Κτηματολόγιο-μεταφορά πολεοδομιών: Τι αλλάζει για άδειες, ακίνητα, εξυπηρέτηση πολιτών
Στα “χέρια” του Κτηματολογίου περνά πλέον η έκδοση των οικοδομικών αδειών και ο έλεγχος των κατασκευών. Όπως επεσήμανε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μιλώντας κατά τη διάρκεια του Υπουργικού Συμβουλίου «παίρνουμε την τολμηρή απόφαση να μεταφέρουμε την αρμοδιότητα για την έκδοση των οικοδομικών αδειών και του ελέγχου των κατασκευών από την Αυτοδιοίκηση στο Ελληνικό Κτηματολόγιο. Για ποιο λόγο η κυβέρνηση θεωρεί αναγκαία τη μεταρρύθμιση των Υπηρεσιών Δόμησης;
Όπως λέει: «Βάση της μεταρρύθμισης είναι η ανάγκη ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού αδειοδότησης και ελέγχου δόμησης, με ψηφιακά εργαλεία, ενιαία πρότυπα και κοινές διαδικασίες σε όλη τη χώρα. Με τον νέο Οργανισμό, ο πολίτης εξυπηρετείται από ένα σημείο διοίκησης για όλα τα θέματα που αφορούν την ακίνητη ιδιοκτησία του, ταχύτερη έκδοση αδειών δόμησης, ίση μεταχείριση ανεξαρτήτως της γεωγραφικής τοποθεσίας του ακινήτου, διαφάνεια και πλήρως ψηφιακές υπηρεσίες. Το σημερινό πλαίσιο παρουσιάζει διαφοροποιήσεις στην εφαρμογή των διαδικασιώνκαι στη διαθεσιμότητα ψηφιακών εργαλείων μεταξύ διαφορετικών περιοχών.
Σε πανελλαδική αξιολόγηση του ΥΠΕΣ (05/2025), οι Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ) καταγράφουν μέση βαθμολογία 3,4/10, ένδειξη ότι η αποτελεσματικότητα, η απλοποίηση και ψηφιοποίηση αποτελούν προτεραιότητα για τους πολίτες. Στο 23% των ΥΔΟΜ ο μέσος χρόνος έκδοσης οικοδομικής άδειας υπερβαίνει τους 3 μήνες. Έχουν καταγραφεί και περιπτώσεις ιδιαιτέρως σύνθετων φακέλων, όπου ο χρόνος έκδοσης οικοδομικής άδειας ξεπέρασε τα 5 έτη. Από τους 332 δήμους της Χώρας, μόνο 185 διαθέτουν σήμερα ΥΔΟΜ– δηλαδή περίπου 56%.Ορισμένες ΥΔΟΜ εξυπηρετούν πολλαπλούς όμορους δήμους, φτάνοντας σε κάποιες περιπτώσεις να καλύπτουν έως και 8-9 δήμους. Ο Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ) θα είναι ο ενιαίος ψηφιακός φορέας εθνικής εμβέλειας που συγκροτείται με τη συνένωση των αρμοδιοτήτων του Ελληνικού Κτηματολογίου και μέρος των αρμοδιοτήτων που ασκούνταν έως σήμερα από τις Υπηρεσίες Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.) των Δήμων. Ο νέος φορέας αναλαμβάνει την καταγραφή, τεκμηρίωση και εγγύηση της ιδιοκτησίας, την έκδοση οικοδομικών αδειών και όλων των συναφών πράξεων (βεβαιώσεις όρων δόμησης, προεγκρίσεις), τον έλεγχο των κατασκευών και την τήρηση της πολεοδομικής νομοθεσίας».
Ο ρόλος των Δήμων
Οι Δήμοι διατηρούν αρμοδιότητες του τοπικού πολεοδομικού σχεδιασμού, δηλαδή: εκπόνηση και παρακολούθηση πολεοδομικών μελετών, αναπλάσεων και επεκτάσεων σχεδίων πόλης, διαχείριση κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, συμμετοχή στις αποφάσεις για τα θέματα χωροταξίας, χρήσεων γης και Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, σύνταξη διαγραμμάτων και πράξεων εφαρμογής, διαχείριση διαδικασιών τακτοποίησης, αναλογισμού, προσκυρώσεων και καταχωρίσεων, πρόταση για άρση απαλλοτριώσεων και ασυμφωνιών με το εγκεκριμένο σχέδιο, ρυμοτομικές και τοπογραφικές εφαρμογές. Με λίγα λόγια, οι Δήμοι παραμένουν οι «θεματοφύλακες». Μέσα σε όλα αυτά, το κράτος θα χρησιμοποιεί ένα «έξυπνο φίλτρο» που θα ξεχωρίζει έγκαιρα τις άδειες που χρειάζονται προτεραιότητα στον έλεγχο.
Σε κάθε περίπτωση:
Οι ΥΔΟΜ καταργούνται ως αυτοτελείς δημοτικές υπηρεσίες.
- Οι λειτουργίες και το προσωπικό τους ενσωματώνονται στα 20 Περιφερειακά Κέντρα Δόμησης (ΠΚΔ) και στα 77 Τοπικά Κέντρα Δόμησης (ΤΚΔ) του ΕΟΚΕΔ.
Πού θα λειτουργούν αυτά τα Κέντρα;
Τα νέα ΠΚΔ και ΤΚΔ θα στεγαστούν στα σημερινά Κτηματολογικά Γραφεία, αξιοποιώντας την πολύ υψηλή αντιστοίχιση του δικτύου του Κτηματολογίου σε σχέση με τις σημερινές ΥΔΟΜ.
- Δημιουργείται έτσι ένα εθνικό, ενιαίο δίκτυο εξυπηρέτησης.
Πού θα εξυπηρετείται ο πολίτης;
- Σε ένα ενιαίο σημείο ανά περιοχή: ΠΚΔ ή ΤΚΔ (το αντίστοιχο Κτηματολογικό Γραφείο).
- Μέσω πλήρως ψηφιακών υπηρεσιών, χωρίς υποχρέωση εντοπιότητας.
- Με ενιαίες διαδικασίες και ίση μεταχείριση, ανεξαρτήτως δήμου.
- Με άμεση πρόσβαση σε όλες τις υπηρεσίες ιδιοκτησίας και δόμησης σε ένα ενιαίο ψηφιακό και φυσικό σημείο.
Εν τω μεταξύ, η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος από την πρώτη στιγμή που τέθηκε το ζήτημα , έχει ξεκάθαρα δηλώσει πως διαφωνεί με τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων των ΥΔΟΜ από τους Δήμους στο Κεντρικό Κράτος και ειδικότερα, στο Κτηματολόγιο. Σε ανακοίνωση αναφέρει: «Πιστεύουμε ότι ο στόχος για λειτουργία ενός One Stop Shop για κάθε ακίνητο μπορεί να επιτευχθεί μέσω των Δήμων κι όχι παρακάμπτοντάς τους. Αρκεί να ενισχυθούν οι ΥΔΟΜ των Δήμων με τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους, το αναγκαίο επιστημονικό προσωπικό. Επίσης μας προκαλεί απορία στη βάση ποιας αξιολόγησης προωθείται αυτή η αλλαγή;…»
Προτεινόμενα άρθρα
20.05.2026 | 07:30
20.05.2026 | 07:20
20.05.2026 | 07:00
Σχετικά άρθρα
