οι-έλληνες-δεν-εμπιστεύονται-τον-γείτ-750566
ΚΟΙΝΩΝΙΑ | 07.03.2026 | 13:31

Οι Έλληνες δεν εμπιστεύονται τον γείτονά τους: Τι δείχνει νέα μεγάλη έρευνα

Σύμφωνα με την εφημερίδα «Η Καθημερινή», οι απόψεις των πολιτών για το πόσο ηθικοί ή αξιόμεμπτοι είναι οι συμπατριώτες τους διαφέρουν αισθητά από χώρα σε χώρα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στις ΗΠΑ, πολλοί πολίτες εμφανίζονται πιο επικριτικοί απέναντι στους συμπολίτες τους, ενώ σε άλλες, όπως στον Καναδά, η πλειονότητα φαίνεται να διατηρεί θετικότερη εικόνα ο ένας για τον άλλον.

Στο πλαίσιο αυτό, το αμερικανικό ερευνητικό κέντρο Pew κατέγραψε τις απόψεις πολιτών από 25 χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, σχετικά με την ηθική των συμπατριωτών τους. Η έρευνα καλύπτει ευρύ γεωγραφικό φάσμα, από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ έως την Αφρική και την Ασία, και πραγματοποιήθηκε κατά το πρώτο τετράμηνο του 2025, με διαφοροποιήσεις στο χρονικό διάστημα ανά χώρα. Συνολικά συμμετείχαν δεκάδες χιλιάδες ενήλικοι άνω των 18 ετών, εκ των οποίων 3.605 στις ΗΠΑ και 28.333 στις υπόλοιπες χώρες.

Στις ΗΠΑ οι ψηφοφόροι του Δημοκρατικού κόμματος, που είναι τώρα στην αντιπολίτευση, είναι περισσότερο πιθανό να βλέπουν επικριτικά τους άλλους από ό,τι οι Ρεπουμπλικανοί.

«Ζητήσαμε από ανθρώπους σε όλο τον κόσμο να αξιολογήσουν την ηθική και τα ήθη των άλλων στη χώρα τους […] Τους ρωτήσαμε, πιο συγκεκριμένα, εάν εννέα διαφορετικές συμπεριφορές, συμπεριλαμβανομένης της έκτρωσης και της κατανάλωσης αλκοόλ, είναι ηθικά απαράδεκτες, ηθικά αποδεκτές ή δεν αποτελούν ηθικό ζήτημα», εξηγούν οι αναλυτές του Pew Research Center στην έκθεσή τους, τα ευρήματα της οποίας εντυπωσιάζουν.

Οι συμμετέχοντες στις 25 χώρες ρωτήθηκαν, για παράδειγμα, εάν θεωρούν «ηθικά απαράδεκτες» τις εξωσυζυγικές σχέσεις, τη χρήση μαριχουάνας, τον τζόγο, τη θέαση πορνογραφικού υλικού, τις εκτρώσεις, την ομοφυλοφιλία κ.ά., με τις σχετικές απαντήσεις να διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα, γεγονός το οποίο προφανώς σχετίζεται και με το θρήσκευμα που είναι κυρίαρχο σε κάθε περιοχή. Οι Αμερικανοί ξεχωρίζουν ως εκείνοι που έχουν τις περισσότερες αρνητικές απόψεις για την ηθική των συμπατριωτών τους.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι, μάλιστα, η μόνη χώρα όπου όσοι σκέφτονται αρνητικά για τους άλλους είναι περισσότεροι από όσους σκέφτονται θετικά (53% έναντι 47%). Στη δεύτερη θέση της διεθνούς κατάταξης με τις περισσότερες αρνητικές αξιολογήσεις της ηθικής των άλλων βρίσκεται η Τουρκία (με 49%), στην τρίτη η Βραζιλία (με 48%) και στην τέταρτη θέση η Ελλάδα (με 44%). Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Τουρκία, η Βραζιλία, η Ελλάδα, η Γαλλία και η Ιταλία είναι οι έξι χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά πολιτών που έχουν αρνητική εικόνα για την ηθική των συμπολιτών τους.

Συγκεκριμένα για τη χώρα μας, το 55% των Ελλήνων παρουσιάζεται να έχει πολύ θετική ή αρκετά θετική εικόνα για την ηθική των υπολοίπων Ελλήνων, ενώ στον αντίποδα για το 44% η αντίστοιχη γνώμη είναι πολύ ή αρκετά αρνητική. Στο άλλο άκρο της κατάταξης βρίσκονται χώρες όπου οι θετικές γνώμες για την ηθική των άλλων υπερισχύουν και μάλιστα κατά πολύ έναντι των αρνητικών. Οι Καναδοί και οι Ινδονήσιοι, για παράδειγμα, παρουσιάζονται σε ποσοστό 92% να αξιολογούν θετικά την ηθική των συμπατριωτών τους, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά είναι υψηλότερα από 85% στην Αυστραλία, στη Σουηδία και την Ινδία.

Κομματική διάσταση

Ένα ενδιαφέρον σημείο στο οποίο στέκονται οι αναλυτές του κέντρου ερευνών Pew έχει πάντως κομματική διάσταση. Οπως σημειώνουν χαρακτηριστικά, «σε περισσότερες από τις μισές χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα, οι άνθρωποι που δεν υποστηρίζουν το κυβερνών κόμμα είναι ιδιαίτερα πιθανό να θεωρούν τους συμπολίτες τους ανήθικους». Στις ΗΠΑ, ειδικότερα, οι ψηφοφόροι του Δημοκρατικού κόμματος, που είναι τώρα στην αντιπολίτευση, είναι περισσότερο πιθανό να βλέπουν επικριτικά τους άλλους από ό,τι οι Ρεπουμπλικανοί, και παράλληλα τα δύο μεγάλα αμερικανικά κόμματα ανταλλάσσουν «πυρά» περί ανηθικότητας.

Παράλληλα, όπως ήταν αναμενόμενο, οι ερωτηθέντες δίνουν διαφορετικές απαντήσεις ανάλογα με τη θρησκεία τους. Στην έρευνα συμμετείχαν μουσουλμάνοι (Τουρκία, Ινδονησία κ.ά.), καθολικοί, προτεστάντες, ορθόδοξοι (Ελλάδα), αλλά και άθεοι. Επίσης, όσοι έχουν χαμηλότερο επίπεδο μόρφωσης είναι πιθανότερο να χαρακτηρίσουν μια στάση «ηθικά απαράδεκτη».