ΧΥΤΑ Πάτρας: Στα… κάγκελα οι κάτοικοι της Ξερόλακκας -Τι απαντά ο Δήμος

Έντονες αντιδράσεις έχουν προκαλέσει τα ευρήματα αυτοψίας που πραγματοποίησε η Συντονιστική Επιτροπή Κατοίκων Ξερόλακκας στον ΧΥΤΑ Πατρών, τόσο που ο Δήμος Πατρέων προχώρησε σε μία μακροσκελή απάντηση, αποδομώντας, με αιχμηρό τόνο, βήμα βήμα τις κατηγορίες.

Τι κατήγγειλαν οι κάτοικοι

Η Επιτροπή, αρχικά, περιέγραψε μία κατάσταση που έχει ξεπεράσει τα όρια της περιβαλλοντικής όχλησης και πλέον αφορά σε σοβαρότατα ζητήματα δημόσιας υγείας και ασφάλειας.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, κατά την αυτοψία εντοπίστηκαν σοβαρές ελλείψεις και προβλήματα στη λειτουργία της εγκατάστασης. Μεταξύ άλλων αναφέρονται οι πρόχειρες παρεμβάσεις κάλυψης απορριμμάτων, σημαντικές ελλείψεις στα μέτρα πυρασφάλειας, καθώς και ρωγμές σε τοίχο αντιστήριξης.

Ακόμη, λόγος γίνεται για το σύστημα διαχείρισης βιοαερίου στο οποίο φέρεται να λειτουργεί μόλις ένας πυρσός. Σύμφωνα πάντα με τους κατοίκους, θα έπρεπε να λειτουργούν πολλαπλά σημεία καύσης για την ασφαλή διαχείριση των εκλυόμενων αερίων.

Παράλληλα, η Επιτροπή καταγγέλλει ότι στραγγίσματα και λύματα καταλήγουν στον Μείλιχο ποταμό, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για πιθανή ρύπανση του περιβάλλοντος, του υδροφόρου ορίζοντα και των υδάτινων πόρων της περιοχής.

Αναλυτικά η απάντηση του Δήμου Πατρέων

«Τις τελευταίες ημέρες δημοσιεύονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλά και σε διάφορες ιστοσελίδες, από στελέχη της δημοτικής παράταξης του κ. Σβόλη, κάποιες καταγγελίες για την λειτουργία του ΧΥΤΑ Ξερόλακκας, τις οποίες όπως αναφέρουν διαπίστωσαν μετά από αυτοψία που έκαναν στο χώρο και τις οποίες οι ίδιοι χαρακτηρίζουν «σοβαρές» και «επικίνδυνες».

Είναι γεγονός ότι οι συγκεκριμένοι κύριοι, κατά καιρούς θυμούνται τον ΧΥΤΑ Ξερόλακκας, και αποφασίζουν να ενημερώσουν τους πολίτες της Πάτρας για κάποια προβλήματα που ξαφνικά διαπιστώνουν ότι υπάρχουν και που ίδιοι συμπεραίνουν ότι απειλούν το περιβάλλον και όλη την Πάτρα.

Αυτού του είδους τα φαινόμενα, τα οποία εμφανίζονται κατά καιρούς, συνοδευόμενα από διάφορες άλλες ενέργειες, είναι συνηθισμένο φαινόμενο για τους εργαζόμενους του ΧΥΤΑ, αλλά και τους υπαλλήλους των υπόλοιπων εμπλεκομένων υπηρεσιών και επιχειρήσεων, οι οποίοι στην κυριολεξία περνούν μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς τους και το σύνολο της επαγγελματικής τους δραστηριότητας, αγωνιζόμενοι σε πρώτη φάση για την σωστή λειτουργία του ΧΥΤΑ, ώστε να μην υπάρξει πρόβλημα στο περιβάλλον και στην καθημερινή ζωή της πόλης, και στη συνέχεια να προσπαθούν να ολοκληρώσουν τις απερίγραπτα χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες για την τυπική αδειοδότηση του ΧΥΤΑ στις διάφορες αρμόδιες υπηρεσίες.

Αυτές οι καταγγελίες επίσης δεν προκαλούν καμία εντύπωση στους ανθρώπους που εδώ και περίπου δεκαπέντε χρόνια, ορίστηκαν από τους δημότες της Πάτρας να ασχολούνται σε καθημερινή βάση με την διαχείριση των απορριμμάτων του Δήμου Πατρέων και στο πλαίσιο αυτό έλαβαν σημαντικές αποφάσεις, οι οποίες έγιναν αποδεκτές από όλους και εκ του αποτελέσματος αποδείχτηκαν σωστές και επιτυχημένες, σε λειτουργικό και οικονομικό επίπεδο.

