋπολογισμός ~5–7 εκατ. €)
Δικαστική απόφαση Τριμελές Διοικητικό Εφετείο Κομοτηνής (2025) ακύρωσε τη διαγωνιστική διαδικασία
Προσφυγή Από Τράπεζα Πειραιώς — η Δικαιοσύνη δικαίωσε την προσφυγή της
Αποτελεσμα Ανάκληση της περιφερειακής απόφασης από το Συμβούλιο το 2024

Τι σημαίνει πρακτικά

  • Υπάρχει έντονη δικαστική επαλήθευση των διαγωνιστικών διαδικασιών της Περιφέρειας ΑΜΘ, με ακυρώσεις που αφορούν έργα μεγάλης οικονομικής εμβέλειας.

  • Η δικαστική παρέμβαση δείχνει πως υπάρχουν σοβαρές ενστάσεις ως προς τη νομιμότητα και τη διαφάνεια στην ανάθεση αυτών των έργων.

  • Τα γεγονότα αποτελούν δείγμα αυξημένης δικαστικής επίβλεψης στα θέματα ανάθεσης δημοσίου χρήματος στην Περιφέρεια.

Παρακάτω είναι η αναλυτική εικόνα σχετικά με τις ακυρώσεις διαγωνισμών και έργων στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης (ΑΜΘ) με εμπλοκή δικαστικών αρχών ή ελεγκτικών οργάνων, όπως αποκαλύφθηκαν από πρόσφατες δημοσιεύσεις (Ιούλιος 2025):

Αναλυτικές Ακυρώσεις

1. Διαγωνισμός τραπεζικών υπηρεσιών: Eurobank vs. Τράπεζα Πειραιώς

  • Τον Μάιο 2025, το Τριμελές Διοικητικό Εφετείο Κομοτηνής ακύρωσε διαγωνισμό που ανέδειξε την Eurobank ως ανάδοχο για υπηρεσίες διαχείρισης χρημάτων της Περιφέρειας (προϋπολογισμός ~5–7 εκατ. €).

  • Η δικαιοσύνη δικαίωσε την Τράπεζα Πειραιώς, η οποία είχε προσφύγει, κρίνοντας ότι οι ενέργειες της διοίκησης Τοψίδη ήταν εσφαλμένες.
    Συνεπεία αυτού, το Περιφερειακό Συμβούλιο ανακάλεσε την ανάθεση του Αυγούστου 2024.

2. Ακύρωση ΤΕΒΑ: Παρέμβαση Ελεγκτικού Συνεδρίου

  • Σε συνέχεια, το Ελεγκτικό Συνέδριο ακύρωσε διαγωνισμό ύψους 29 εκατ. €, σχετικά με την διαχείριση κονδυλίων του ΤΕΒΑ.
    Πρόκειται για τρίτο διαδοχικό πλήγμα σε διαδικασίες που είχε επιβλέψει η ίδια διοίκηση της Περιφέρειας ΑΜΘ.

3. Στρατηγική & διαφάνεια διαγωνισμών

  • Σε γενικό πλαίσιο, καταγράφονται πολλαπλές ακυρώσεις διαγωνιστικών διαδικασιών για έργα πολλών εκατομμυρίων, τόσο από ανεξάρτητες ελεγκτικές αρχές όσο και από δικαστήρια, επισημαίνοντας προβληματισμούς γύρω από τη νομιμότητα και τη διαφάνεια στις αναθέσεις έργων και παροχών της διοίκησης Τοψίδη.

Τι σημαίνουν οι ακυρώσεις:

  • Υπάρχει έντονο νομικό & ελεγκτικό έλεγχο των διαγωνιστικών διαδικασιών από τη διοίκηση της Περιφέρειας ΑΜΘ.

  • Ακύρωση μεγάλων διαγωνισμών αποδεικνύει κίνδυνο μη νόμιμων ή αδιαφανών αναθέσεων δημοσίου χρήματος.

  • Η ανάκληση αποφάσεων που λήφθηκαν από το Περιφερειακό Συμβούλιο του Αυγούστου 2024 δείχνει αδυναμία αρχικών διαδικασιών.

Επαναπροκηρύξεις / αντικαταστάσεις

  • Eurobank vs Πειραιώς: Η ακύρωση απαιτεί επανεκκίνηση διαγωνισμού από την Περιφέρεια. Δεν υπάρχουν πληροφορίες ακόμη για νέα προκήρυξη ή αντικατάσταση από άλλο φορέα.

  • ΤΕΒΑ – πρότυπη διακήρυξη από ΟΠΕΚΑ: Μόλις διαβιβάστηκε το αίτημα ανάκλησης σε όλες τις Περιφέρειες. Αναμένονται νέες οδηγίες από ΟΠΕΚΑ για νέο πρότυπο τεύχος διακήρυξης και επανέναρξη διαδικασιών.

 Εμπλεκόμενα πρόσωπα / φορείς

  • Χρ. Τοψίδης: Περιφερειάρχης την περίοδο των σχετικών αναθέσεων (Αύγουστος 2024), διορισμένος η Επιτροπή ΤΕΒΑ κλπ.

