Αλέξης Σταμάτης: Η δύσκολη διαδρομή από τις εξαρτήσεις στη γαλήνη

«Ήμουν πλασμένος για πιο αρμονικά πράγματα στη ζωή μου». Η φράση αυτή, που αποδίδεται στον Λουκά Ματθαίου, τον λογοτεχνικό ήρωα του βιβλίου του «Μπαρ Φλωμπέρ», εξέφραζε, όπως είχε παραδεχθεί ο ίδιος ο Αλέξης Σταμάτης, και τη δική του προσωπική διαδρομή.

Ο πολυσχιδής συγγραφέας έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 67 ετών, αφήνοντας πίσω του τον επτάχρονο γιο του, τη σύζυγό του, ηθοποιό Εύα Σιμάτου, και τη μητέρα του, τη γνωστή πρωταγωνίστρια Μπέτυ Αρβανίτη. Για μεγάλο διάστημα της ζωής του ακολούθησε μια έντονη και αδιάκοπη πορεία, στην οποία όλα βιώθηκαν με μεγάλη ένταση.

Στη διαδρομή αυτή συνυπήρξαν οι φωτεινές πλευρές του ταλέντου, της δημιουργικότητας, της καλλιέργειας και της αστείρευτης φαντασίας με τις πιο δύσκολες εμπειρίες, όπως τα τραυματικά παιδικά χρόνια και οι εξαρτήσεις από το αλκοόλ και τις ναρκωτικές ουσίες. Ώσπου, έστω και αργότερα στη ζωή του, βρήκε τη γαλήνη και τη σταθερότητα στην οικογένεια που δημιούργησε.

Τα δύσκολα παιδικά χρόνια

Πιθανώς ήταν αυτό που πάντα, ασυναίσθητα, αναζητούσε, καθώς ο ίδιος είχε στερηθεί τη θαλπωρή μιας δεμένης οικογένειάς, που αποτελεί βάση και καθοριστικό παράγοντα για το μεγάλωμα κάθε παιδιού. Οι γονείς του, η δημοφιλής ηθοποιός Μπέτυ Αρβανίτη και ο αρχιτέκτονας Κώστας Σταμάτης χώρισαν όταν ο ίδιος ήταν μόλις 3 ετών.

Βρέθηκε για χρόνια στη μέση ενός δύσκολου διαζυγίου, με δικαστήρια και αλλαγές περιβάλλοντος. Αυτή η αναταραχή, μοιραία, σημάδεψε ανεξίτηλα όχι μόνον της παιδική του ηλικία αλλά και τη ζωή του ολόκληρη.

«Είχα δύσκολη παιδική ηλικία. Μεγάλωσα μέχρι τα τρία μου με τη μητέρα μου, από τα τρία ως τα 13 έμεινα με τον πατέρα μου και μετά τα 13 ως τα 18 ξανά με τη μητέρα μου και μετά μόνος μου. Ήταν ένας αποτυχημένος γάμος, ένα δύσκολο διαζύγιο, και μια διεκδίκηση περίεργη που κατέληξε στο να με αναλάβει ο πατέρας μου. Μέσα μου αισθανόμουν ότι οι μεγάλοι έχουν άδικο. Και η δική μου αγωγή αποφάσισα να γίνει μέσα από τα βιβλία. Έτσι οικειοποιήθηκα διάφορους ήρωες λογοτεχνικούς. Το καλό και των δύο γονιών μου ήταν ότι ήταν φιλότεχνοι και με μεγάλες βιβλιοθήκες. Στο σχολείο τα βρήκα σκούρα, διότι βαριόμουν και ήμουν υπερκινητικός» είχε διηγηθεί ο ίδιος προσθέτοντας: «Στην Α’ γυμνασίου πήγα στη μητέρα μου, άλλαξε τότε το εκπαιδευτικό σύστημα, που πήγε περισσότερο προς την παπαγαλία και εγώ ανακάλυψα το ροκ και τους καταραμένους ποιητές. Επιπλέον, η μητέρα μου με είχε ελεύθερο. Άρχισε από τότε αυτή η απόσχιση με τον εαυτό να μη γίνεται πολύ ευχάριστη. Δεν έπαιρνα πλέον απαντήσεις. Κατάθλιψη δεν έπαθα, πρώτον γιατί είχα περάσει αντικειμενικά δύσκολες συνθήκες και δεύτερον, γιατί έχω μια εγγενή αισιοδοξία, που λέει ότι στο τέλος πάντα θα τα καταφέρουμε. Εκ των υστέρων, σκέφτομαι ότι ήταν μια άμυνα, που με έσωσε τελικά. Γιατί με οδήγησε στη γνώση».

