Μητρώο Ακινήτων: Τι αλλάζει για τους ιδιοκτήτες και ποιες διορθώσεις πρέπει να κάνουν

Το νέο χρονοδιάγραμμα προβλέπει τη μετάθεση της έναρξης λειτουργίας της πλατφόρμας σε ημερομηνία εντός του τριμήνου Αυγούστου–Οκτωβρίου 2026, αντί για τον Ιούλιο, όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί, σύμφωνα με την ιστοσελίδα eleftherostypos.gr. Παράλληλα, οι επιμέρους εφαρμογές του Μητρώου θα ενεργοποιηθούν σταδιακά, με προτεραιότητα στα αγροτικά ακίνητα.

Τρεις βάσεις δεδομένων

Συγκεκριμένα, στην πρώτη φάση λειτουργίας του, το ΜΙΔΑ, στο οποίο θα είναι ενσωματωμένα τα στοιχεία των αγροτεμαχίων και των λοιπών εδαφικών εκτάσεων που έχουν δηλωθεί στο Ε9, δηλαδή στο «Περιουσιολόγιο» της ΑΑΔΕ, θα διασυνδεθεί με το ΟΣΔΕ και το Κτηματολόγιο, ώστε να περιλαμβάνει στοιχεία και από τις τρεις αυτές βάσεις δεδομένων. Εντός του προσεχούς τριμήνου, που προγραμματίζεται πλέον να ξεκινήσει η πρώτη φάση λειτουργίας του Μητρώου, οι ιδιοκτήτες των αγροτικών ακινήτων θα κληθούν να συγκρίνουν τα στοιχεία για τα συγκεκριμένα ακίνητα, όπως αποτυπώνονται στις τρεις αυτές επιμέρους βάσεις δεδομένων, και όπου διαπιστώνουν σημαντικές αποκλίσεις και διαφορές θα απαιτηθεί να φέρουν σε συμφωνία τα δεδομένα, δηλαδή να τα ευθυγραμμίσουν με τις απαραίτητες διορθώσεις. Εφόσον εντοπιστούν τεράστιες ανακρίβειες στα δηλωθέντα στοιχεία, είτε στην πρώτη είτε στη δεύτερη είτε στην τρίτη βάση δεδομένων, κάποιοι φορολογούμενοι να κληθούν να δώσουν περαιτέρω εξηγήσεις.

Σημειώνεται, εξάλλου, ότι στα στοιχεία των ακινήτων που έχουν δηλωθεί στο Κτηματολόγιο περιλαμβάνονται και γεωχωρικά δεδομένα, δηλαδή απεικονίσεις από δορυφορικούς χάρτες που παρέχουν τη δυνατότητα γεωεντοπισμού των δηλωθέντων ακινήτων. Ως εκ τούτου, κατά την πρώτη φάση λειτουργίας του ΜΙΔΑ, η διασύνδεση με τα γεωχωρικά δεδομένα του Κτηματολογίου θα επιτρέψει την αξιοποίηση του ΜΙΔΑ για τη διενέργεια ουσιαστικών ελέγχων της νόμιμης χρήσης των δηλωθεισών στις υπηρεσίες του πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ αγροτικών και κτηνοτροφικών εκτάσεων, μέσω τεχνολογιών γεωεντοπισμού και δορυφορικής παρακολούθησης, και με στόχο την πρόληψη και την αποτροπή φαινομένων απάτης και μη νόμιμης καταβολής αγροτικών ενισχύσεων.

Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα θα είναι, εν τέλει, να αποκαλυφθεί το μέγεθος των λαθών, των παραλείψεων και των ανακριβειών στις δηλώσεις των αγροτικών εκτάσεων και να αποκατασταθεί η πραγματική εικόνα για την ιδιοκτησία και τη χρήση των αγροτεμαχίων, ώστε οι ενισχύσεις να καταλήγουν στους πραγματικούς δικαιούχους και να περιοριστούν οριστικά τα φαινόμενα καταχρήσεων.