Οι καταγγελίες αυτές κρίνονται ως ανούσιες και ανεδαφικές κυρίως από τους κατοίκους της περιοχής των Συχαινών, σίγουρα όχι αυτούς που προσπαθούν να αυτοπροβληθούν δηλώνοντας ότι έχουν αναλάβει το ρόλο του εκπροσώπου, αλλά πρωτίστως τους μεγαλύτερους σε ηλικία, οι οποίοι θυμούνται ποια ήταν η κατάσταση του ΧΥΤΑ πριν δεκαπέντε και πλέον χρόνια και αναγνωρίζουν την μεγάλη πρόοδο που έχει συντελεστεί στο χώρο του ΧΥΤΑ, με αποτέλεσμα την μεγάλη μείωση των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων, οι οποίες πλέον αποτελούν έκτακτα γεγονότα, μικρής συχνότητας εμφάνισης, αλλά και μικρής διάρκειας που είναι προϊόντα δυσλειτουργιών, ατυχημάτων και ζημιών.

Από την ανάγνωση των δημοσιευμάτων, αβίαστα εξάγεται το συμπέρασμα ότι οι φερόμενοι ως καταγγέλλοντες περιβαλλοντικά για αυτούς εγκλήματα, έχουν πλήρη άγνοια για τα εξής κρίσιμα και σχετικά θεματικά αντικείμενα:

1.     Τις διαδικασίες διαχείρισης των απορριμμάτων.

2.     Τον τρόπο λειτουργίας και τις απαιτήσεις του Χώρου Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων.

3.     Τον Εθνικό και τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων αλλά και το Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων του Δήμου Πατρέων.

4.     Τον σχεδιασμό, το ιστορικό και την πορεία υλοποίησης των έργων για τις σχετικές υποδομές στο νομό Αχαΐας.

5.     Τα ανοικτά και διαθέσιμα δεδομένα για το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων και της λειτουργίας του ΧΥΤΑ Ξερόλακκας, που υπάρχουν ανοικτά και διαθέσιμα προς όλους στις σχετικές ιστοσελίδες (Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο, Διαύγεια, Μητρώο Αποβλήτων κλπ.).

Η έλλειψη γνώσεων πάνω στα θέματα αυτά, η οποία πιθανότατα οφείλεται στην έλλειψη ενδιαφέροντος ή κινήτρου, σε συνδυασμό με την δεδομένη αρνητική προκατάληψη, εξυπηρετεί αυτούς που θέλουν να προβάλουν την δική τους εκδοχή της πραγματικότητας, υιοθετώντας εύκολα συμπεράσματα και κρίσεις, που απέχουν από την αλήθεια και εντάσσονται σε μια στείρα και ανούσια αντιπολιτευτική τακτική.

Σε σχέση με την αυτοψία που πραγματοποιήθηκε και τις σχετικές καταγγελίες, πέρα από την απορία αλλά και την θυμηδία που προκαλούν, είναι προφανές ότι τα εξαγόμενα συμπεράσματα ήταν ήδη έτοιμα και οι κύριοι αυτοί είχαν αποφασίσει από πριν ότι θα δουν αυτά που θέλουν. Ίσως για το λόγο αυτό απέφυγαν να κάνουν την επίσκεψη στο κύτταρο ταφής χωρίς την συνοδεία των υπαλλήλων του ΧΥΤΑ, οι οποίοι θα τους περιέγραφαν αναλυτικά το χώρο και τις εγκαταστάσεις και την λειτουργία των επιμέρους δομών, κατασκευών και εξαρτημάτων, αλλά και το πνεύμα και την ουσία της συνολικής λειτουργίας του ΧΥΤΑ και πιθανότατα θα είχαν αποφύγει τις πολλές ανακρίβειες των καταγγελιών τους.

