Παράταξη «αδειάζει» τη δημοτική αρχή Θεσσαλονίκης για την καύση υπολειμμάτων μπλε κάδου

Σκληρή κριτική στη δημοτική αρχή Θεσσαλονίκης ασκεί η παράταξη «Οικολογία – Αλληλεγγύη», με αφορμή την απόφαση να οδηγείται το υπόλειμμα των μπλε κάδων σε ενεργειακή αξιοποίηση μέσω παραγωγής RDF για καύση στην τσιμεντοβιομηχανία ΤΙΤΑΝ. Όπως υποστηρίζει, η επιλογή αυτή δεν αποτελεί περιβαλλοντικά βιώσιμη λύση, αλλά συνιστά έμμεση παραδοχή της αποτυχίας του σημερινού συστήματος ανακύκλωσης.

Η σχετική ανακοίνωση αναφέρει:

Η «εύκολη» λύση της καύσης υπολειμμάτων μπλε κάδου από τον Δήμο Θεσσαλονίκης αποτελεί κυβερνητική ευθυγράμμιση, έχει δήθεν οικονομικό άλλοθι και συνδέεται με το τοξικό μυστικό των συχνών πυρκαγιών στα ΚΔΑΥ και τα οργανωμένα συμφέροντα, τονίζει η Αυτοδιοικητική Κίνηση «Οικολογία – Αλληλεγγύη» και προτείνει διαλογή στην πηγή σε ξεχωριστά ρεύματα.

Α. Δεν είναι «πράσινη» και συμφέρουσα η καύση

Η πρόσφατη απόφαση του τμήματος διακοπών της διοίκησης του Δήμου Θεσσαλονίκης να οδηγήσει το υπόλειμμα του μπλε κάδου προς «ενεργειακή αξιοποίηση» (παραγωγή RDF για καύση στην τσιμεντοβιομηχανία ΤΙΤΑΝ της δυτικής Θεσσαλονίκης) δεν είναι μια «πράσινη» και οικονομικά σωτήρια λύση. Η επιλογή αυτή αποτελεί ουσιαστικά την παραδοχή της παταγώδους αποτυχίας του συστήματος ανακύκλωσης στην πόλη.

Με το ποσοστό προσμίξεων (ή ξένων υλών) του μπλε κάδου να αγγίζει το εξωφρενικό 47%, σχεδόν τα μισά από τα υλικά που οι πολίτες ξεχωρίζουν με κόπο καταλήγουν στα σκουπίδια.

Η «Οικολογία – Αλληλεγγύη» έχει τοποθετηθεί από το 2020 ενάντια στην αδειοδότηση του εργοστασίου ΤΙΤΑΝ στην Ευκαρπία για καύση RDF/SRF.

Η διοίκηση Αγγελούδη ισχυρίζεται ότι η εκτροπή των 9.000 τόνων υπολείμματος ετησίως από τον ΧΥΤΑ Μαυροράχης γλιτώνει τον Δήμο από το συνεχώς αυξανόμενο τέλος ταφής, το οποίο ξεκίνησε από τα 20 ευρώ ανά τόνο και αυξάνεται κάθε χρόνο κατά 5 ευρώ, επιβαρύνοντας τον προϋπολογισμό.

Πράγματι, η ταφή των 9.000 τόνων κοστίζει πλέον στον Δήμο εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ ετησίως μόνο σε «πέναλτι» ταφής, πέρα από το κόστος μεταφοράς.

Ωστόσο, η καύση δεν είναι δωρεάν. Η μετατροπή του υπολείμματος σε RDF, η επεξεργασία του και η μεταφορά του σε τσιμεντοβιομηχανίες απαιτεί υψηλό λειτουργικό κόστος (gate fee), το οποίο θα πληρώνει ο Δήμος στους ιδιώτες εργολάβους.

Η οικονομική «ελάφρυνση» αποδεικνύεται πρόσκαιρη, καθώς η καύση ουσιαστικά επιδοτείται από τους δημότες, την ίδια ώρα που οι πόροι αυτοί θα έπρεπε να επενδύονται στην ενίσχυση της διαλογής στην πηγή, όπως με ξεχωριστά ρεύματα για χαρτί, πλαστικό και βιοαπόβλητα, η οποία είναι η μόνη που μηδενίζει το κόστος ταφής και φέρνει πραγματικά έσοδα στον Δήμο.

Παράλληλα, η απόφαση αυτή του Δήμου Θεσσαλονίκης έρχεται, σύμφωνα με την ανακοίνωση, να ευθυγραμμιστεί πλήρως με την κεντρική πολιτική της κυβέρνησης στον τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων.

Η κυβερνητική στρατηγική, όπως αποτυπώνεται στον σχεδιασμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετατοπίζει συστηματικά το βάρος της διαχείρισης από την κυκλική οικονομία στην καύση, προωθώντας τη δημιουργία έξι μεγάλων μονάδων «ενεργειακής αξιοποίησης» απορριμμάτων έως το 2030.

Η Θεσσαλονίκη, επιλέγοντας τη μεταβατική λύση της καύσης των υπολειμμάτων, στρώνει, κατά την ανακοίνωση, το έδαφος για την κοινωνική αποδοχή μιας ιδιαίτερα ρυπογόνου και ενεργοβόρας μεθόδου, η οποία μακροπρόθεσμα υπονομεύει τους εθνικούς στόχους για την ανακύκλωση.

