Νέο πλαίσιο για χρέη στον ΕΦΚΑ με ευέλικτες δόσεις

Σημαντικές αλλαγές στη διαχείριση των χρεών προς τον ΕΦΚΑ φέρνει το νέο πλαίσιο ρυθμίσεων που βρίσκεται υπό επεξεργασία, καθώς προβλέπεται ένα πιο ευέλικτο σύστημα αποπληρωμής με έως 120 δόσεις, προσαρμοσμένο στα οικονομικά δεδομένα κάθε οφειλέτη.

Η νέα αυτή προσέγγιση στοχεύει να δώσει ανάσα σε επαγγελματίες, αγρότες και επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις. Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για πιο στοχευμένες λύσεις, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και το ενδεχόμενο μείωσης ή παγώματος των προσαυξήσεων.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο ΕΦΚΑ αναμένεται να εφαρμόσει ένα μοντέλο εξατομικευμένων ρυθμίσεων, στο οποίο οι όροι αποπληρωμής δεν θα είναι ενιαίοι για όλους, αλλά θα διαμορφώνονται με βάση συγκεκριμένα οικονομικά και επαγγελματικά κριτήρια.

Ρυθμίσεις έως 120 δόσεις με βάση το προφίλ του οφειλέτη

Στη διαδικασία αξιολόγησης και διαχείρισης των οφειλών αναμένεται να συμμετάσχουν και ιδιωτικές εταιρείες, οι οποίες θα αναλάβουν την ανάλυση του προφίλ των οφειλετών. Με βάση τα στοιχεία αυτά, θα μπορούν να εισηγούνται ατομικές ρυθμίσεις χρεών, ειδικά προγράμματα αποπληρωμής για ομάδες οφειλετών με κοινά χαρακτηριστικά, αλλά και περισσότερες δόσεις, που σε ορισμένες περιπτώσεις θα φτάνουν έως και τις 120.

Για τη διαμόρφωση των ρυθμίσεων θα λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως το ύψος της οφειλής, ο χρόνος δημιουργίας του χρέους, η προηγούμενη συμμετοχή του οφειλέτη σε άλλες ρυθμίσεις, η οικονομική κατάσταση της επιχείρησης, αλλά και η δυνατότητα βιωσιμότητάς της μετά τη ρύθμιση.

Ωστόσο, οι ευνοϊκότεροι όροι θα συνοδεύονται από αυστηρές προϋποθέσεις. Σε περίπτωση που ένας οφειλέτης δεν τηρήσει τη ρύθμιση, θα κινδυνεύει να χάσει τα προνόμια που του έχουν δοθεί και να επιστρέψει σε πιο δυσμενές καθεστώς.

Στο τραπέζι πάγωμα προσαυξήσεων και νέα παραγραφή από το 2026

Στο πλαίσιο των αλλαγών εξετάζεται σοβαρά και η μείωση ή το πάγωμα των προσαυξήσεων, καθώς σήμερα σημαντικό μέρος των οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία δεν αφορά το αρχικό κεφάλαιο, αλλά τις πρόσθετες επιβαρύνσεις. Είναι ενδεικτικό ότι οι συνολικές οφειλές προς τα ταμεία ξεπερνούν τα 50 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 32 δισ. ευρώ αφορούν βασικές οφειλές και σχεδόν 18 δισ. ευρώ προσαυξήσεις.

Δείτε ακόμη:

e-ΕΦΚΑ: Μη διαθέσιμες για 3 μέρες οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες

Φρένο στις περικοπές συντάξεων χηρείας

Οι προσαυξήσεις αυτές αυξάνονται με ετήσιο επιτόκιο περίπου 8,5%, χωρίς ανώτατο όριο, με αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις το συνολικό χρέος να διογκώνεται σε τέτοιο βαθμό ώστε να καθίσταται ουσιαστικά αδύνατη η αποπληρωμή του. Για τον λόγο αυτό εξετάζονται πιο ρεαλιστικές λύσεις, με στόχο να καταστεί εφικτή η πραγματική είσπραξη των οφειλών.

Για τους οφειλέτες με ιδιαίτερα υψηλά χρέη, θα συνεχίσει να λειτουργεί ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών, ο οποίος δίνει τη δυνατότητα για περισσότερες δόσεις και συνολική αναδιάρθρωση των χρεών. Η συγκεκριμένη λύση θεωρείται καταλληλότερη κυρίως για μεγαλοοφειλέτες που δύσκολα θα μπορούσαν διαφορετικά να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

Σήμερα, πάντως, η είσπραξη των ασφαλιστικών οφειλών παραμένει αποκλειστική αρμοδιότητα του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών, του γνωστού ΚΕΑΟ, το οποίο συγκεντρώνει περίπου 2,5 δισ. ευρώ ετησίως από ληξιπρόθεσμα χρέη.

Αλλαγές φέρνει και το νέο πλαίσιο παραγραφής των οφειλών προς τον ΕΦΚΑ. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, οι νέες οφειλές που θα βεβαιώνονται για πρώτη φορά θα παραγράφονται σε πέντε χρόνια, αντί για δέκα που ισχύει σήμερα.

Για παράδειγμα, μια οφειλή που δημιουργείται και βεβαιώνεται το 2026 θα παραγράφεται το 2032, εφόσον στο μεταξύ δεν έχει υπάρξει κάποια ενέργεια είσπραξης. Ωστόσο, η παραγραφή δεν συνεπάγεται αυτόματα και διαγραφή του χρέους. Αν ο ΕΦΚΑ προχωρήσει σε ενέργειες όπως ειδοποιήσεις ή ελέγχους πριν από τη λήξη της πενταετίας, τότε η προθεσμία θα μπορεί να παρατείνεται για ακόμη πέντε χρόνια.