Μελέτη σε «φόντο» Κοινωνικού Τουρισμού: Η Ελλάδα & η «φτώχεια των διακοπών»

Η Ελλάδα, σύμφωνα με την τελευταία μελέτη του Πανελλήνιου Συλλόγου Υπαλλήλων ΟΑΕΔ-τ.ΟΕΕ-τ.ΟΕΚ (ΠΑΝΣΥΠΟ), βρίσκεται στη δεύτερη χειρότερη θέση στην Ευρώπη ως προς την πρόσβαση των πολιτών της σε διακοπές, καθιστώντας την δευτεραθλήτρια στη «φτώχεια των διακοπών».

Μία επίκαιρη μελέτη

Η αναφερθείσα μελέτη του ΠΑΝΣΥΠΟ,  με θέμα «Ο κοινωνικός τουρισμός και το έλλειμα πρόσβασης στις διακοπές στην Ελλάδα και την Ευρώπη», παρουσιάζει αναλυτικά όλα τα προγράμματα κοινωνικού τουρισμού στην Ελλάδα, συγκρίνοντας τα χαρακτηριστικά τους. Ακόμη, αναλύει και τα αντίστοιχα προγράμματα σε τέσσερις χώρες της Ευρώπης:  Ισπανία, Γαλλία, Βέλγιο και Γερμανία, με αποκορύφωμα της μελέτης την κριτική και πρόταση λύσεων, βελτιώσεων και παρεμβάσεων.

Η «φτώχεια διακοπών» στην Ελλάδα και την Ευρώπη

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, το 46% των κατοίκων της Ελλάδας άνω των 16 ετών δεν μπορεί να πληρώσει ούτε μια εβδομάδα διακοπών το χρόνο. Το ποσοστό αυτό, επί της οσυίας, αντιστοιχεί σε πάνω από 4,5 εκατομμύρια ανθρώπους. Έτσι, η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη χειρότερη θέση της ΕΕ, μετά τη Ρουμανία (58,6%) και πριν από τη Βουλγαρία (41,4%), ενώ ο ευρωπαϊκός Μ.Ο. διαμορφώνεται στο 27%. Χώρες όπως το Λουξεμβούργο (8,9%), η Σουηδία (11,6%) και η Ολλανδία (13%) δεν συναγωνίζονται.

Η εικόνα επιδεινώνεται ακόμα περισσότερο για τις οικογένειες με παιδιά. Έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ υποστηρίζει ότι το 26% των νοικοκυριών με τουλάχιστον ένα παιδί δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά μία εβδομάδα διακοπών, ποσοστό που εκτινάσσεται στο 60,3% για τα νοικοκυριά κάτω από το όριο φτώχειας. Για τις μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες, το αντίστοιχο ποσοστό κυμαίνεται μεταξύ 50–60%.

«Οι δικλείδες ασφαλείας»

Καθώς ο «Κοινωνικός Τουρισμός» της ΔΥΠΑ, κάνει την «ψηφιακή» του πρεμιέρα στο gov.gr, η μελέτη του ΠΑΝΣΥΠΟ είναι διπλά επίκαιρη. Δεν έιναι λοιπόν τυχαίο που η πλατφόρμα της ΔΥΠΑ κυριολεκτικά «έπεσε» προσωρινά, με το που άνοιξε. Τα 300.000 vouchers (κουπόνια) προβλέπονται για ισάριθμους δικαιούχους, με κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια, ενώ ο προϋπολογισμός του προγράμματος είναι στα 50 εκ. ευρώ. «Τα υφιστάμενα προγράμματα λειτουργούν ως μικρές νησίδες μερικής προστασίας σε μια θάλασσα συνταξιοδοτικής και μισθολογικής φτώχειας. Ενώ ακόμη και σε σύγκριση με το παλιό καθεστώς της Εργατικής Εστίας αποτυπώνεται ποσοτική και ποιοτική υποχώρηση της κρατικής παρέμβασης στον κοινωνικό τουρισμό», εξηγείται στην έρευνα.

Δείτε ακόμη:

Ελ.Γιακουμάκη: Ο πρώην την πυροβόλησε εξ επαφής στο κεφάλι

Το σχόλιο της Ράνιας Τζίμα για τη γυναικοκτονία της Ελευθερίας Γιακουμάκη

Τα προγράμματα κοινωνικού τουρισμού

Η μελέτη αφορά στα τέσσερα κυριότερα προγράμματα κοινωνικού τουρισμού που λειτουργούν σήμερα στη χώρα. Το προαναφερθέν πρόγραμμα της ΔΥΠΑ και το παράλληλο πρόγραμμα της ΔΥΠΑ «Κοινωνικός Τουρισμός Συνταξιούχων e-ΕΦΚΑ, πρώην ΟΑΕΕ», που καλύπτει περίπου 25.000 συνταξιούχους πρώην ελεύθερους επαγγελματίες, με προϋπολογισμό 3 εκατ. ευρώ είναι τα δύο πρώτα.

Ταυτόχρονα υπάρχουν και τα προγράμματα του Λογαριασμού Αγροτικής Εστίας του ΟΠΕΚΑ (περίπου 60.000 δικαιούχοι) και το πρόγραμμα «Τουρισμός για Όλους» του Υπουργείου Τουρισμού (προϋπολογισμός άνω των 25 εκατ. ευρώ). Τα τέσσερα προγράμματα καλύπτουν περίπου 435.000 δικαιούχους, με δαπάνη γύρω στα 90–95 εκατ. ευρώ.

Η σύγκριση με το παρελθόν

Το ποσό μπορεί να φαντάζει μεγάλο, αλλά ωχριά μπροστά στα αντίστοιχα του παρελθόντος. Το 2011 π.χ., ο Οργανισμός Εργατικής Εστίας μόνος του κάλυπτε 570.000 δικαιούχους, εργαζόμενους, συνταξιούχους και τα μέλη των οικογενειών τους σε όλη τη χώρα, με προϋπολογισμό 62,7 εκατ. ευρώ. «Με άλλα λόγια, μέσα σε μια δεκαετία ‘εκσυγχρονισμού’, το σύνολο όλων των σημερινών προγραμμάτων κοινωνικού τουρισμού δεν καταφέρνει να φτάσει καν τον όγκο επιταγών που χορηγούσε ένα μόνο ταμείο (Εργατική Εστία) σε μια χρονιά, τη στιγμή μάλιστα που η ανάγκη για κοινωνική προστασία έχει πολλαπλασιαστεί», σημειώνει η έκθεση.

Ποιους αφήνει έξω το σύστημα

Η μελέτη εντοπίζει δύο ομάδες που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα έντονο αποκλεισμό. Πρώτον, οι συνταξιούχοι μισθωτοί (πρώην ΙΚΑ), που αποτελούν τη μεγάλη πλειονότητα των συνταξιούχων, δεν αναγνωρίζονται πουθενά ως αυτοτελής κατηγορία δικαιούχων κοινωνικού τουρισμού, παρότι κατέβαλλαν επί δεκαετίες εισφορές υπέρ της Εργατικής Εστίας. Αυτό συμβαίνει τη στιγμή που ένας στους πέντε συνταξιούχους λαμβάνει κύρια σύνταξη κάτω από 500 ευρώ μεικτά.