nasa-έλαβε-σήμα-από-το-πρώιμο-σύμπαν-καιν-1533476
ΚΟΙΝΩΝΙΑ | 13.01.2026 | 18:52

NASA: Έλαβε σήμα από το πρώιμο σύμπαν – Καινοφανής ανακάλυψη

Ακούστε το άρθρο
Προσθήκη του aftodioikisi.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Η NASA θεωρεί ότι εντόπισε την αρχαιότερη υπερκαινοφανή έκρηξη (σούπερνοβα) που έχει καταγραφεί ποτέ, χωρίς να γνωρίζει πλήρως την προέλευσή της. Η μυστηριώδης λάμψη ενέργειας διάρκειας 10 δευτερολέπτων, που ανιχνεύθηκε για πρώτη φορά τον Μάρτιο, ταυτοποιήθηκε χάρη στο εντυπωσιακό διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA.

Οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι προέρχεται από μια εποχή κατά την οποία το Σύμπαν ήταν μόλις 730 εκατομμυρίων ετών, δηλαδή περίπου το 5% της σημερινής του ηλικίας. Στις 14 Μαρτίου εκδόθηκε η πρώτη ειδοποίηση από τη διαστημική αποστολή SVOM, η οποία έχει σχεδιαστεί για να ανιχνεύει σύντομα αλλά ισχυρά κοσμικά φαινόμενα. Και όχι, δεν πρόκειται για εξωγήινους.

Μέσα σε μιάμιση ώρα, το παρατηρητήριο Swift της NASA εστίασε στην πηγή μέσω ακτίνων Χ, επιτρέποντας στους αστρονόμους να στρέψουν επίγεια τηλεσκόπια προς αυτήν. Παρατηρητήρια στα Κανάρια Νησιά και στη Χιλή επιβεβαίωσαν σύντομα ότι η έκρηξη ακτίνων γάμμα (με την ονομασία GRB 250314A) προερχόταν από το πολύ πρώιμο Σύμπαν, κατατάσσοντάς την σε μια ελάχιστη ομάδα εκρήξεων ακτίνων γάμμα που έχουν παρατηρηθεί από τα πρώτα δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη (Big Bang).

«Μόνο το Webb θα μπορούσε να δείξει άμεσα ότι αυτό το φως προέρχεται από μια υπερκαινοφανή έκρηξη, από την κατάρρευση ενός τεράστιου άστρου», δήλωσε ο Andrew Levan, επικεφαλής συγγραφέας μίας από τις δύο νέες μελέτες στο Astronomy and Astrophysics Letters και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Radboud στο Ναϊμέχεν της Ολλανδίας και στο Πανεπιστήμιο του Warwick στο Ηνωμένο Βασίλειο.

«Αυτή η παρατήρηση αποδεικνύει επίσης ότι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το Webb για να εντοπίσουμε μεμονωμένα άστρα όταν το Σύμπαν ήταν μόλις στο 5% της σημερινής του ηλικίας. Υπάρχουν μόνο λίγες εκρήξεις ακτίνων γάμμα τα τελευταία 50 χρόνια που έχουν ανιχνευθεί μέσα στα πρώτα δισεκατομμύρια χρόνια της ιστορίας του Σύμπαντος. Αυτό το συγκεκριμένο γεγονός είναι εξαιρετικά σπάνιο και πολύ συναρπαστικό».

Αυτό που εξέπληξε περισσότερο τους επιστήμονες ήταν το πόσο οικεία έμοιαζε η έκρηξη, καθώς θύμιζε έντονα εκείνες που παρατηρούνται στο σύγχρονο Σύμπαν. «Ξεκινήσαμε με ανοιχτό μυαλό», δήλωσε ο Nial Tanvir, συγγραφέας και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Leicester στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Και, προς έκπληξή μας, το Webb έδειξε ότι αυτή η υπερκαινοφανής έκρηξη μοιάζει ακριβώς με τις σύγχρονες».

«Οι παρατηρήσεις του Webb δείχνουν ότι αυτός ο μακρινός γαλαξίας είναι παρόμοιος με άλλους γαλαξίες που υπήρχαν την ίδια χρονική περίοδο», πρόσθεσε ο συγγραφέας Emeric Le Floc’h.

Η λάμψη (afterglow) των ίδιων των εκρήξεων ακτίνων γάμμα θα επιτρέψει στην ερευνητική ομάδα να παρατηρήσει περισσότερα γεγονότα με το Webb, με έναν νέο στόχο. Σχετικά με το πόσο σημαντικό είναι το εύρημα, ο Levan δήλωσε ότι «αυτή η λάμψη θα βοηθήσει το Webb να δει περισσότερα και να μας δώσει ένα “δακτυλικό αποτύπωμα” του γαλαξία».

Η ομάδα θα μπορεί πλέον να μάθει περισσότερα για τις υπερκαινοφανείς εκρήξεις και άλλα πρώιμα μυστήρια του Σύμπαντος.

Aftodioikisi News

Η aftodioikisi.gr είναι η βασική Διαδικτυακή πύλη για τους ΟΤΑ, το Δημόσιο και την Εργασία στην Ελλάδα, λειτουργώντας από τον Απρίλιο του 2008 ως πηγή έγκυρης και συνεχούς ροής ενημέρωσης με ειδήσεις και θέματα από το χώρο της Αυτοδιοίκησης, της Δημόσιας Διοίκησης, της Εργασίας, της Ασφάλισης αλλά και γενικότερης επικαιρότητας από την Ελλάδα και όλο τον κόσμο. Τον Μάιο του 2010, μόλις δύο χρόνια μετά την έναρξη της λειτουργίας της τιμήθηκε με το δημοσιογραφικό Βραβείο Μπότση. Παράλληλα, αποτελεί κόμβο αμφίδρομης επικοινωνίας μεταξύ πολιτικών, αιρετών της Αυτοδιοίκησης αλλά και επιχειρηματιών με τους πολίτες και τους εργαζόμενους στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, ενώ λειτουργεί ως δίαυλος διαδραστικής ενημέρωσης και επικοινωνίας μεταξύ της Περιφέρειας και του Κέντρου. Καθημερινά δέχεται εκατοντάδες χιλιάδες επισκέψεις από εργαζόμενους στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, πολιτικούς, αιρετούς της Αυτοδιοίκησης, επιχειρηματίες και, κυρίως, πολίτες που ενδιαφέρονται για τοπικά, εργασιακά, ασφαλιστικά αλλά και για γενικότερα θέματα της επικαιρότητας.