ΣτΕ: Αντισυνταγματική η ρύθμιση αναστολής του ΑΦΜ σε περιπτώσεις φοροδιαφυγής

Αντισυνταγματική η ρύθμιση αναστολής του ΑΦΜ σε περιπτώσεις φοροδιαφυγής σύμφωνα με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Ειδικότερα, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επιρκατείας με την απόφαση 869/2025 έκρινε ότι «οι διατάξεις του ν. 4174/2013 που προβλέπουν τη δυνατότητα αναστολής της χρήσης ή απενεργοποίησης του ΑΦΜ σε περίπτωση φοροδιαφυγής και παρέχουν νομοθετική εξουσιοδότηση προς τον Διοικητή της ΑΑΔΕ για τον ορισμό περιπτώσεων αναστολής ή απενεργοποίησης του ΑΦΜ και των συνεπειών της αναστολής και της απενεργοποίησης, αντίκεινται στο Σύνταγμα, διότι η αναστολή χρήσης ή η απενεργοποίηση του ΑΦΜ λόγω φοροδιαφυγής συνιστά βαθιά επέμβαση στην οικονομική ζωή του φορολογούμενου, φυσικού ή νομικού προσώπου, η οποία κατ’ ουσίαν ισοδυναμεί με απαγόρευση άσκησης της οικονομικής δραστηριότητας».

Στο σκεπτικό της απόφασης σημειώνεται πως η ρύθμιση του νόμου δεν περιέχει την αναγκαία, λόγω της σημασίας του ρυθμιζόμενου ζητήματος, ουσιαστική ρύθμιση, η οποία πρέπει να περιλαμβάνει το βασικό πλαίσιο, σύμφωνα με τις επιταγές της αρχής του κράτους δικαίου, με την πρόβλεψη των αναγκαίων εγγυήσεων και τήρηση της αρχής της αναλογικότητας, αλλά συνιστά κατ’ ουσίαν εν λευκώ εξουσιοδότηση προς τον Διοικητή της ΑΑΔΕ για τη ρύθμιση των εν λόγω θεμάτων σε περίπτωση φοροδιαφυγής, εφόσον δεν τίθενται όρια στην αρμοδιότητά του.

Η διάταξη έδινε στη Φορολογική Διοίκηση τη δυνατότητα να απενεργοποιεί τον ΑΦΜ όταν «υφίστανται αντικειμενικά στοιχεία από τα οποία προκύπτει ότι ο φορολογούμενος έχει παύσει να ασκεί οικονομική δραστηριότητα ή ότι διαπράττει φοροδιαφυγή ή άλλο αδίκημα», ενώ προβλεπόταν ότι ο φορολογούμενος έχει το δικαίωμα να αποδείξει το αντίθετο.