Δείτε ακόμη:

Φθιώτιδα: Δύσκολη επιχείρηση διάσωσης 13χρονου σκύλου

Φωτιά σε εγκαταλελειμμένο κτήριο κοντά στο Ολυμπιακό Χωριό

Η λογοτεχνική διαδρομή

Αυτή η βαθιά βουτιά στο μαγικό κόσμο των βιβλίων, από μικρή ηλικία, οδήγησε τα βήματά του αρχικά στην αρχιτεκτονική, έπειτα στον κινηματογράφο και στη συνέχεια στην ποίηση, στη λογοτεχνία, στο θέατρο, στην αρθρογραφία. Η λογοτεχνική του διαδρομή ήταν ένας κύκλος που ξεκίνησε και ολοκληρώθηκε ποιητικά.

Ξεκίνησε το 1992, με την ποιητική συλλογή «Κόσμος Γωνία» για να κλείσει το 2025 με την «Ασθένεια των απαλών πραγμάτων). Στο διάστημα που μεσολάβησε έγραψε μυθιστορήματα, μεταξύ των οποίων τα «Ο έβδομος ελέφαντας» (1998), «Μπαρ Φλωμπέρ» (2000), διηγήματα, παιδική λογοτεχνία, θεατρικά έργα, σενάρια, άρθρα.

Οι εξαρτήσεις

Η εξαιρετικά δημιουργική αυτή διαδρομή, ωστόσο, είχε και σκοτεινούς σταθμούς, πάθη που έγιναν εξαρτήσεις και σκίαζαν για χρόνια τη ζωή και την ψυχή του.

Ο ίδιος είχε μιλήσει σε συνεντεύξεις του για τους εθισμούς του στα ναρκωτικά και το αλκοόλ: ««Οι άνθρωποι που δεν το έχουν περάσει δεν μπορούν να καταλάβουν τι σημαίνει η εξάρτηση από τις ουσίες. Και τι σημαίνει το κόψιμο. Είναι το πιο σκοτεινό σημείο που μπορείς να φτάσεις. Η νύχτα της ψυχής. Η κυριαρχία του σκότους. Ο οργανισμός ζητά να τραφεί το θηρίο που έχεις μέσα σου και εσύ του αρνείσαι. Σου επιτίθεται λοιπόν με τρομερή αγριότητα κι εσύ πρέπει να σταθείς στα πόδια σου για αρκετό καιρό για να τα καταφέρεις. Νομίζω ότι εντέλει είμαι μάλλον εξαρτητικό άτομο. Ευτυχώς πλέον οι εξαρτήσεις μου δε μου κάνουν κακό» είχε εξομολογηθεί συμπληρώνοτας: «Στο αλκοόλ με οδήγησε η κατάσταση μετά το Πολυτεχνείο, η απόλυτη ελευθερία. Άρχισα να μην μπορώ να ξυπνάω χωρίς αυτό, η κλασική κάθοδος του αλκοολικού στον Άδη. Δεν έχω μέτρο σαν άνθρωπος. Έπινα 2-3 μπουκάλια τη μέρα, πήρα την απόφαση να το σταματήσω στις 10 Απριλίου του 1996. Όλα αυτά ήταν μία εσωτερική υπερβολή, ένα είδος εσωτερικού ψώνιου τύπου “να δούμε πού θα πάει».

Παρά τα σκοτάδια του ο Αλέξης Σταμάτης υπήρξε πάντα ένας αισιόδοξος άνθρωπος που έψαχνε να βρει φως ακόμη και μέσα στο πιο σκοτεινό και μακρύ τούνελ. Όπως αυτό της σπάνιας ασθένειας στο αίμα που τον χτύπησε και του στέρησε την ευκαιρία να δει τον γιο του να μεγαλώνει. Τη δύσκολη περιπέτεια της υγείας του την αντιμετώπισε με θάρρος, αξιοπρέπεια και χωρίς να διακόψει τη σταθερή και ουσιαστική επικοινωνία του με τον έξω κόσμο μέσω των sοcial media.

Το τελευταίο του άρθρο δημοσιεύθηκε μόλις προχθές, στις 19 Ιουλίου, την ημέρα των 67ων γενεθλίων του που ανάρτησε στην προσωπική σου σελίδα στο Facebook μια φωτογραφία του μέσα από το νοσοκομείο. Δυστυχώς, μέσα σε λίγες ώρες, το «Χρόνια Πολλά» έγινε «Καλό Ταξίδι»…