Δημόσιες συμβάσεις: Αναμορφώνεται το πλαίσιο για την επαγγελματική κατάρτιση των υπαλλήλων

Σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση τέθηκε από χθες, Τετάρτη 28 Μαΐου 2025, το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης που αφορά την αναμόρφωση του πλαισίου για την επαγγελματική κατάρτιση των υπαλλήλων που χειρίζονται δημόσιες συμβάσεις, την απλοποίηση της προετοιμασίας και ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, καθώς και τη βελτίωση της έννομης προστασίας στον ίδιο τομέα.

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει, επίσης, ρυθμίσεις για τις εθνικές υποδομές ποιότητας και για το πλαίσιο ίδρυσης, επέκτασης και εκσυγχρονισμού των μεταποιητικών δραστηριοτήτων στην Περιφέρεια Αττικής.

Επαγγελματική κατάρτιση και πιστοποίηση υπαλλήλων στον τομέα των Δημοσίων Συμβάσεων

Η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας στη διαχείριση των δημοσίων συμβάσεων αποτελεί πρωταρχικό στόχο της νέας νομοθετικής πρωτοβουλίας που θεσπίζει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο επαγγελματικής κατάρτισης, πιστοποίησης και κινήτρων για το προσωπικό του δημοσίου τομέα που εμπλέκεται στις διαδικασίες σχεδιασμού, ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων.

Βάσει των νέων διατάξεων που προστέθηκαν στον ν. 4412/2016, το Δημόσιο αναλαμβάνει να διασφαλίσει ότι οι υπάλληλοι, είτε με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου είτε ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, διαθέτουν την απαραίτητη εξειδίκευση μέσω κατάρτισης και πιστοποίησης. Η πιστοποίηση πραγματοποιείται σε δύο επίπεδα: το πρώτο καλύπτει τις βασικές γνώσεις και δεξιότητες στον κύκλο ζωής των δημοσίων συμβάσεων, ενώ το δεύτερο εστιάζει σε ειδικά θέματα και διαδικασίες, απευθυνόμενο σε πιστοποιημένους υπαλλήλους με πιο εξειδικευμένα καθήκοντα.

Παράλληλα, συστήνεται Μητρώο Επαγγελματιών Δημοσίων Συμβάσεων (Μ.Ε.ΔΗ.ΣΥ.), το οποίο οργανώνεται σε υπομητρώα για τις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών και για τα έργα και τεχνικές μελέτες, αντίστοιχα. Η εγγραφή στο μητρώο προϋποθέτει συγκεκριμένα τυπικά προσόντα, όπως γνώση ξένης γλώσσας, πληροφορικής και επιτυχή πιστοποίηση επιπέδου 1 ή αποφοίτηση από το σχετικό Τμήμα Δημοσίων Συμβάσεων της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης.

Οι εγγεγραμμένοι υπάλληλοι υποχρεούνται να ασκούν συγκεκριμένα καθήκοντα που αφορούν την υποστήριξη και διεκπεραίωση των διαδικασιών δημοσίων συμβάσεων, ενώ αποκλείονται από ελεγκτικές αρμοδιότητες και διοικητικές πράξεις που υπάγονται σε άλλες αρμόδιες αρχές. Επιπλέον, προβλέπονται ειδικά κίνητρα για τους υπαλλήλους του μητρώου, όπως επιπλέον αποζημίωση, δυνατότητα τηλεργασίας, προτεραιότητα σε θέσεις ευθύνης και ευκολίες μετακίνησης και απόσπασης.

Τέλος, ιδρύεται στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης ειδικό Τμήμα Δημοσίων Συμβάσεων με στόχο την παροχή εξειδικευμένης εκπαίδευσης, όπου οι απόφοιτοι αναγνωρίζονται ως πιστοποιημένοι στο πρώτο επίπεδο γνώσεων και μπορούν να τοποθετηθούν σε οργανικές θέσεις με αρμοδιότητα στις δημόσιες συμβάσεις.

Με αυτό το ολοκληρωμένο πλαίσιο, το Δημόσιο αποσκοπεί στη βελτίωση της ποιότητας και της διαφάνειας στις δημόσιες συμβάσεις, μέσω της επαγγελματικής ανάπτυξης και εξειδίκευσης του ανθρώπινου δυναμικού που τις διαχειρίζεται.

Υποχρεωτική χρήση του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων σε διαδικασίες με προϋπολογισμό άνω των 30.000 ευρώ

Το δεύτερο μέρος της νομοθετικής πρωτοβουλίας εστιάζει στην προετοιμασία, ανάθεση και έννομη προστασία στο πεδίο των δημοσίων συμβάσεων, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος και την προώθηση του διεθνούς ανταγωνισμού.

