Κεντρική Μακεδονία: Οικολογική καταστροφή σε αγροτικές εκτάσεις

Ένα σιωπηλό, περιβαλλοντικό «έγκλημα» εξελίσσεται σε αγροτικές εκτάσεις της Ημαθίας και της Πέλλας, όπου εκατοντάδες κενές συσκευασίες φυτοφαρμάκων «κοσμούν» το τοπίο, ρυπαίνοντας σιγά-σιγά το περιβάλλον και τον υδροφόρο ορίζοντα.

Ένα διαχρονικό, «σιωπηλό» πρόβλημα

Πέραν της ανεξέλεγκτης εναπόθεσης των συσκευασιών, η καύση τους δεν αποτελεί σπάνια πρακτική, η οποία, όμως, φέρει ολέθριες συνέπειες για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία. Όπως είναι συχνά σύνηθες με τις περιπτώσεις ρύπανσης, οι συνέπειες δεν είναι άμεσα ορατές και πρόκειται να γίνουν αισθητές αφού είναι ήδη πολύ αργά.

Η επίμαχη πρακτική αποτελεί «παραδοσιακή», διαχρονική δράση που λαμβάνει χώρα σχεδόν σε όλο τον κάμπο της Ημαθίας αλλά και της Πέλλας. Η voria.gr παρουσίασε με αποκαλυπτικές εικόνες και βίντεο τη συστηματική και ανεξέλεγκτη των τοξικών συσκευασιών.

Ο Νίκος Ασλάνογλου, μέλος της Οικολογικής Ομάδας Βέροιας και του Πανελλήνιου Δικτύου Οικολογικών Οργανώσεων (ΠΑΝΔΟΙΚΟ), επικυρώνει, ουσιαστικά, αυτά που έχουν καταγραφεί.

«Δυστυχώς οι εικόνες που αντικρίζουμε είναι άκρως ανησυχητικές και απειλείται η δημόσια υγεία των κατοίκων της περιοχής. Είμαστε αναγκασμένοι να αντιμετωπίσουμε αυτή την ασύδοτη κατάσταση, η οποία δυστυχώς υφίσταται εδώ και πολλά χρόνια σε μια περιοχή που αποτελεί έναν σημαντικό πυρήνα της παραγωγικής δραστηριότητας της χώρας».

Το νομοθετικό πλαίσιο

Βάσει της ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΔΑ/121122/1762/2025, η ευθύνη για τη διαχείριση των κενών συσκευασιών πλέον κατανέμεται ως εξής:

• Εταιρείες παραγωγής, εισαγωγής (Υπόχρεοι Παραγωγοί): Οφείλουν να οργανώσουν και να χρηματοδοτήσουν ένα Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ) για τη συλλογή και ανακύκλωση των συσκευασιών που διαθέτουν στην αγορά.
• Καταστήματα εμπορίας φυτοφαρμάκων: Λειτουργούν ως σημεία συλλογής. Υποχρεούνται να παραλαμβάνουν τις κενές συσκευασίες από τους αγρότες, ανεξάρτητα από το που αγοράστηκαν και να τηρούν αρχεία παράδοσης-παραλαβής.
• Αγρότες: Έχουν την ευθύνη να εκτελούν το τριπλό ξέπλυμα των συσκευασιών, να τις αποθηκεύουν προσωρινά σε ειδικούς σάκους και να τις παραδίδουν στα πιστοποιημένα σημεία συλλογής.
• Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης: Έχει την εποπτεία της λειτουργίας του συστήματος και την έγκριση των ΣΣΕΔ

Η θέση της δημοτικής αρχής Βέροιας

Ο αντιδήμαρχος Καθαριότητας και Ανακύκλωσης του δήμου Βέροιας, Βασίλης Παπαδόπουλος, τονίζει ότι «η έλλειψη κεντρικής διαχείρισης αναγκάζει τους δήμους να επωμίζονται το κόστος και στο τέλος η λύση δίνεται μέσω της σύναψης ιδιωτικών συμβάσεων με τις πιστοποιημένες εταιρείες διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων. Πουθενά στον νόμο δεν αναφέρεται η υποχρέωση των δήμων να διαχειρίζονται τα συγκεκριμένα απόβλητα. Ακόμη με την ισχύουσα νομοθεσία πρέπει να δημιουργηθεί σύστημα. Δυστυχώς, αυτήν την κατάσταση την επωμίζονται οικονομικά οι δήμοι που ενδιαφέρονται και αναγκάζονται να δαπανούν μεγάλα ποσά. Αντίθετα όσοι δήμοι δεν ενδιαφέρονται επιλέγουν τελικά την ταφή τους. Είναι αρκετά κοστοβόρο για τον δήμο να ξοδεύει ετησίως περίπου 40.000- 50.000 ευρώ».

Αφού παραδέχθηκε την σοβαρότητα του προβλήματος ανακοίνωσε ότι ο Δήμος θα προβεί σύντομα σε υπογραφή σύμβασης με ιδιώτη για την ορθή διαχείρισή τους.

Η συζήτηση στην Πέλλα

Η δημοτικός σύμβουλος Πέλλας, Αναστασία Δαρδανελιώτη, έφερε προς συζήτηση το πρόβλημα σε πρόσφατο δημοτικό συμβούλιο. Εκεί στάθηκε στο γεγονός ότι η τελευταία ανάθεση για συλλογή συσκευασιών φυτοφαρμάκων από τον δήμο έγινε το 2024.

«Η άσχημη αυτή εικόνα επικρατεί σε πολλά σημεία του δήμου μας. Αυτό δείχνει την απουσία ορθής διαχείρισης των κενών πλαστικών φιαλών φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο πρόβλημα που θέτει σε κίνδυνο τους συνδημότες μας», επισημαίνει, η δημοτική σύμβουλος Αναστασία Δαρδανελιώτη.

Ο δήμος Πέλλας έχει αναπτύξει Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων, ωστόσο οι εικόνες αποδεικνύουν ότι το πρόβλημα συνεχίζεται.

Ο δήμαρχος Πέλλας, Στάθης Φουντουκίδης, τόνισε ότι «θα οργανώσουμε μια ημερίδα με όλους τους εμπλεκόμενους για να καταδείξουμε την άσχημη εικόνα και θα συζητήσουμε για την οριστική επίλυση αυτού του χρόνιου προβλήματος. Εμείς σκεφτόμαστε ακόμη και την παροχή κινήτρων σε όσους αγρότες κάνουν ορθή διαχείριση και επιστρέφουν τις κενές συσκευασίες φυτοφαρμάκων στα καταστήματα γεωργικών εφοδίων ώστε να περιοριστεί η ανεξέλεγκτη απόρριψή τους.»