Με το νέο αυτό σχέδιο και το αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα σταδιακής ενεργοποίησης των δυνατοτήτων του ΜΙΔΑ, ο πρώτος στόχος, η προτεραιότητα, της ΑΑΔΕ είναι οι πληρωμές αγροτικών επιδοτήσεων του Οκτωβρίου να πραγματοποιηθούν κατόπιν ελέγχων και διασταυρώσεων μέσω του νέου αυτού Μητρώου.

Ψηφιακός φάκελος

Το ΜΙΔΑ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα ψηφιακής μεταρρύθμισης της Φορολογικής Διοίκησης, καθώς στη φάση της πλήρους λειτουργίας του, η οποία πλέον τοποθετείται στα μέσα του 2027, θα έχει δημιουργήσει έναν ατομικό ψηφιακό φάκελο για κάθε ακίνητο, συγκεντρώνοντας πληροφορίες που σήμερα βρίσκονται διασκορπισμένες σε διαφορετικές βάσεις δεδομένων του δημόσιου τομέα. Στο Μητρώο αυτό, για κάθε ακίνητο, θα αποτυπώνονται στοιχεία όπως το είδος, η επιφάνεια, η θέση, ο όροφος, αν είναι ηλεκτροδοτούμενο ή ημιτελές, αν είναι κενό, μισθωμένο ή δωρεάν παραχωρημένο, ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), ο αριθμός παροχής ρεύματος και ο αριθμός παροχής ύδρευσης.

Η συγκέντρωση των στοιχείων αυτών θα επιτρέψει στην ΑΑΔΕ να προχωρά σε εκτεταμένες διασταυρώσεις και ελέγχους για τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων από ενοίκια, αλλά και περιπτώσεων ακινήτων με μη δηλωμένα τα πραγματικά τετραγωνικά ή με ανακρίβειες και παραλείψεις σε άλλα στοιχεία, που οδηγούν σε χαμηλότερες φορολογικές επιβαρύνσεις, όπως ο ΕΝΦΙΑ, ή σε παράνομες εισπράξεις επιδομάτων που χορηγούνται με βάση περιουσιακά κριτήρια ή σε παράνομες εισπράξεις αγροτικών επιδοτήσεων και ενισχύσεων.

Από τη στιγμή που θα λειτουργήσει το ΜΙΔΑ για όλα τα ακίνητα της χώρας, κάθε ιδιοκτήτης θα κληθεί να αντιστοιχίσει τον ΑΤΑΚ του κάθε ακινήτου που έχει δηλώσει στο Ε9 της ΑΑΔΕ με τον αντίστοιχο Κωδικό του Κτηματολογίου, τον ΚΑΕΚ. Επιπλέον, οι φορολογούμενοι θα κληθούν να ελέγξουν προσεκτικά τα στοιχεία κάθε ακινήτου που ανήκει στην περιουσία τους, όπως αυτά θα αποτυπώνονται στο Ε9, στο Κτηματολόγιο και σε άλλα αρχεία του Δημοσίου που θα είναι πλέον ενσωματωμένα στο ΜΙΔΑ. Οσοι μετά τις συγκρίσεις των στοιχείων στα επιμέρους αρχεία διαπιστώσουν διαφορές, λάθη ή παραλείψεις θα πρέπει να προχωρήσουν στις αναγκαίες διορθώσεις, προκειμένου να αποφευχθούν προβλήματα στις διασταυρώσεις και στις συναλλαγές που θα βασίζονται στα δεδομένα του νέου ενιαίου Μητρώου.