Βασικοί άξονες του νέου πλαισίου είναι η απλοποίηση των διαδικασιών προετοιμασίας και ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, ώστε να περιοριστούν στρεβλώσεις που εμποδίζουν την ελεύθερη και ανοιχτή αγορά, καθώς και η βελτίωση της έννομης προστασίας καθ’ όλο τον κύκλο ζωής των συμβάσεων. Με τις ρυθμίσεις αυτές επιδιώκεται η αποτροπή παρελκυστικών προσφυγών και η ταχύτερη επίλυση διαφορών.

Προβλέπεται η υποχρεωτική χρήση του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ) σε διαδικασίες με προϋπολογισμό άνω των 30.000 ευρώ, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις για ορισμένες μορφές απευθείας αναθέσεων και ειδικευμένων υπηρεσιών.

Δείτε ακόμη:

Αυξήσεις από Ιούνιο για 40.000 δημοσίους υπαλλήλους (παραδείγματα)

ΑΔΕΔΥ -13ος & 14ος μισθός: Νέα ημερομηνία ενημέρωσης

Το Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ) αναβαθμίζεται με ειδικές ρυθμίσεις για την προστασία ευαίσθητων και διαβαθμισμένων δεδομένων, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα διαφάνεια και ασφάλεια.

Επιπλέον, εισάγονται τροποποιήσεις σχετικά με τα αποδεικτικά μέσα, τους λόγους αποκλεισμού προμηθευτών και τις διαδικασίες αυτοκάθαρσης, καθώς και το καθεστώς ισχύος των αποδεικτικών κατά τον χρόνο υποβολής των προσφορών.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη ρύθμιση των προθεσμιών και διαδικασιών για την άσκηση προδικαστικών και δικαστικών προσφυγών, με σκοπό την επιτάχυνση των διαδικασιών και τη μείωση της γραφειοκρατίας. Ρυθμίζονται επίσης οι αρμοδιότητες και η λειτουργία της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ), συμπεριλαμβανομένης της αύξησης του αριθμού των μελών και της συγκρότησης νέων επιτροπών για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των προσφυγών.

Τέλος, θεσπίζονται νέες ρυθμίσεις για την επιβολή κυρώσεων ήσσονος σημασίας σε οικονομικούς φορείς, τη διόρθωση αποφάσεων επί προσφυγών, καθώς και για την αναστολή προθεσμιών σε περιόδους τεχνικών δυσκολιών ή θερινών διακοπών, ώστε να διασφαλίζεται η ομαλή και δίκαιη λειτουργία του συστήματος δημοσίων συμβάσεων.

Προστασία καταναλωτών με αναπηρία: Απαγόρευση διακρίσεων και δικαίωμα συλλογικής αγωγής

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο, μέσω τροποποιήσεων στον ν. 4994/2022, στοχεύει στην ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών με αναπηρία και στην αποφυγή διακρίσεων λόγω προσβασιμότητας στην αγορά προϊόντων και υπηρεσιών.

Συγκεκριμένα, καθιερώνεται ρητή απαγόρευση χρήσης της προσβασιμότητας ως λόγου απαγόρευσης διάθεσης προϊόντων ή παροχής υπηρεσιών, διασφαλίζοντας έτσι την ελεύθερη κυκλοφορία αυτών στην αγορά. Επιπλέον, θεσπίζεται δικαίωμα άσκησης συλλογικής αγωγής από ενώσεις που εκπροσωπούν άτομα με αναπηρία ή δημόσιους φορείς, με σκοπό την αντιμετώπιση παράνομης συμπεριφοράς και τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων για την προστασία των δικαιωμάτων τους.

Η αγωγή αυτή μπορεί να ασκηθεί εντός αυστηρών προθεσμιών και δικάζεται ενώπιον αρμοδίου Πολυμελούς Πρωτοδικείου. Παράλληλα, προβλέπονται αυστηρές κυρώσεις για τη μη συμμόρφωση, με κριτήρια όπως η έκταση και η φύση της παράβασης, ο ρόλος και το μέγεθος του οικονομικού φορέα, καθώς και η συνεργασία του με τις αρμόδιες αρχές.

Το πλαίσιο αυτό ενισχύει σημαντικά την προσβασιμότητα και τα δικαιώματα των καταναλωτών με αναπηρία, συμβάλλοντας σε μια πιο δίκαιη και ισότιμη αγορά.

Δείτε το υπό διαβούλευση ν/σ εδώ