Δείτε ακόμη:

Νέα δικαίωση συμβασιούχων γυναικών σε δήμο - Κέρδισαν ασφαλιστικά μέτρα

Αρχικά θα είχαν ενημερωθεί αναλυτικά για τους υπάρχοντες αγωγούς καθώς τους αντιλήφθηκαν ως «χάος», ενώ απλώς άλλοι ανήκουν στο σύστημα απορροής ομβρίων, άλλοι ανήκουν στο σύστημα συγκέντρωσης υγρών στραγγισμάτων του κυττάρου ταφής, και άλλοι ανήκουν στο σύστημα συλλογής και καύσης του βιοαερίου. Κάθε αγωγός έχει την σκοπιμότητά του και είναι εύκολα αντιληπτό ότι ο κάθε αγωγός έχει την διατομή, την θέση και την όδευση που επιβάλλει η ανάγκη λειτουργίας και ο σχεδιασμός. Επίσης υπάρχουν πολλοί ανοικτοί αγωγοί στο κύτταρο ταφής (οι οποίοι σε δεδομένες τοπικές συνθήκες είναι πιο λειτουργικοί), άλλοι για όμβρια και άλλοι για τα υγρά στραγγίσματα και είναι εύκολα αντιληπτό, ότι όταν υπάρχει ροή εντός του ανοικτού αύλακα δεν έχουμε ανεξέλεγκτη ροή στο έδαφος, όπως συμπεραίνουν κάποιοι.

Η αναφορά σε «στραγγίσματα και ζουμιά που ρέουν ανεξέλεγκτα στο έδαφος» δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα, και πιθανότητα οφείλεται στο γεγονός ότι κάποιοι αγνοούν ότι τα όμβρια ύδατα που ρέουν πλευρικά του κυττάρου ταφής δεν είναι διαυγή καθώς στην πορεία τους παρασύρουν και χώμα και σε καμία περίπτωση δεν είναι στραγγίσματα και ζουμιά. Τα περιστατικά των διαρροών υγρών στραγγισμάτων στο χείμαρρο Καραβά που έχουν σημειωθεί στο παρελθόν και που είναι πιθανό να εμφανιστούν και πάλι οφείλονται, σε έκτακτα περιστατικά δυσλειτουργιών του συστήματος συλλογής και διαχείρισης των υγρών στραγγισμάτων, όπως αποφράξεις των αγωγών, θραύσεις των αγωγών, εκτροπής της ροής λόγω φερτών υλικών κλπ. και αντιμετωπίζονται άμεσα από το προσωπικό του ΧΥΤΑ και από τις συνεργαζόμενες εξειδικευμένες επιχειρήσεις. Πρέπει να επισημανθεί ότι η αναφορά σε κάποιες μετρήσεις που έγιναν από δειγματοληψία την ημέρα της προ εξαμήνου τελευταίας διαρροής, αφορά ουσιαστικά μετρήσεις σε δείγμα στραγγισμάτων και όχι δείγμα επιφανειακών υδάτων και ως εκ τούτου ήταν αναμενόμενες οι αυξημένες τιμές.

Στην καταγγελία βέβαια δεν γίνεται καμία αναφορά σε συγκεκριμένη διαρροή, καθώς το σύστημα συλλογής και διαχείρισης στραγγισμάτων έχει πλέον επισκευαστεί και λειτουργεί κανονικά, ενώ έχουν ξεκινήσει εργασίες βελτίωσης της λειτουργίας του. Παράλληλα, σύμφωνα με το πρόγραμμα που έχει οριστεί, όπως οι περιβαλλοντικοί όροι ορίζουν, οι απαιτούμενες δειγματοληψίες και μετρήσεις στα στραγγίσματα γίνονται στα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα, στο βιοαέριο καθώς και σε δείγμα εδάφους, τα αποτελέσματα των οποίων αξιολογούνται από την υπηρεσία και αποτελούν οδηγό στο σχεδιασμό της λειτουργίας του ΧΥΤΑ.

Σε σχέση με την απέραντη δυσοσμία που αναφέρεται στην καταγγελία, είναι γνωστό ότι αυτή εμφανίζεται σε μέτριο ή μεγαλύτερο βαθμό γύρω από το ΧΥΤΑ σε συνθήκες αυξημένης υγρασίας και χαμηλής θερμοκρασίας. Σε ζεστές ηλιόλουστες μέρες, όπως την ημέρα της αυτοψίας, η μυρωδιά ακόμα και σε μικρή απόσταση από το κύτταρο ταφής δεν γίνεται αντιληπτή, παρά μόνο στο χώρο ταφής και στο χώρο των δεξαμενών συγκέντρωσης στραγγισμάτων.

