Ευρωκοινοβούλιο για Τουρκία: Καμία ενταξιακή πρόοδος χωρίς μεταρρυθμίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δημοσίευσε την Τετάρτη έκθεση στην οποία υπογραμμίζει πως η Τουρκία στερείται δυναμικής προσχώρησης στην ΕΕ λόγω δημοκρατικής οπισθοδρόμησης.

Σύμφωνα με το ertnews.gr, παρά το ότι η διεύρυνση ανακτά δυναμική προς Ουκρανία, Μολδαβία και Δυτικά Βαλκάνια, η Τουρκία εμφανίζεται να χάνει το «τρένο» της ευρωπαϊκής προοπτικής λόγω συστηματικής οπισθοδρόμησης στο κράτος δικαίου, τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις δημοκρατικές εγγυήσεις.

Παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις της τουρκικής κυβέρνησης περί δέσμευσής της για ένταξη στην ΕΕ, βασικές ελλείψεις που επηρεάζουν την ενταξιακή διαδικασία παραμένουν ανεπίλυτες, αναφέρει η έκθεση. Οι ευρωβουλευτές καλούν την τουρκική κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τις συνεχιζόμενες ελλείψεις στους τομείς του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των δημοκρατικών προτύπων, της ελευθερίας του Τύπου και άλλων θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και να σεβαστεί τις σχέσεις καλής γειτονίας και το διεθνές δίκαιο.

Τονίζουν, ειδικότερα, την ανάγκη να ενισχυθεί η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, να διαφυλαχθεί η ελευθερία της έκφρασης, να προστατευθούν οι δημοσιογράφοι και τα δικαιώματα των τοπικών αρχών, καθώς και να τερματιστούν οι πολιτικά υποκινούμενες δίκες.

Ταυτόχρονα, η έκθεση στρέφει τα πυρά της και προς τους ίδιους τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τα κράτη μέλη, καυτηριάζοντας την μέχρι σήμερα περιορισμένη και συχνά διστακτική αντίδρασή τους απέναντι στην αυταρχική στροφή της τουρκικής ηγεσίας. Καλεί την ΕΕ να υιοθετήσει πιο συνεκτική και αποφασιστική στάση υπέρ του κράτους δικαίου, επισημαίνοντας ότι οι εκθέσεις της Κομισιόν επί σειρά ετών καταγράφουν «σοβαρή» και «ανησυχητική» οπισθοδρόμηση χωρίς ουσιαστικό πολιτικό follow–up.

Η γεωπολιτική διάσταση

Μολονότι η ενταξιακή διαδικασία βρίσκεται σε στασιμότητα από το 2018, η Τουρκία παραμένει χώρα στρατηγικής και γεωπολιτικής σημασίας και σύμμαχος στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, τονίζουν οι ευρωβουλευτές. Επισημαίνοντας την αυξανόμενη παρουσία και επιρροή της σε τομείς ζωτικής σημασίας για τη διεθνή ασφάλεια και τα στρατηγικά συμφέροντα της ΕΕ, όπως η περιοχή του Εύξεινου Πόντου, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας, του Νότιου Καυκάσου και της Μέσης Ανατολής, η έκθεση τονίζει τη σημασία της ενίσχυσης της συνεργασίας ΕΕ – Τουρκίας σε θέματα περιφερειακής ασφάλειας, ιδίως υπό το πρίσμα ενός μεταβαλλόμενου γεωπολιτικού τοπίου.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο τρίγωνο Ελλάδα–Κύπρος–Τουρκία και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η έκθεση χαιρετίζει τον πρόσφατο ελληνοτουρκικό διάλογο και τις επαφές κορυφής ως συμβολή στην αποκλιμάκωση, αλλά την ίδια στιγμή καταδικάζει τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, τις NAVTEX αμφισβήτησης αρμοδιοτήτων, τις παραβιάσεις στην ελληνική ΑΟΖ και την παρεμπόδιση ενεργειακών projects ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, όπως ο EastMed και ο Great Sea Interconnector. Απορρίπτει ρητά το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», ζητεί σεβασμό στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας και την UNCLOS και καλεί την Άγκυρα να αποσύρει το μνημόνιο με τη Λιβύη, που θεωρείται ότι παραβιάζει τα δικαιώματα τρίτων κρατών.