Προκλήσεις

Είναι γεγονός ότι η μετάβαση στο νέο σύστημα συνοδεύεται από σημαντικές τεχνικές προκλήσεις. Οι αρμόδιες υπηρεσίες εργάζονται πυρετωδώς για τη βελτίωση της λειτουργίας του, ώστε η διαδικασία ελέγχου και διόρθωσης των στοιχείων να είναι όσο το δυνατόν πιο απλή για τους χρήστες και να αποφεύγονται χρονοβόρες διορθωτικές παρεμβάσεις λόγω τεχνικών αστοχιών ή ελλιπών στοιχείων.

Μετά την πρώτη φάση εφαρμογής στα αγροτικά ακίνητα, το ΜΙΔΑ θα επεκτείνει τη λειτουργία του στο σύνολο των ακινήτων που κατέχουν οι φορολογούμενοι. Σύμφωνα με πληροφορίες, από τη στιγμή που η λειτουργία του ΜΙΔΑ θα επεκταθεί σε όλες τις κατηγορίες ακινήτων θα δοθεί σε όλους τους φορολογουμένους χρονικό περιθώριο περίπου 8 έως 10 μηνών, προκειμένου να ελέγξουν τα στοιχεία των ακινήτων τους και να προχωρήσουν στις απαραίτητες διορθώσεις.

Πρόστιμα και απώλεια επιδομάτων

Σύμφωνα με νομοθετικές ρυθμίσεις που ψηφίστηκαν πρόσφατα, όσοι ιδιοκτήτες δηλώνουν εκπρόθεσμα ή δηλώνουν ανακριβώς τις μισθώσεις ή τις δωρεάν παραχωρήσεις ακινήτων στο νέο ψηφιακό Μητρώο θα έρχονται αντιμέτωποι με πρόστιμα, τα οποία θα ξεκινούν από 500 ευρώ για εκπρόθεσμη δήλωση μίσθωσης και θα φθάνουν τα 1.000 ευρώ εάν η ανακριβής δήλωση έχει οδηγήσει σε παράνομη είσπραξη επιδομάτων ή αγροτικών ενισχύσεων.

Το μεγαλύτερο «ρίσκο», ωστόσο, αφορά τις ίδιες τις αγροτικές επιδοτήσεις, καθώς τυχόν λάθη, παραλείψεις ή καθυστερήσεις στη δήλωση των εκτάσεων μπορεί να έχουν άμεσες συνέπειες για τον παραγωγό, οδηγώντας ακόμη και σε απώλεια των ενισχύσεων του ΟΣΔΕ.

Τα «βήματα» που θα κληθούν να ακολουθήσουν οι ιδιοκτήτες

Συνολικά, όταν το ΜΙΔΑ θα τεθεί σε πλήρη παραγωγική λειτουργία το 2027, όλοι οι φορολογούμενοι που είναι ιδιοκτήτες ακινήτων στην Ελλάδα θα κληθούν να εισέλθουν σε αυτήν τη νέα πλατφόρμα στην οποία θα είναι συγκεντρωμένα και αποτυπωμένα όλα τα πληροφοριακά στοιχεία για την ακίνητη περιουσία τους, τα οποία περιλαμβάνονται σε διάφορες επιμέρους βάσεις δεδομένων του Δημοσίου, όπως το «Περιουσιολόγιο» της Φορολογικής Διοίκησης, το Εθνικό Κτηματολόγιο και το αρχείο του ΔΕΔΔΗΕ για τα ηλεκτροδοτούμενα κτίσματα.

Οι ιδιοκτήτες (φυσικά και νομικά πρόσωπα) θα μπορούν να εισέρχονται στη νέα ενοποιημένη βάση δεδομένων με τους προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης στο myAADE. Κάθε ιδιοκτήτης, μετά την είσοδό του στην πλατφόρμα, θα βλέπει στην οθόνη του υπολογιστή του, για κάθε ακίνητο ξεχωριστά, τρεις καρτέλες, προσυμπληρωμένες με στοιχεία που τον αφορούν, για να ελέγξει και να επιλέξει τι τελικώς ισχύει:

Στη μία καρτέλα θα βρίσκει τα στοιχεία και τη χρήση των ακινήτων όπως έχουν δηλωθεί στα έντυπα Ε9 και έχουν καταχωριστεί στο «Περιουσιολόγιο» της ΑΑΔΕ, καθώς και στα φορολογικά έντυπα Ε1 και Ε2 (ΑΤΑΚ, επιφάνεια, χρήση, ηλεκτροδότηση).

