Νομοσχέδιο ΥΠΟΙΚ: Νέες νομιμοποιήσεις αυθαιρέτων -Ριζικές αλλαγές στον αιγιαλό

Νέες νομιμοποιήσεις αυθαιρέτων φέρνει νομοσχέδιο του Υπουργείο Οικονομικών, το οποίο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για τον αιγιαλό, την παραλία, τις όχθες ποταμών και λιμνών. Παρά την προεκλογική ρητορική του ενάντια στη νομιμοποίηση παράνομων κατασκευών, μια νέα νομοθετική πρόταση, η οποία παρουσιάστηκε αυτήν την εβδομάδα στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και τακτοποιήσεις παράνομων κτισμάτων που βρίσκονται στους αιγιαλούς και τις παραλίες της χώρας.

Πώς θα γίνουν οι νομιμοποιήσεις αυθαιρέτων

Ειδικότερα, βάσει των προτεινόμενων ρυθμίσεων, θα μπορούν να διατηρηθούν εγκαταστάσεις – μεταξύ αυτών και αυθαίρετα που χτίστηκαν έως τις 28.7.2011 χωρίς άδεια ή καθ΄ υπέρβαση αυτής – που έχουν κατασκευαστεί στον αιγιαλό από ιδιώτες, οι οποίοι είχαν συνάψει στο παρελθόν σύμβαση με το Δημόσιο, τον ΕΟΤ, τη Γ.Γ. Αθλητισμού ή κάποιον δήμο, βάσει αναπτυξιακών νόμων. Η νομιμοποίηση θα γίνεται με αντάλλαγμα, το οποίο θα ανανεώνεται ανά πενταετία.

Έτσι, θα δοθεί το πολυπόθητο …συγχωροχάρτι σε τουριστικές, βιομηχανικές, μεταλλευτικές μονάδες κλπ, στις οποίες περιλαμβάνονται παράνομα έργα που θα έπρεπε να κατεδαφιστούν. Το χρονικό διάστημα περαιτέρω παραχώρησης της χρήσης τους μπορεί να φτάσει την 20ετία, με απόφαση του υπουργού Οικονομικών και σύμφωνη γνώμη των υπουργών Περιβάλλοντος και Εθνικής Άμυνας. Ο ιδιώτης θα πρέπει εντός διμήνου να υποβάλλει αίτηση για εξαίρεση από την κατεδάφιση ή αδειοδότηση των αυθαίρετων κατασκευών. Εάν απορριφθεί του δίνεται περιθώριο τριών ετών για να τα κατεδαφίσει.

Προϋπόθεση για την αδειοδότηση ή την εξαίρεση από την κατεδάφιση των έργων θα είναι η καταβολή (ή ο νόμιμος διακανονισμός) της αποζημίωσης που καθορίζεται από την αρμόδια Κτηματική Υπηρεσία για την αυθαίρετη και παράνομη χρήση της έκτασης (έως και πέντε έτη αναδρομικά). Η κατ’ έτος αποζημίωση αυθαίρετης χρήσης, βάσει των προτεινόμενων ρυθμίσεων, θα ορίζεται σε ποσό αντίστοιχο με το (εφεξής) καταβαλλόμενο ετήσιο αντάλλαγμα για τη χρήση του χώρου του έργου, προσαυξημένο κατά ένα τρίτο.

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στην αιτιολογική έκθεση, η διατήρηση των υφισταμένων σε κοινόχρηστους χώρους έργων – και των νομίμων και αυτών που έχουν γίνει καθ’ υπέρβαση της αρχικής άδειας – , μπορεί να γίνει υπό την προϋπόθεση ότι αυτά:

α) έχουν κατασκευαστεί έως τις 28.7.2011,

β) συνδέονται λειτουργικά με τα νομίμως κατασκευασθέντα έργα και

γ) δεν είναι επικίνδυνα.

Τέλος στις κόκκινες γραμμές

Ωστόσο, η κόκκινη γραμμή στην ημερομηνία τακτοποίησης αυθαιρέτων (28.7.2011), η οποία έχει γίνει δεκτή και από το Συμβούλιο της Επικρατείας, στις νέες ρυθμίσεις καταργείται, για ειδικές περιπτώσεις. Έτσι, μπορεί να εξαιρούνται από την κατεδάφιση, με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, μια ευρεία γκάμα έργων που κατασκευάστηκαν μετά την 28.7.2011 αν αφορούν έργα Εθνικής Άμυνας και ασφάλειας, εθνικής σημασίας, υποδομής δικτύων κοινής ωφέλειας, συμπεριλαμβανομένων των έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, διεθνούς, εθνικού και επαρχιακού οδικού δικτύου, δημοτικών οδών και έργα που αποτελούν οργανικό ή λειτουργικό σύνολο με νομίμως κατασκευασθέν έργο.