Η «ανεξέλεγκτη ρύπανση» που αναφέρεται δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την πραγματικότητα, καθώς το σύνολο των απορριμμάτων είναι πλήρως καλυμμένο από χώμα, δεν υπάρχουν κενά κάλυψης στα πρανή και μόνο το μέτωπο ημέρας των απορριμμάτων δεν είναι καλυμμένο από χώμα, μία κατάσταση προσωρινή μέχρι το τέλος της ημερήσιας απόθεσης. Η διαδικασία της υγειονομικής ταφής γίνεται με τις βέλτιστες διεθνώς εφαρμοζόμενες τεχνικές, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες από το νόμο και τους περιβαλλοντικούς όρους προϋποθέσεις, με όλα τα απαραίτητα μηχανήματα που εργάζονται καθημερινά. Αναρωτιόμαστε πως μπορεί κάποιος να μιλά για εικόνα εγκατάλειψης, όταν υπάρχει αυτός ο μεγάλος όγκος καθημερινών εργασιών και η εικόνα του ΧΥΤΑ είναι τέτοια που οι επισκέπτες του μας ρωτούν που βρίσκονται τα σκουπίδια.

Σε σχέση με το σύστημα συλλογής και καύσης του βιοαερίου, όπου γίνεται αναφορά ότι υπολειτουργεί, ενώ έχει ήδη γίνει σαφής ενημέρωση, αναφέρουμε και πάλι ότι η πυρκαγιά της 12/8/2025 η οποία προκάλεσε μεγάλες καταστροφές στο ΧΥΤΑ και κυρίως στο χώρο του κυττάρου ταφής, έθεσε εκτός λειτουργίας το σύστημα, καθώς μεγάλα τμήματα του δικτύου κάηκαν πλήρως. Στην παρούσα φάση βρισκόμαστε στο στάδιο εκπόνησης της μελέτης επισκευής του συστήματος και στην προσπάθεια εξασφάλισης της απαιτούμενης χρηματοδότησης.

Όσον αφορά στην ευστάθεια του τοίχου αντιστήριξης συνιστούμε να αποφεύγεται η υιοθέτηση απόψεων που δεν προέρχονται από εξειδικευμένους μηχανικούς. Όσοι έχουν σχετικές απορίες καλό είναι να τις θέσουν στην αρμόδια τεχνική υπηρεσία, χωρίς να προεξοφλούν καταστροφικά ενδεχόμενα. Το έργο κατασκευάστηκε σύμφωνα με την εγκεκριμένη μελέτη και όσοι έχουν γνώση της κατασκευής, γνωρίζουν τον τρόπο θεμελίωσης του έργου που εξασφαλίζει πλήρη σταθερότητα, τόσο του ίδιου του τοιχίου όσο και των ανάντη πρανών.

Για το αναφερόμενο «τέταρτο κύτταρο ταφής» και την αδειοδότησή του σας γνωρίζουμε τα εξής:

Η λειτουργία του ΧΥΤΑ Ξερόλακκας από την δεκαετία του 1990 που ξεκίνησε δεν έχει διακοπεί και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ενεργό κύτταρο ταφής, στο οποίο γίνεται η ταφή των απορριμμάτων καθημερινά και το μέτωπο όπως είναι φυσικό προχωρά. Ο σχεδιασμός και η λειτουργία του χώρου του κυττάρου γίνεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στον ΠΕΣΔΑ και βασικό κριτήριο για τις αποφάσεις είναι η πρόοδος των εργασιών των έργων στο Φλόκα Αχαΐας, για την κατασκευή του εργοστασίου απορριμμάτων και του ΧΥΤΥ. Ο σχεδιασμός του ενεργού κυττάρου ταφής έγινε προ πενταετίας, όταν πάρθηκε η σχετική πολιτική απόφαση για την επέκταση του παλαιού κυττάρου. Η κατασκευή του νέου κυττάρου έγινε σύμφωνα με όλες τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις από το νόμο, τις διεθνώς εφαρμοζόμενες τεχνικές, συνοδευόμενο από τα απαραίτητα σχετικά έργα (αντιπλημμυρικά, οδικά κλπ.). Επομένως είναι εξασφαλισμένο τεχνικά ότι η ταφή των απορριμμάτων γίνεται με ασφάλεια, όσον αφορά την προστασία  περιβάλλοντος και την αποφυγή μόνιμης περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.

Για την αδειοδότηση του κυττάρου ταφής σε σχέση με την περιβαλλοντική αδειοδότηση, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην νομοθεσία, αυτή γίνεται για το σύνολο όλων των δραστηριοτήτων του χώρου του ΧΥΤΑ.