«Και σύντομα έρχονται και τα οργανωμένα συμφέροντα για να κάνουν μπίζνες σε βάρος του συλλογικού συμφέροντος», επισημαίνεται.

Δείτε ακόμη:

Έξαλλοι Δήμαρχοι με το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για τις ΔΕΥΑ

Β. Άγνωστος ο αριθμός των ιδιωτικών ΚΔΑΥ – Ύποπτες οι πυρκαγιές

Στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης και την ευρύτερη περιοχή λειτουργούν, σύμφωνα με την ανακοίνωση, τρία ή τέσσερα θεσμοθετημένα Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ), αλλά και 30 έως 40 ιδιωτικές μονάδες επεξεργασίας πλαστικού, χαρτιού και ξύλου, οι οποίες επεξεργάζονται βιομηχανικά υπολείμματα ή υλικά από τα ΚΔΑΥ και τα μετατρέπουν σε πρώτη ύλη.

Τα ΚΔΑΥ βρίσκονται κυρίως στη βιομηχανική ζώνη της Σίνδου, του Καλοχωρίου και στην περιοχή των Ταγαράδων, διαχειριζόμενα τον μεγάλο όγκο υλικών από τους μπλε κάδους της πόλης.

Η ανακοίνωση υποστηρίζει ότι η συγκέντρωση αυτών των εγκαταστάσεων στη δυτική Θεσσαλονίκη έχει δημιουργήσει σοβαρή περιβαλλοντική ανισορροπία, ενώ επισημαίνει ότι δεν υπάρχει σαφής εικόνα για τον πραγματικό αριθμό των ενεργών και αδειοδοτημένων μονάδων.

Όπως αναφέρεται, η απουσία δημόσιου και επικαιροποιημένου μητρώου συντηρεί ένα καθεστώς αδιαφάνειας.

Το πρόβλημα, σύμφωνα με την «Οικολογία – Αλληλεγγύη», επιτείνεται από τις επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές που έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια σε ΚΔΑΥ και αποθήκες ανακυκλώσιμων υλικών στη Σίνδο και το Καλοχώρι, οι οποίες απελευθερώνουν επικίνδυνους ρύπους, όπως διοξίνες και φουράνια.

Η ανακοίνωση επισημαίνει ακόμη ότι, παρότι ο Δήμος Θεσσαλονίκης δεν έχει την ευθύνη λειτουργίας των ιδιωτικών μονάδων, υπογράφει τις σχετικές συμβάσεις συνεργασίας, ελέγχει την ποιότητα των υλικών που παραδίδει και οφείλει να απαιτεί αυστηρούς ελέγχους πυρασφάλειας και περιβαλλοντικής συμμόρφωσης.

Γ. Όχι στην τοξική αδιαφορία – Διαλογή στην πηγή

Η «Οικολογία – Αλληλεγγύη» δηλώνει ότι αντιτίθεται στις συγκεκριμένες πρακτικές, υποστηρίζοντας πως οι επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές στα ΚΔΑΥ δεν μπορούν να θεωρηθούν τυχαία γεγονότα.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο επικεφαλής της παράταξης και δημοτικός σύμβουλος Μιχάλης Τρεμόπουλος, η πτώση των διεθνών τιμών των ανακυκλώσιμων υλικών και η χαμηλή ποιότητα του περιεχομένου των μπλε κάδων έχουν οδηγήσει πολλές επιχειρήσεις σε αδιέξοδο, καθώς συσσωρεύονται μεγάλες ποσότητες υλικών που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν οικονομικά.

Η ανακοίνωση υποστηρίζει ότι το αυξημένο κόστος διαχείρισης ή ταφής του υπολείμματος δημιουργεί συνθήκες που ευνοούν την εκδήλωση πυρκαγιών, καταγγέλλοντας παράλληλα ανεπαρκείς ελέγχους.

Η «Οικολογία – Αλληλεγγύη» ζητά:

1. Αυστηρούς και αιφνιδιαστικούς ελέγχους σε όλα τα ΚΔΑΥ του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης.
2. Πλήρη διαφάνεια στις συνθήκες αποθήκευσης και στα συστήματα πυρασφάλειας.
3. Εφαρμογή πραγματικής ανακύκλωσης με διαλογή στην πηγή σε χωριστά ρεύματα (χαρτί, πλαστικό, μέταλλο, γυαλί και βιοαπόβλητα).
4. Εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω όσο Πετάω» (Pay-As-You-Throw), με σύνδεση των δημοτικών τελών με την ποσότητα των σύμμεικτων απορριμμάτων.
5. Ενίσχυση της πρόληψης και της επαναχρησιμοποίησης μέσω δημιουργίας δημοτικών κέντρων επαναχρησιμοποίησης υλικών και κινήτρων για τη μείωση της χρήσης συσκευασιών μίας χρήσης.

Η ανακοίνωση καταλήγει ότι «η καύση ή η ενεργειακή αξιοποίηση δεν είναι ανακύκλωση, αλλά η επίσημη παραδοχή της αποτυχίας».