Αλλαγές και στον αιγιαλό

Σε ριζική αναθεώρηση του νομοθετικού καθεστώτος για τον αιγιαλό και την παραλία προχωρεί η κυβέρνηση.  Μεταξύ άλλων, το νομοσχέδιο καθιστά πιο «ευέλικτο» τον ορισμό της ζώνης της παραλίας, επιτρέποντας πλάτος μικρότερο από τα 50 μέτρα που προβλέπει η ισχύουσα σήμερα νομοθεσία, ταυτόχρονα όμως αυστηροποιεί το νομοθετικό καθεστώς για την παραχώρηση της χρήσης του αιγιαλού και της παραλίας.

 Αναλυτικά, οι βασικότερες αλλαγές που επέρχονται με το νομοσχέδιο είναι οι εξής:

1) Το πλάτος της ζώνης της παραλίας ανακαθορίζεται στα 30 έως 50 μέτρα από τη γραμμή του αιγιαλού, ενώ στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο το πλάτος αυτό έχει οριστεί σταθερά στα 50 μέτρα. Ουσιαστικά δίδεται ένας πιο ευέλικτος ορισμός της παραλίας προκειμένου κατά τον καθορισμό της οριογραμμής να λαμβάνεται υπόψη το φυσικό «ανάγλυφο» των περιοχών. Προβλέπεται, ωστόσο, ότι η τροποποίηση αυτή δεν θίγει υφιστάμενα όρια οικισμών και οικισμών προϋφιστάμενων του έτους 1923.

2) Συστήνεται δευτεροβάθμια επιτροπή στο υπουργείο Οικονομικών με αρμοδιότητα την εξέταση των προσφυγών των πολιτών που αμφισβητούν αποφάσεις πρωτοβάθμιων επιτροπών των Κτηματικών Υπηρεσιών για τον καθορισμό της οριογραμμής του αιγιαλού, του παλαιού αιγιαλού και της παραλίας.

3) Καθορίζεται το πλαίσιο για την αντιμετώπιση των χιλιάδων περιπτώσεων όπου στη ζώνη του αιγιαλού και της παραλίας υφίστανται κτίσματα και άλλες κατασκευές ή έχουν πραγματοποιηθεί άλλου είδους παρεμβάσεις, όπως π.χ. διανοίξεις δρόμων. Συγκεκριμένα ορίζεται ότι οι υφιστάμενες κατασκευές και παρεμβάσεις στη ζώνη του αιγιαλού και της παραλίας, εφόσον αποτελούν πολύ παλαιά έργα τα οποία εκτελέστηκαν σύννομα, κατόπιν έκδοσης των προβλεπόμενων αδειών (π.χ. βάσει αναπτυξιακών νόμων κ.λπ.), διατηρούνται θεωρούμενες ως νόμιμες, ενώ όσες κατασκευές και παρεμβάσεις δεν έχουν τις προβλεπόμενες άδειες ή έχουν ανεγερθεί αυθαίρετα θα πρέπει να καταργηθούν.

4) Καθορίζεται ενιαίο καθεστώς καθορισμού των τιμών εκκίνησης για τους πλειστηριασμούς που διενεργούνται με στόχο την ενοικίαση εκτάσεων στη ζώνη του αιγιαλού και της παραλίας. Οι τιμές θα καθορίζονται με αντικειμενικό σύστημα, βάσει εξίσωσης με 4-5 παραμέτρους. Ουσιαστικά καταργείται το ισχύον σήμερα σύστημα, βάσει του οποίου οι τιμές εκκίνησης καθορίζονται με βάση εκτιμήσεις των αρμόδιων Κτηματικών Υπηρεσιών.

5) Αυστηροποιούνται οι διαδικασίες παραχώρησης της χρήσης του αιγιαλού, ώστε να περιοριστεί το ισχύον καθεστώς ανομίας και αυθαιρεσίας.

6) Θεσπίζεται ειδικό καθεστώς αδειοδότησης για την εκτέλεση έκτακτων έργων και την ανέγερση πρόχειρων κατασκευών στις ζώνες του αιγιαλού και της παραλίας, προκειμένου να εξυπηρετούνται έκτακτες ανάγκες που προκύπτουν σε διάφορες περιοχές της χώρας.

7) Καθιερώνεται νέα ειδική διαδικασία για τη βραχυχρόνια παραχώρηση εκτάσεων στις ζώνες του αιγιαλού και της παραλίας, προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες παραγωγής κινηματογραφικών ταινιών, λήψης βίντεο στο πλαίσιο διαφόρων άλλων οπτικοακουστικών παραγωγών, τέλεσης γάμων κ.λπ. Για το συγκεκριμένο ζήτημα έχουν προκύψει πολλά προβλήματα μεταξύ πολιτών, δήμων και λιμενικού, που είχαν ως αποτέλεσμα γραφειοκρατικές διαδικασίες χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα για την εξυπηρέτηση των πολιτών και την προστασία του αιγιαλού.

8) Aφαιρούνται αρμοδιότητες του λιμενικού σώματος επί του αιγιαλού με πέρασμά τους στη διεύθυνση Δημόσιας Περιουσίας του υπουργείου Οικονομικών και τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

9) Θεσπίζονται αντισταθμιστικά μέτρα για τις περιπτώσεις που επιτρέπονται έργα στον αιγιαλό. Πρόκειται για πρακτική που ακολουθείται με επιτυχία πολλά χρόνια σε χώρες της Μεσογείου, εξασφαλίζοντας πρόσθετα οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες από την παραχώρηση χρήσης και επενδύσεων στον αιγιαλό, παράλληλα με την τουριστική ανάπτυξη.