Υπεύθυνος φορέας για τη λειτουργία του ΧΥΤΑ όπως είναι γνωστό, είναι ο Σύνδεσμος Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων νομού Αχαΐας και για το λόγο αυτό είναι ο υπεύθυνος φορέας για την περιβαλλοντική αδειοδότηση. Ο ΣΥΔΙΣΑ για την αδειοδότηση του ΧΥΤΑ έχει εκτελέσει όλες τις υποχρεώσεις που όριζε το σχετικό σχέδιο συμμόρφωσης και στη συνέχεια έχει ήδη καταθέσει τον απαιτούμενο φάκελο Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Διάφορα διαδικαστικά θέματα έχουν αναγκάσει τον ΣΥΔΙΣΑ να καταθέσει τρεις φορές τον σχετικό φάκελο, μάλιστα ο τελευταίος φάκελος έχει πάρει πιστοποιητικό πληρότητας και βρίσκεται ήδη σε διαβούλευση, με την προοπτική να εκδοθεί η σχετική Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων μέσα στους επόμενους 2 έως 6 μήνες.

Σε σχέση με την έκδοση άδειας λειτουργίας για το ΧΥΤΑ ,το απαιτούμενο αίτημα, λόγω ανάλογων γραφειοκρατικών προβλημάτων, κατατέθηκε για δεύτερη φορά από τον ΣΥΔΙΣΑ και αναμένεται να έχει πορεία ανάλογη με αυτή της ΜΠΕ. Τα στοιχεία αυτά υπάρχουν αναρτημένα στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και είναι ανοικτά και διαθέσιμα για όλους.

Θεωρούμε ότι είναι υποχρέωσή μας να αναφέρουμε την πολύ καλή συνεργασία που υπάρχει μεταξύ Δήμου Πατρέων και ΣΥΔΙΣΑ, τόσο στο επίπεδο της διοίκησης όσο και σε επίπεδο υπαλλήλων, οι οποίοι από κοινού καταβάλλουν μεγάλες προσπάθειες και καταφέρνουν να ξεπερνούν τα μεγάλα εμπόδια τόσο στο πεδίο των εργασιών όσο στον τομέα των τυπικών γραφειοκρατικών διαδικασιών.

Η πολύ καλή λειτουργία του ΧΥΤΑ Ξερόλακκας και η αναβαθμισμένη εικόνα που παρουσιάζει, παρά τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Δήμος Πατρέων, όπως η έλλειψη προσωπικού και η μείωση της κρατικής χρηματοδότησης αλλά και έκτακτα γεγονότα όπως η πυρκαγιά της 12/8/2025, αναγνωρίζεται από όλους τους εμπλεκόμενους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς και απόδειξη γι΄ αυτό αποτελούν τα συγχαρητήρια που συνεχώς δεχόμαστε. Τελευταία και πιο σημαντική περίπτωση αποτελούν τα επαινετικά σχόλια του κλιμακίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος που επισκέφθηκε το ΧΥΤΑ Ξερόλακκας μετά την πυρκαγιά, με επικεφαλής τον Γενικό Γραμματέα Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων κ. Μανώλη Γραφάκο, ο οποίος αν και βρέθηκε στο χώρο μετά από μια πολύ δύσκολη κατάσταση, δήλωσε πλήρως ικανοποιημένος από την εικόνα και τη λειτουργία του ΧΥΤΑ και την αντιμετώπιση των συνεπειών της φυσικής καταστροφής.

Η προσπάθεια που καταβάλλεται από τη Δημοτική Αρχή και τους υπαλλήλους του Δήμου, σε συνεργασία με τον ΣΥΔΙΣΑ, στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων είναι καθημερινή, δύσκολη και πραγματεύεται πολλά επι μέρους αντικείμενα σε διάφορα επίπεδα, με κύριο γνώμονα το συμφέρον των κατοίκων της πόλης και την προστασία του περιβάλλοντος. Τα αναμφισβήτητα θετικά αποτελέσματα της προσπάθειας αυτής στην εξυπηρέτηση των αναγκών των κατοίκων και στην διαφύλαξη της ποιότητας των περιβαλλοντικών συνθηκών, μας δίνουν δύναμη να συνεχίσουμε και να μην επηρεαζόμαστε από κακοπροαίρετες ενέργειες που έχουν ως κίνητρο την στείρα και ανούσια αντιπολίτευση με στόχο την δημιουργία εντυπώσεων μέσω της παραποίησης της αλήθειας, η οποία εκτιμάται και κρίνεται ανάλογα από την πλειοψηφία των συνδημοτών μας.

Η προσπάθεια αυτή είναι τίμια και ειλικρινής και χαρακτηρίζεται από πλήρη διαφάνεια. Συμβουλεύουμε μάλιστα όλους τους ενδιαφερόμενους να ενημερώνονται από τα όργανα και τις υπηρεσίες του Δήμου και να μην βιάζονται να κινδυνολογούν και να καταγγείλουν «σημεία και τέρατα».