  • Τράπεζα Πειραιώς: προσέφυγε στο Εφετείο.

  • Eurobank: επιλέχθηκε και στη συνέχεια αποκλείστηκε δικαστικά λόγω προσφυγής.

  • ΟΠΕΚΑ & Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής: επιβλέπουν και συνέταξαν το πρότυπο τεύχος του ΤΕΒΑ.

  • Αντιπεριφερειάρχης Έβρου Β. Πουλιλιός: εισηγήθηκε και εποπτεύει την επιλογή για τα έργα καθαρισμών στο Έβρο.

 Οικονομικά στοιχεία

Διαγωνισμός Προϋπολογισμός Χρηματοδότηση Φορέας Διαχείρισης
Τραπεζικές υπηρεσίες ~5–7 εκ. € Π.Δ.Ε. ή ΕΣΠΑ Περιφέρεια ΑΜΘ
ΤΕΒΑ (ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ) ~29 εκ. € ΕΣΠΑ μέσω ΟΠΕΚΑ Περιφέρεια ΑΜΘ με συντονισμό ΟΠΕΚΑ
Έργα καθαρισμού ρεμάτων Έβρου ~7 εκ. € Εθνικά/Περιφερειακά κονδύλια Περιφέρεια ΑΜΘ, Π.Ε. Έβρου
  • Το ΤΕΒΑ χρηματοδοτούνταν εξ ολοκλήρου από το ΕΣΠΑ μέσω ΟΠΕΚΑ.

  • Οι διαγωνισμοί τραπεζικών υπηρεσιών και έργων Έβρου καλύπτονται πιθανώς από το ΠΔΕ.

 Κατάλογος όλων των ακυρωμένων έργων (2023–2025)

Έτος / Ημ. Ακύρωσης Φορέας Ελέγχου Έργο / Διαγωνισμός Προϋπολογισμός Αποτέλεσμα
Μάιος 2025 Διοικητικό Εφετείο Κομοτηνής Τραπεζικές υπηρεσίες (Eurobank) ~5–7 εκ. € Ακύρωση
Ιούλιος 2025 Ελεγκτικό Συνέδριο ΤΕΒΑ (Προμήθεια τροφίμων) ~29 εκ. € Ακύρωση
Ιούλιος 2025 Ελεγκτικό Συνέδριο Έργα καθαρισμού ρεμάτων & οδικές συντηρήσεις Έβρου ~7 εκ. € Ακύρωση

Απόφαση Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΤΕΒΑ & Έργα Έβρου)

  • Η Απόφαση 0532/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ε’τμήμα) είναι διαθέσιμη σε μορφή PDF. Συζητήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2025 και περιγράφει τη ματαίωση του διαγωνισμού ΤΕΒΑ (~29 εκ. €) και των έργων Έβρου (~7 εκ. €), βάσει του ότι οι όροι διακήρυξης περιορίζουν τον ανταγωνισμό.

Ακολουθεί πλήρης ανάλυση όλων των κρίσιμων παραμέτρων που περιλαμβάνονται στην Απόφαση 0532/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία αφορά την ακύρωση του διαγωνισμού για το πρόγραμμα ΤΕΒΑ στην Περιφέρεια ΑΜΘ (και σε άλλες).

Νομικό Σκεπτικό – Βάση Ακύρωσης

Βασική κρίση:
Η διακήρυξη περιείχε κριτήρια επιλογής που περιόριζαν υπέρμετρα τον ανταγωνισμό, καθώς απαιτούσαν εμπειρία σε συμβάσεις με συγκεκριμένο όγκο και χρονική κατανομή.

🔹 Απόφαση:

«Τα κριτήρια επιλογής του άρθρου 2.2.6.2 περιορίζουν, υπέρμετρα, τη δυνατότητα των ενδιαφερομένων οικονομικών φορέων να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό.»

🔹 Το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι τα κριτήρια:

  • Δεν είναι απολύτως ανάλογα προς το αντικείμενο του έργου.

  • Οδηγούν σε αποκλεισμό ανταγωνιστών χωρίς επαρκή αιτιολόγηση.

  • Δεν επιτρέπουν ουσιαστικά την πρόσβαση μικρότερων ή νεοεισερχόμενων επιχειρήσεων.

Τεχνικές Προδιαγραφές και “Φωτογραφικές” Ρυθμίσεις

Το κείμενο επισημαίνει ότι:

  • Οι τεχνικές απαιτήσεις (π.χ. διανομή ειδών σε παράλληλες φάσεις, ειδικές προϋποθέσεις σε είδη τροφίμων) ευνοούν συγκεκριμένο τύπο εταιρειών.

  • Η ανάγκη ταυτόχρονου συντονισμού, όπως περιγράφεται, δεν αιτιολογεί επαρκώς τα περιοριστικά κριτήρια.

🔹 Χαρακτηριστικό απόσπασμα:

«Η πολυπλοκότητα και η ιδιαιτερότητα της συμφωνίας-πλαίσιο δεν δικαιολογούν την απόλυτη απαίτηση για συγκεκριμένο αριθμό συμβάσεων στο παρελθόν.»