Δείτε ακόμη:

ΥΠΕΣ: Εξέδωσε εγκύκλιο για την εκλογή υπαλλήλων στα Υπηρεσιακά Συμβούλια

Σε μία δεύτερη καρτέλα θα μπορεί να δει την εικόνα των ακινήτων βάσει Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ, εμβαδόν, δικαιώματα).

Σε τρίτη καρτέλα θα μπορεί να βρει τα δεδομένα από άλλες πηγές από όπου η ΑΑΔΕ αντλεί πληροφόρηση, όπως π.χ. τους αριθμούς παροχής ρεύματος από τον ΔΕΔΔΗΕ, τους αριθμούς παροχής νερού από την ΕΥΔΑΠ κ.λπ. Τα δεδομένα αυτά σταδιακά στα επόμενα χρόνια θα εμπλουτίζονται συνεχώς μέσω διασύνδεσης και με άλλες πηγές.

Κάθε ακίνητο θα εμφανίζεται ξεχωριστά και ο ιδιοκτήτης θα καλείται να συσχετίσει τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) -δηλαδή τον ενδεκαψήφιο «μοναδικό» κωδικό που αποδίδεται από την ΑΑΔΕ σε κάθε ακίνητο που δηλώνεται στο Ε9- με τον δωδεκαψήφιο «μοναδικό» Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), τον οποίο αποκτά το ακίνητο κατά την κτηματογράφηση.

Η πλατφόρμα θα επισημαίνει στον ιδιοκτήτη πού υπάρχουν αποκλίσεις κατά την αντιστοίχιση και εκείνος θα επιλέγει ποια στοιχεία είναι ορθά, καταχωρίζοντας τη διόρθωση.

» Ποια στοιχεία πρέπει να επιβεβαιωθούν, να διορθωθούν ή να συμπληρωθούν: Για κάθε ακίνητο πρέπει να επιβεβαιωθούν η ταυτότητά του, η διεύθυνση, το ποσοστό και το είδος δικαιώματος (πλήρης κυριότητα, ψιλή κυριότητα, επικαρπία), καθώς και τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά του (κατηγορία, επιφάνεια, τεχνικά στοιχεία).

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα τετραγωνικά μέτρα: στο ΜΙΔΑ θα αποκαλυφθούν διαφορές από δηλώσεις που έχουν κατά καιρούς γίνει σε φορολογικές δηλώσεις Ε9/ΕΝΦΙΑ, στο Κτηματολόγιο, σε ρυθμίσεις τακτοποίησης ή νομιμοποίησης, στους δήμους κ.λπ.

Επιπλέον, θα απαιτηθεί έλεγχος στα στοιχεία που θα έχουν αντληθεί από άλλους δημόσιους φορείς, όπως αριθμοί παροχής ηλεκτροδότησης από ΔΕΔΔΗΕ, αριθμός παροχής νερού από την ΕΥΔΑΠ κ.λπ.

» Βασικό στοιχείο η δήλωση της χρήσης κάθε ακινήτου: Ως πλέον σημαντικό στοιχείο θεωρείται η ορθή δήλωση της πραγματικής χρήσης του ακινήτου, η οποία είναι υποχρεωτική. Ο ιδιοκτήτης πρέπει να επιλέξει πάνω από 60 διαφορετικές περιπτώσεις (βιομηχανικές, αγροτικές, οικιστικές κ.ά.). Κάθε ακίνητο θα πρέπει να χαρακτηριστεί ρητά ως ιδιοκατοικούμενο, ενοικιαζόμενο (σε μακροχρόνια ή βραχυχρόνια μίσθωση), κενό, δωρεάν παραχωρούμενο, επαγγελματικός χώρος, καλλιεργούμενη έκταση κ.λπ.

