Tι κρύβει η εμμονή του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία

Ανησυχία προκαλεί διεθνώς η αυξανόμενη πίεση των ΗΠΑ γύρω από τη απόκτηση της Γροιλανδία. Τα δημοσιεύματα των διεθνών μέσων τονίζουν ότι η Ευρώπη απειλείται, η συνοχή του ΝΑΤΟ δοκιμάζεται και η αμερικανική εξωτερική πολιτική, μετά τη Βενεζουέλα, εκπέμπει πλέον αστάθεια ακόμη και στην Αρκτική.

Η αντίδραση της Ουάσιγκτον απέναντι στις έξι ευρωπαϊκές χώρες που υποστήριξαν την κυριαρχία της Γροιλανδίας υπήρξε ιδιαίτερα επιθετική.

Ο Λευκός Οίκος ξεκαθάρισε ότι εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα για την απόκτηση του νησιού, χωρίς συνεννόηση με τρίτους, ακόμη και την εξαγορά του μεγαλύτερου νησιού του πλανήτη, το οποίο είναι εξαπλάσιο σε έκταση από τη Γερμανία.

«Εξετάζονται μια σειρά από επιλογές για την απόκτηση της Γροιλανδίας – όλες μονομερείς, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς του μεγαλύτερου νησιού στον κόσμο που έχει έξι φορές το μέγεθος της Γερμανίας.

«Η αξιοποίηση του αμερικανικού στρατού είναι πάντα μια επιλογή στη διάθεση του Αρχιστράτηγου», αναφέρεται στο ανακοινωθέν του Λευκού Οίκου.

Η Δανία έχει ξεκαθαρίσει ότι οποιαδήποτε μονομερής κατάληψη της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ θα ισοδυναμούσε με διάλυση της διατλαντικής συμμαχίας, πάνω στην οποία στηρίζεται η ευρωπαϊκή ασφάλεια από το 1945. Άλλωστε, ο Ντόναλντ Τραμπ ουδέποτε έκρυψε τη δυσπιστία του απέναντι στο ΝΑΤΟ.

Το BBC επισημαίνει την ειρωνεία του γεγονότος ότι, ενώ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να διασφαλίσουν την αμερικανική στήριξη προς την Ουκρανία, η ίδια η Ουάσιγκτον αμφισβητεί την κυριαρχία ενός κράτους-μέλους της Ευρώπης, της Δανίας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν ήδη στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία βάσει διμερούς συμφωνίας από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Παράλληλα, η Δανία έχει δεσμευτεί πρόσφατα να ενισχύσει την άμυνα του νησιού με επενδύσεις ύψους 4 δισ. δολαρίων, που περιλαμβάνουν νέα πλοία, drones και αεροσκάφη.

Το Politico από την πλευρά του αναλύει σε δημοσίευμα τα βήματα με τα οποία οι ΗΠΑ μπορούν να καταλάβουν τη Γροιλανδία. Βήμα 1: Εκστρατεία επιρροής και ενίσχυση της ανεξαρτησίας, Βήμα 2: Συμφωνίας Ελεύθερης Σύνδεσης (Compact of Free Association) μέσω της οποίας οι ΗΠΑ θα παρείχαν ασφάλεια, χρηματοδότηση και ελεύθερο εμπόριο, με αντάλλαγμα πλήρη στρατιωτική ελευθερία στο νησί, Βήμα 3: Πίεση και συναλλαγή με την Ευρώπη, και Βήμα 4:  Στρατιωτική επέμβαση.

Ο κίνδυνος διάσπασης του ΝΑΤΟ

Το ενδεχόμενο εσωτερικής ρήξης στη συμμαχία γίνεται όλο και πιο ορατό. Η Δανή πρωθυπουργός, Μέτε Φρέντερικσεν, προειδοποίησε ότι μια στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ εναντίον συμμάχου θα ακύρωνε τη βάση ύπαρξης του ΝΑΤΟ.