Δείτε ακόμη:

BBC: Απολύει 2000 εργαζόμενους για μείωση δαπανών

Στο Κυπριακό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επαναβεβαιώνει την κλασική θέση του υπέρ μιας δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας στο πλαίσιο του ΟΗΕ, χαιρετίζοντας τις άτυπες συναντήσεις υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που επιχειρούνται τα τελευταία χρόνια. Την ίδια ώρα καταδικάζει τις μονομερείς ενέργειες στα Βαρώσια, ζητά σεβασμό της Πράσινης Γραμμής, αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και πλήρη προστασία των δικαιωμάτων των εγκλωβισμένων και των περιουσιών των εκτοπισμένων Ελληνοκυπρίων.

Το θέμα του Διεθνούς Δικαίου

Η έκθεση εκφράζει υποστήριξη για τον διάλογο Ελλάδας – Τουρκίας, όπως την σύνοδο κορυφής Μητσοτάκη-Ερντογάν του Φεβρουαρίου 2026, ως βήμα προς την αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο, καταδικάζοντας, ωστόσο, τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις της ελληνικής κυριαρχίας, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής κατάχρησης του συστήματος NAVTEX, των παραβιάσεων της ελληνικής ΑΟΖ και της παρεμπόδισης κρίσιμων ενεργειακών έργων της ΕΕ, όπως το καλώδιο Great Sea Interconnector και ο αγωγός EastMed.

Επιπλέον, απορρίπτει το δόγμα της «γαλάζιας πατρίδας» και καλεί την Τουρκία να σεβαστεί πλήρως το διεθνές δίκαιο και την UNCLOS, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος οριοθέτησης ΑΟΖ, ζητώντας την απόσυρση της άκυρης συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης, που παραβιάζει τα δικαιώματα τρίτων κρατών. Υπογραμμίζει ότι μια μη επιθετική και συνεργατική στάση από την Τουρκία είναι αναγκαία για την σταθερότητα της περιοχής και την επίλυση των διαφορών με βάση το διεθνές δίκαιο.

Το κείμενο επαναβεβαιώνει τη θέση του Κοινοβουλίου ότι η μόνη λύση στο Κυπριακό είναι μια δίκαιη, συνολική, βιώσιμη και δημοκρατική διευθέτηση, εντός του συμφωνηθέντος πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, στη βάση μιας δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας, με ενιαία διεθνή νομική προσωπικότητα, ενιαία κυριαρχία, ενιαία ιθαγένεια και πολιτική ισότητα, όπως ορίζεται στις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, στους συμφωνηθέντες τομείς σύγκλισης και στο πλαίσιο του ΓΓ του ΟΗΕ, καθώς και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις αρχές και αξίες της ΕΕ.

Οι πολιτικές συζητήσεις

Στο πολιτικό επίπεδο, ο εισηγητής Νάτσο Σάντσεθ Αμόρ (Σοσιαλιστές, Ισπανία) συνοψίζει την ειρωνεία της συγκυρίας: ενώ δεν υπάρχει «κανένας λόγος» για επανεκκίνηση της ενταξιακής διαδικασίας λόγω της αυξανόμενης καταστολής στην Τουρκία, την ίδια στιγμή ανοίγει ένα παράθυρο για πρόοδο στη διμερή θεματική ατζέντα – από την εξωτερική πολιτική και την άμυνα μέχρι την πρωτοβουλία «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία». Η μπάλα, όπως υπογραμμίζουν οι ευρωβουλευτές, βρίσκεται πλέον στο γήπεδο της Άγκυρας. Χωρίς επιστροφή στα κριτήρια της Κοπεγχάγης και εποικοδομητική στάση σε Ελλάδα–Κύπρο, η ενταξιακή προοπτική θα παραμείνει τυπικά ανοικτή, αλλά πολιτικά παγωμένη.

Η έκθεση εγκρίθηκε με 44 ψήφους υπέρ και 10 κατά και 17 αποχές, και θα υποβληθεί προς ψήφιση σε προσεχή σύνοδο της ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.