Επίσης, για κάθε ακίνητο θα ζητούνται και στοιχεία που αφορούν το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης.

Αν το ακίνητο δηλώνεται ως εκμισθωμένο, θα πρέπει να καταγραφούν και τα στοιχεία του μισθωτή, το ποσό του μισθώματος, η διάρκεια και το είδος μίσθωσης. Σε κάθε περίπτωση, από τη στιγμή που θα αρχίσει να λειτουργεί το ΜΙΔΑ οι νέες δηλώσεις πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης, καθώς και οι δηλώσεις λύσης μίσθωσης, θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά στο συγκεκριμένο Μητρώο και όχι στην υφιστάμενη αυτήν τη στιγμή εφαρμογή που λειτουργεί στο ΤΑΧΙSnet.

Στο ΜΙΔΑ κάθε ιδιοκτήτης εκμισθούμενου ακινήτου θα κληθεί να δηλώσει και τον αριθμό ΙΒΑΝ του τραπεζικού λογαριασμού του στον οποίο ο ενοικιαστής του ακινήτου θα υποχρεούται να καταθέτει κάθε μήνα το ποσό του ενοικίου που οφείλει να πληρώνει.

» Τι θα συμβεί με τις αναντιστοιχίες: Τυχόν ασυμφωνίες με φορολογικά δεδομένα θα επισημαίνονται αυτόματα. Ωστόσο, προβλέπεται ιδιαίτερη ελαστικότητα -στην αρχή τουλάχιστον-, καθώς παράλληλα «τρέχουν» και άλλες φορολογικές υποχρεώσεις ιδιοκτητών προς την ΑΑΔΕ.

Δυνατότητες γεωεντοπισμού

Από τη στιγμή που θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία η ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΜΙΔΑ, η ΑΑΔΕ θα αποκτήσει τη δυνατότητα γεωεντοπισμού των ακινήτων που έχουν δηλώσει 7,1 εκατομμύρια φορολογούμενοι στο έντυπο Ε9.

Οπως ήδη προαναφέρθηκε, το ΜΙΔΑ θα επιτρέψει τη διασύνδεση των στοιχείων της βάσης δεδομένων του ηλεκτρονικού Περιουσιολογίου της ΑΑΔΕ -το οποίο έχει χτιστεί με βάση τις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων Ε9, που έχουν συμπληρώσει και υποβάλει εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων- με τα στοιχεία των ακινήτων που έχουν δηλωθεί στο Κτηματολόγιο στα οποία περιλαμβάνονται και γεωχωρικά δεδομένα, δηλαδή απεικονίσεις από δορυφορικούς χάρτες που παρέχουν τη δυνατότητα γεωεντοπισμού των δηλωθέντων ακινήτων. Ως εκ τούτου, με τη λειτουργία του ΜΙΔΑ, η ΑΑΔΕ -πέραν των δυνατοτήτων άμεσων διασταυρώσεων και ελέγχων των στοιχείων για όλες τις αγροτικές εκτάσεις- θα αποκτήσει πρόσβαση στα γεωχωρικά δεδομένα του Κτηματολογίου και για όλα τα υπόλοιπα ακίνητα και θα μπορεί να διασταυρώνει βάσει δορυφορικών χαρτών τα στοιχεία που δηλώνονται στο Ε9. Εχοντας δε αυτήν τη δυνατότητα, θα μπορεί να εντοπίζει ευκολότερα τυχόν αδήλωτες επιφάνειες και να επιβάλλει αυτόματα πρόσθετο ΕΝΦΙΑ προσαυξημένο με πρόστιμα για ανακριβείς δηλώσεις Ε9-ΕΝΦΙΑ.