10) Παρατείνονται οι προθεσμίες για τον καθορισμό του αιγιαλού σε ορθοφωτοχάρτες.

Παραχωρήσεις και σε βραχονησίδες

Επίσης, θα δίνεται η δυνατότητα παραχώρησης της χρήσης νησίδων, βραχονησίδων, υφάλων, σκοπέλων και αβαθών θαλάσσιων εκτάσεων, του συνεχόμενου αιγιαλού και της παραλίας για εξυπηρέτηση σκοπών γεωργικών, κτηνοτροφικών, αλιευτικών, υδατοκαλλιεργητικών, ναυταθλητικών, τουριστικών, ενέργειας (συμπεριλαμβανομένων των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας) κλπ. Η παραχώρηση θα γίνεται πάντα έναντι ανταλλάγματος.

Έως 300 μέτρα οι απλές παραχωρήσεις για ομπρέλες

Όσον αφορά στις παραχωρήσεις για απλή χρήση του αιγιαλού – για ομπρέλες, ξαπλώστρες και άλλες υποδομές-, σύμφωνα με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις δεν μπορεί να υπερβαίνουν σε έκταση τα 300 τετραγωνικά μέτρα. Αν στον ίδιο αιγιαλό υπάρχουν περισσότερες παραχωρήσεις πρέπει να παραμένει ελεύθερη έκταση σε ποσοστό τουλάχιστον 60% του συνολικού εμβαδού, ισοκατανεμημένο σε όλο το μήκος του αιγιαλού, μη υπολογιζομένου του χώρου που είναι δυσπρόσιτος και μη αξιοποιήσιμος.

Θα πρέπει, επίσης, να εξασφαλίζεται η ελεύθερη πρόσβαση του κοινού κάθετα και παράλληλα προς τη θάλασσα και η ύπαρξη ελεύθερης ζώνης από την ακτογραμμή πλάτους τουλάχιστον πέντε μέτρων. Για αιγιαλό, παραλία, όχθη, παρόχθια ζώνη, υδάτινο στοιχείο της θάλασσας, λιμνοθάλασσας, λίμνης και πλεύσιμου ποταμού, που έχει ενταχθεί στο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000, η κάλυψη δεν μπορεί να υπερβαίνει το 30% του παραχωρούμενου χώρου. Η κάλυψη ομπρελών – ξαπλωστρών θα καλύπτει το πολύ το 60% του παραχωρούμενου χώρου.

Ειδικότερα, η άσκηση επιχείρησης θαλασσίων μέσων αναψυχής μπορεί να επιτρέπεται στο 20% της έκτασης κάθε παραχώρησης.

Ως γενικός κανόνας τίθεται ότι δεν παραχωρείται η χρήση του αιγιαλού, όταν το μήκος ή πλάτος αυτού είναι μικρότερο των τριών μέτρων ή όταν το συνολικό εμβαδόν του αιγιαλού είναι μικρότερο των 150 τετραγωνικών μέτρων.

Σήμερα, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας οι παραχωρήσεις μπορούν να φτάνουν τα 500 τ.μ. ενώ η ενδιάμεση απόσταση ελεύθερης ζώνης πρέπει να είναι τουλάχιστον 100 μέτρων σε μήκος.

Σε περίπτωση ύπαρξης συνεχόμενων όμορων επιχειρήσεων (ξενοδοχείων, κατασκηνώσεις, κέντρα αναψυχής) θα πρέπει να υπάρχει μεταξύ των παραχωρήσεων ελεύθερη ζώνη τουλάχιστον δύο μέτρων εκατέρωθεν των ορίων τους. Αν η πρόσοψη της επιχείρησης είναι μικρότερη των έξι μέτρων, η ελεύθερη ζώνη μειώνεται κατά 50%.

 

Τα θετικά του νομοσχεδίου

Στα καλά του νομοσχεδίου είναι ότι θέτει ένα κατώτατο όριο στο πλάτος της παραλίας, το οποίο καθορίζεται από τουλάχιστον 30 μέτρα μέχρι 50 μέτρα, ενώ ο ισχύον νόμος αναφέρει στο …φλου «μέχρι 50 μέτρα».

Επίσης, προβλέπει το αυτονόητο, δηλαδή ότι αν μεταξύ αιγιαλού και δημόσιας οδού παρεμβάλλεται ιδιωτικό ακίνητο πρέπει να υπάρχει ελεύθερη δίοδος για την ακώλυτη και ασφαλή πρόσβαση στον αιγιαλό από τη δημόσια οδό, σύμφωνα με την πολεοδομική νομοθεσία.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΑ, ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ, ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΜΙΚΩΝ, ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ, ΑΙΓΙΑΛΟΣ, ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΕΙΣ


ΕΓΓΡΑΦΗ NEWSLETTER

ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΓΙΑ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΗΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!