Επιχειρήματα Αναθέτουσας Αρχής (Περιφέρειας)

Η Περιφέρεια υποστήριξε ότι:

  • Τα κριτήρια είναι εύλογα και στηρίζονται σε διακριτική ευχέρεια.

  • Η απαιτούμενη εμπειρία (2018–2024) είναι ευρεία χρονικά.

  • Οι οικονομικοί φορείς μπορούσαν να στηριχθούν σε τρίτους για να συμπληρώσουν την εμπειρία.

Όμως το Δικαστήριο απέρριψε αυτά τα επιχειρήματα, κρίνοντας ότι:

  • Η επίκληση διακριτικής ευχέρειας δεν αίρει την υποχρέωση αναλογικότητας.

  • Η χρονική έκταση δεν αρκεί εφόσον οι προδιαγραφές περιορίζουν την ουσιαστική πρόσβαση.

Παράβαση Νομικού Πλαισίου

Η απόφαση βασίζεται σε:

  • Άρθρο 79 ν. 4412/2016: περί δικαιολογητικών και ποιοτικών κριτηρίων επιλογής.

  • Αρχή αναλογικότητας και ίσης μεταχείρισης βάσει νομολογίας Ελεγκτικού Συνεδρίου και ΔΕΕ (Δικαστήριο ΕΕ).

  • Απαγόρευση “φωτογραφικών διακηρύξεων” χωρίς τεκμηρίωση.

🔹 Απόφαση:

«Η υποχρέωση για αποδείξεις εμπειρίας μόνο μέσω συγκεκριμένου αριθμού συμβάσεων και με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά συνιστά παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας.»

Οικονομικά & Επιπτώσεις

  • Ο διαγωνισμός αφορούσε ποσό ~29 εκατ. ευρώ.

  • Επηρεάζει το σύνολο των περιφερειών που χρησιμοποίησαν το πρότυπο τεύχος διακήρυξης ΟΠΕΚΑ (13 συνολικά).

  • Πλέον, απαιτείται νέα διακήρυξη και επανεκκίνηση των διαδικασιών, κάτι που θα προκαλέσει καθυστέρηση στην υλοποίηση του ΤΕΒΑ για το 2025–2026.

Πρακτική & Νομολογία

Η απόφαση στηρίζεται σε προηγούμενες κρίσεις:

  • Απόφαση Ολομέλειας 161/2022 του Ελεγκτικού Συνεδρίου

  • Νομολογία ΔΕΕ (C-76/16) για αναλογικότητα όρων

  • Γνωμοδότηση Γενικού Επιτρόπου (σελίδες 4–6) με έμφαση στην υπερβολική μονομέρεια των όρων

Τελική Κρίση Ελεγκτικού Συνεδρίου

«Η διακήρυξη εν προκειμένω περιέχει όρους που περιορίζουν υπέρμετρα τον ανταγωνισμό και συνεπώς η έγκριση των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού δεν είναι σύννομη. Διατάσσεται η ακύρωση της διαδικασίας.»

Η Περιφέρεια δεν είναι… “φέουδο” κανενός!

Παραθέτοντας παραδειγματικά και ενδεικτικά την απόφαση της απόρριψης μιας εκ των υποθέσεων που εξετάστηκαν απο τη Δικαιοσύνη, φαίνεται ξεκάθαρα ότι ο Περιφερειάρχης κ. Τοψίδης, αναλαμβάνοντας τη Διοίκηση της Περιφέρειας, θεώρησε ότι μπορεί να “αποφασίζει και να διατάσσει”, πλήν όμως οι έχοντες έννομο συμφέρον αφενός και παρακολουθούντες πολιτικά τη δράση του αφετέρου, ανέδειξαν το μέγεθος της αυθαιρεσίας και αναζήτησαν λύσεις δια της δικαστικής οδού.

Είναι λύση τα Δικαστήρια για να διορθωθεί η νοοτροπία ενός πολιτικού ανδρός;

Σαφώς και όχι. Η ποινικοποίηση και οι προσφυγές εναντίον μιας διοίκησης, δείχνει ξεκάθαρα ότι αυτή υπολείπεται ΧΡΗΣΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ κατά τα χρηστά ήθη άσκησης διοικήσεως και συναλλαγών.

Και δυστυχώς ο κ. Τοψίδης, θεωρώντας ότι  “παίζει” χωρίς αντίπαλο και αντιπολίτευση στην Περιφέρεια, έχει ξεκινήσει μία δράση, η οποία σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να περνά απαρατήρητη και επίσης δεν θα έχει θετική κατάληξη για εκείνον, όσες διασυνδέσεις και κυβερνητικές σχέσεις μπορεί να διαθέτει.

Και εν κατακλείδι, οι ακυρώσεις των διαγωνισμών επιφέρουν σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων και κοινωνικών παρεμβάσεων στην Περιφέρεια. Παράλληλα, αναδεικνύουν την ανάγκη για βελτίωση των διοικητικών πρακτικών και ενίσχυση της διαφάνειας και της νομιμότητας στις δημόσιες συμβάσεις.