ΣτΠ για Επιστολική Ψήφο: Έντονες επιφυλάξεις για προσωπικά δεδομένα & ασφάλεια ψήφου

Τις έντονες και πολυάριθμες ενστάσεις του εξέφρασε σε θεσμικό επίπεδο ο επικεφαλής της Ανεξάρτητης Αρχής του Συνηγόρου του Πολίτη, Ανδρέα Ποττάκη σχετικά με το νομοσχέδιο για τον Ορισμό Εκλογικής Περιφέρειας Αποδήμου Ελληνισμού, το οποίο φέρνει και αλλαγές και στην επιστολική ψήφο.

Συγκεκριμένα, ο Συνήγορος του Πολίτη αναγνωρίζει κατ’ αρχήν την ως θετικό βήμα την επιστολική ψήφο τονίζοντας την επιδίωξη της μείωσης των ήδη υψηλών ποσοστών αποχής από την εκλογική διαδικασίας, ωστόσο, δεν παραλείπει τη διατύπωση ενστάσεων που δημιουργεί η απόπειρα διευκόλυνσης αποδήμων.

Δεν φαίνεται πειστική η απαλοιφή της ποσόστωσης φύλου

Ειδικότερα, έντονες επιφυλάξεις σημείωσε ως προς την απαλοιφή από την περιφέρεια Αποδήμων της υποχρεωτικής ποσόστωσης φύλου (40%) στα ψηφοδέλτια, όπως εφαρμόζεται στις υπόλοιπες εκλογικές περιφέρειες. Όπως υποστηρίζει στο κείμενό του ο ΣτΠ, η αιτιολογία που περιέχεται στο έγγραφο της Ανάλυσης των Συνεπειών της Ρύθμισης, ήτοι “η ικανοποίηση της ποσόστωσης ενδέχεται να αποτελέσει τροχοπέδη στην κατάρτιση των ψηφοδελτίων” δεν φαίνεται πειστική, καθώς ακριβώς η συγκεκριμένη εκλογική περιφέρεια διαθέτει εξ’ ορισμού την ευρύτατη δυνατή δεξαμενή εξεύρεσης υποψηφίων.

Ανησυχία για τα προσωπικά δεδομένα και το διοικητικό έμφραγμα

Παράλληλα, έντονη ανησυχία εκφράζεται και ως προς τις διατάξεις σχετικά με την πιστοποίηση των εκλογέων, όπου οι Υπουργοί Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ζητούν «λευκή επιταγή», ώστε να καθορίζουν με απλές αποφάσεις τις διαδικασίες πιστοποίησης των εκλογέων και την προστασία των δεδομένων τους. Ενώ υπενθυμίζει ευθύς αμέσως τις νωπές μνήμες από τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στο Υπουργείο Εσωτερικών για τη διαρροή προσωπικών στοιχείων στο παρελθόν από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, ο ΣτΠ τονίζει ότι οι εγγυήσεις για την ασφάλεια και το απόρρητο της ψήφου πρέπει να είναι «κλειδωμένες» στον ίδιο τον νόμο και όχι να αφήνονται σε υπουργικές αποφάσεις που μπορεί να αλλάξουν ανά πάσα στιγμή.

Στοιχεία που μπορεί να κλονίσουν την εμπιστοσύνη στο νέο σύστημα

Σημειώνεται ταυτόχρονα, το γεγονός της πληθώρας γραφειοκρατικών προσκομμάτων στη διαδικασίας ταυτοποίησης των εκλογέων που έχουν παρουσιάζει μεγάλο χρονικό κενό στη διοικητική σχέση τους με το ελληνικό κράτος. Πολλοί απόδημοι που θα θελήσουν να ψηφίσουν ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με τοίχο, λόγω αποκλίσεων στην ορθογραφία των ονομάτων τους σε παλιά δημοτολόγια ή λόγω έλλειψης κωδικών Taxisnet. Επιπλέον, η σύνδεση του εκλογικού δικαιώματος με τη διαδικασία «καθορισμού ιθαγένειας» για όσους δεν έχουν εγγραφεί ποτέ σε ελληνικά μητρώα, κινδυνεύει να μετατρέψει την εκλογική διαδικασία σε ένα πεδίο ατέρμονων νομικών διενέξεων και καθυστερήσεων, που θα μπορούσαν να κλονίσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στο νέο σύστημα.

Δείτε ακόμη:

Σχόλια ΣτΠ επί του νομοσχεδίου του ΥΠΕΣ

Σε δημόσια διαβούλευση το νέο πολυνομοσχέδιο του υπ. Ανάπτυξης

Ειδικότερα ο Συνήγορος του Πολίτη σημειώνει: «Επί πλέον, καθώς πολλοί απόδημοι είναι μεν κανονικά εγγεγραμμένοι στα δημοτολόγια αλλ’ όχι στο μητρώο της ΑΑΔΕ (taxisnet) που αποτελεί την πλέον σύγχρονη και βέβαιη μέθοδο διασταύρωσης ταυτοπροσωπίας, οι αιτήσεις εγγραφής αυτών στον ειδικό κατάλογο εκλογέων εξωτερικού εξ ορισμού δεν θα είναι δυνατό να υποβληθούν με την κανονική διαδικασία, παρά μόνο με την εξαιρετική (όπως αυτές περιγράφονται στο άρθρο 4§§2-4 ν. 4648/2019 και υπό την προτεινόμενη συμπλήρωσή του), οπότε τα προξενεία, μέσω της ηλεκτρονικής πρόσβασής τους στο Μητρώο Πολιτών8, θα επιχειρούν την ταύτιση του αιτούντος με την αντίστοιχη εγγραφή σε δημοτολόγιο, μια διαδικασία που δεν είναι πάντοτε ευχερής ή ακώλυτη. Για τους παραπάνω λόγους θα ήταν σκόπιμη η συνολική νομοθετική αναθεώρηση, υπό πρίσμα και πνεύμα ευελιξίας, όλων των διαδικασιών διόρθωσης και εξομοίωσης εγγραφών αστικής κατάστασης. Επί πλέον, καθώς η διοίκηση ενδεχομένως θα κληθεί να προβεί σε εκτιμήσεις για την αποδοχή ή απόρριψη των αιτήσεων εγγραφής εν όψει πιθανών αποκλίσεων ή αμφισβητήσεων, θα μπορούσε να εξεταστεί, προς μείζονα εξασφάλιση της εμπιστοσύνης των εκλογέων και των πολιτικών κομμάτων, η επανίδρυση μιας εξωδικαστικής -και συνεπώς ταχείας- διαδικασίας ελέγχου, όπως εκείνη του άρθρου 2§6 ν. 4648/2019».

Δείτε αναλυτικά το σχόλιο παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη: