Μελέτη: Ευρώπη και τρόφιμα κρατούν όρθιες τις ελληνικές εξαγωγές – Ποια προϊόντα κυριαρχούν

Η επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας και οι αυξανόμενες διεθνείς αβεβαιότητες φρενάρουν τον ρυθμό ανάπτυξης των ελληνικών εξαγωγών, ωστόσο ο αγροδιατροφικός τομέας εξακολουθεί να λειτουργεί ως βασικός μοχλός στήριξης. Σύμφωνα με νέα ανάλυση της Εθνικής Τράπεζας, η Ευρώπη και τα ελληνικά τρόφιμα κράτησαν σε θετική τροχιά τις εξαγωγές κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2026, με το γιαούρτι, το ακτινίδιο και τη φράουλα να καταγράφουν εντυπωσιακές επιδόσεις.

Ο ρυθμός αύξησης των ελληνικών εξαγωγών περιορίστηκε μόλις στο 0,2% σε αποπληθωρισμένους όρους, επίδοση που αντιστοιχεί περίπου στο ένα δέκατο του μέσου ετήσιου ρυθμού της προηγούμενης τριετίας. Παρά τη συγκρατημένη συνολική εικόνα, η Ελλάδα κατάφερε να διατηρήσει ή και να ενισχύσει τη θέση της στις περισσότερες διεθνείς αγορές.

Η ανάλυση της Εθνικής Τράπεζας δείχνει ότι η Ευρώπη αποτέλεσε τον σημαντικότερο πυλώνα ανάπτυξης, συμβάλλοντας κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ τα τρόφιμα είχαν ακόμη μεγαλύτερη συμβολή, προσθέτοντας 1,8 ποσοστιαίες μονάδες στην εξαγωγική επίδοση της χώρας. Αντίθετα, πιέσεις καταγράφηκαν σε κλάδους όπως τα ορυκτά, τα υφάσματα και το ελαιόλαδο.

Η Ελλάδα κερδίζει μερίδια αγοράς

Παρά το δυσμενές διεθνές περιβάλλον, η χώρα ενίσχυσε τη θέση της στις ευρωπαϊκές εξαγωγές. Η Ελλάδα αύξησε ή διατήρησε το μερίδιό της σε 7 από τις 9 γεωγραφικές περιοχές και σε 9 από τους 11 βασικούς εξαγωγικούς κλάδους, ενώ το συνολικό της μερίδιο στις ευρωπαϊκές εξαγωγές αυξήθηκε στο 0,59%, από 0,56% ένα χρόνο νωρίτερα.

Ακόμη και στη Βόρεια Αμερική, όπου οι ελληνικές εξαγωγές υποχώρησαν, η μείωση ήταν μικρότερη σε σχέση με εκείνη των ευρωπαίων ανταγωνιστών, γεγονός που, σύμφωνα με την ανάλυση, αποδεικνύει ότι η ελληνική οικονομία συνεχίζει να βελτιώνει τη σχετική ανταγωνιστικότητά της.

Το ελληνικό γιαούρτι γράφει ιστορία

Η πιο εντυπωσιακή περίπτωση αποτελεί το ελληνικό γιαούρτι, το οποίο ακολουθεί στρατηγική εδραίωσης στις ώριμες αγορές της Δυτικής και Νότιας Ευρώπης.

Μέσα σε έξι χρόνια ο όγκος των εξαγωγών υπερτριπλασιάστηκε, ενώ το μερίδιο της Ελλάδας στις ευρωπαϊκές εξαγωγές γιαουρτιού εκτοξεύθηκε από 7% το 2019 σε 20% το 2026.

Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι το ελληνικό προϊόν διατηρεί τιμή περίπου 30% υψηλότερη από τους ευρωπαίους ανταγωνιστές, αποδεικνύοντας ότι η ανάπτυξη δεν στηρίζεται στις χαμηλές τιμές αλλά στην προστιθέμενη αξία και την ποιότητα.

Το ακτινίδιο κατακτά νέες αγορές

Διαφορετική είναι η στρατηγική του ελληνικού ακτινιδίου.

Οι εξαγωγές επεκτείνονται δυναμικά σε νέες αγορές, περιορίζοντας σταδιακά την εξάρτηση από την Ιταλία ως ενδιάμεσο εμπορικό κόμβο. Έτσι, το ελληνικό ακτινίδιο αύξησε το μερίδιό του στις ευρωπαϊκές εξαγωγές από 24% σε 30% μέσα σε επτά χρόνια.

Δείτε ακόμη:

Νέα ρύθμιση της ΑΑΔΕ «ξεμπλοκάρει» τις πωλήσεις ακινήτων οφειλετών

Ωστόσο, η ανάπτυξη αυτή εξακολουθεί να βασίζεται σε σχετικά χαμηλότερες τιμές. Η επόμενη πρόκληση, σύμφωνα με τη μελέτη, είναι η αναβάθμιση της εμπορικής του αξίας μέσω ισχυρότερου branding, τυποποίησης και μεγαλύτερου ελέγχου της διάθεσής του στις διεθνείς αγορές.

Η φράουλα έγινε εξαγωγικό «όπλο»

Ιδιαίτερα θετική είναι και η πορεία της ελληνικής φράουλας.

Η Ελλάδα αύξησε θεαματικά τα μερίδιά της τόσο στην Ανατολική όσο και στη Δυτική Ευρώπη, ενώ ταυτόχρονα κατάφερε να περιορίσει σημαντικά τη διαφορά τιμής από τους ανταγωνιστές της.

Στην αγορά της Γερμανίας, μάλιστα, η ελληνική φράουλα κατέχει πλέον μερίδιο 21%, στοιχείο που δείχνει ότι το προϊόν μπορεί πλέον να ανταγωνίζεται όχι μόνο σε όγκο αλλά και σε αξία.

Νέα εργαλεία για καλύτερη στρατηγική

Η Εθνική Τράπεζα παρουσιάζει παράλληλα νέα μεθοδολογία ανάλυσης των εξαγωγών, η οποία βασίζεται στην επεξεργασία περισσότερων από 3 εκατομμυρίων παρατηρήσεων κάθε μήνα και συνολικά άνω των 250 εκατομμυρίων δεδομένων για την περίοδο 2019-2026.

Η νέα αυτή προσέγγιση επιτρέπει να διαπιστωθεί αν η ανάπτυξη ενός προϊόντος προέρχεται από υψηλότερη τιμή, από αύξηση όγκου, από διείσδυση σε νέες αγορές ή από ενίσχυση της παρουσίας στις υφιστάμενες.

Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι δεν υπάρχει μία κοινή συνταγή επιτυχίας για όλους τους εξαγωγείς. Για ορισμένους το ζητούμενο είναι η πρόσβαση σε νέες αγορές, για άλλους η αύξηση της παραγωγικής κλίμακας και για άλλους η δημιουργία μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας μέσα από ισχυρότερα εμπορικά σήματα και καλύτερη τοποθέτηση των προϊόντων στις διεθνείς αγορές. Η ελληνική εξαγωγική βάση, αν και παραμένει σχετικά περιορισμένη, εμφανίζει σταθερά σημάδια ωρίμανσης, διευρύνοντας την παρουσία της στο εξωτερικό και ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά της.