«αν οι ΗΠΑ επιλέξουν να επιτεθούν στρατιωτικά σε μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, όλα σταματούν, συμπεριλαμβανομένου του ΝΑΤΟ και, επομένως, της ασφάλειας που έχει παρασχεθεί από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου».

Guardian: Πώς η αμερικανική απειλή αποδυναμώνει τη συμμαχία

Σύμφωνα με τον Guardian, το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ δεν προβλέπει ρητά τι συμβαίνει όταν δύο μέλη της συμμαχίας συγκρούονται μεταξύ τους. Παρότι θεωρητικά δεν γίνεται διάκριση μεταξύ εξωτερικής και εσωτερικής επίθεσης, επικρατεί η άποψη ότι το δόγμα της συλλογικής άμυνας δεν θα εφαρμοζόταν σε μια τέτοια περίπτωση.

Ο σύμβουλος του Τραμπ, Στίβεν Μίλερ, τόνισε ότι καμία χώρα του ΝΑΤΟ δεν θα επενέβαινε στρατιωτικά υπέρ της Γροιλανδίας σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης, υπογραμμίζοντας πως οι διεθνείς σχέσεις καθορίζονται από την ισχύ και όχι από συνθήκες.

Δείτε ακόμη:

New York Times για Κίμπερλι Γκιλφόιλ: «The talk of Athens»

Γαλλία: "Υπνοθεραπευτής" κατηγορείται για βιασμό 14 γυναικών

Τα στοιχεία του ΝΑΤΟ δείχνουν ότι οι ΗΠΑ καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος των αμυντικών δαπανών, γεγονός που ενισχύει τη θέση Τραμπ ότι δεν οφείλει να προστατεύει χώρες που δεν τηρούν τις δεσμεύσεις τους. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι δεν θα υπερασπιστεί τα «παραβατικά» κράτη-μέλη.

Η δήλωση του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ότι οι ΗΠΑ δεν επικεντρώνονται πλέον πρωτίστως στην υπεράσπιση της Ευρώπης προκάλεσε έντονη ανησυχία, η οποία εντάθηκε από τη νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ που κάνει λόγο για «πολιτισμική διαγραφή» της Ευρώπης.

Η στρατηγική θέση της Γροιλανδία

Η Γροιλανδία, αν και αριθμεί μόλις 56.000 κατοίκους, κατέχει κομβική γεωστρατηγική θέση ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Το λεγόμενο χάσμα GIUK τη μετατρέπει σε κρίσιμο σημείο ελέγχου μεταξύ Αρκτικής και Ατλαντικού.

Τα σημαντικά αποθέματα πετρελαίου, φυσικού αερίου και σπάνιων γαιών αυξάνουν τη σημασία της, ιδίως σε μια περίοδο όπου η Κίνα ελέγχει μεγάλο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής αυτών των υλικών. Η κλιματική αλλαγή καθιστά την εκμετάλλευση αυτών των πόρων ολοένα και πιο εφικτή.

Παρότι ο Τραμπ υποβάθμισε δημόσια τη σημασία των ορυκτών, επανέλαβε ότι το ζήτημα αφορά την ασφάλεια των ΗΠΑ.

«Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για εθνική ασφάλεια, όχι για ορυκτά».

και αργότερα:

«Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία από την άποψη της εθνικής ασφάλειας και η Δανία δεν θα είναι σε θέση να το κάνει».

Η Γροιλανδία εντάχθηκε επίσημα στη Δανία το 1953 και απέκτησε σταδιακά αυτοδιοίκηση το 1979 και το 2009. Παρ’ όλα αυτά, ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας παραμένουν υπό τον έλεγχο της Κοπεγχάγης.

Ο βουλευτής Κούνο Φένκερ από το φιλοαμερικανικό κόμμα Ναλεράκ χαρακτήρισε ορισμένες από τις δηλώσεις Τραμπ θετικές.

«Αν πει ότι η Γροιλανδία έχει το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση ή ότι θα μπορούσε να ενταχθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι μια μεγάλη προσφορά από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών».