Kορωνοϊός-Tηλεμαθήματα: Τα προβλήματα και οι λύσεις που προτείνουν οι εκπαιδευτικοί

  • Απο Μάκης Χολέβας
  • 24 Μαρτίου 2020 - 07:15
  • Comments Off

Δάσκαλοι και καθηγητές επιδιώκουν να κάνουν το καλύτερο δυνατό για να μην σταματήσει η εκπαιδευτική διαδικασία, λόγω του αναγκαστικού κλεισίματος των σχολείων λόγω του κορωνοϊού. Τα συνδικαλιστικά τους όργανα, η ΟΛΜΕ (καθηγητές) και η ΔΟΕ (δάσκαλοι) σε ανακοινώσεις τους αναφέρονται στη διαδικασία της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης που έχει ανακοινώσει το υπουργείο Παιδείας, εντοπίζοντας δυσκολίες και δυσλειτουργίες και προτείνοντας λύσεις για την καλύτερη λειτουργία της.

Συγκεκριμένα, η ΟΛΜΕ σημειώνει ότι «στο επίκεντρο της ανησυχίας όλων των εκπαιδευτικών βρίσκεται καταρχάς το ζήτημα της διασφάλισης της δημόσιας υγείας με τον όσο το δυνατόν μεγαλύτερο περιορισμό τον κρουσμάτων του ιού. Ωστόσο στον προβληματισμό της εκπαιδευτικής κοινότητας βρίσκεται και το πώς, δεδομένων των δύσκολων συνθηκών και των δομικών περιορισμών, το δημόσιο σχολείο θα σταθεί για άλλη μια φορά πλάι στους μαθητές και τις μαθήτριές του, εξασφαλίζοντας μια κατά το δυνατόν επαφή με τη μαθησιακή διαδικασία, η οποία απότομα διεκόπη λόγω της αναστολής της λειτουργίας των σχολείων.

Την Παρασκευή 13/3 το υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε ότι είναι έτοιμο να ξεκινήσει την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, χρησιμοποιώντας τις υφιστάμενες ψηφιακές δομές του υπουργείου, με μία καταρχάς πιλοτική εφαρμογή για την Γ’ Λυκείου. Πράγματι, το υπουργείο διαθέτει από καιρό τις εν λόγω πλατφόρμες, ωστόσο η εφαρμογή της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης απαιτεί και άλλες σημαντικές προϋποθέσεις για τις οποίες, μέχρι στιγμής, από το υπουργείο δεν γίνεται κανένας λόγος:

  • Καταρχάς, δεν είναι δεδομένο ότι όλοι οι μαθητές και οι μαθήτριες διαθέτουν στα σπίτια τους τον απαραίτητο εξοπλισμό ή πρόσβαση στο διαδίκτυο για να παρακολουθήσουν οποιαδήποτε μορφή τηλεκπαίδευσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το ποσοστό του πληθυσμού που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή σε κοινωνικό αποκλεισμό το 2018 είναι 31,8%. Όσον αφορά δε στις ηλικίες 0-17 ετών το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 33%. Ανάλογα είναι και τα ποσοστά της ευρυζωνικότητας, καθώς κατά μέσο όρο μόλις το 78,5% των νοικοκυριών έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο από την κατοικία, ποσοστό που διαφέρει ανάλογα με τη γεωγραφική κατανομή (π.χ. στα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη είναι 68,8%).
  • Οι ίδιοι περιορισμοί ισχύουν και για κάποιους εκπαιδευτικούς. Ας μην ξεχνάμε πόσο δύσκολη είναι η πρόσβαση των εκπαιδευτικών στα σχολεία προκειμένου να χρησιμοποιήσουν τον τεχνολογικό τους εξοπλισμό για το εν λόγω εγχείρημα, όχι μόνο λόγω της ΚΥΑ, αλλά και λόγω του ότι πολλοί εκπαιδευτικοί που υπηρετούν μακριά από τις οικογένειές τους έχουν δικαίως την ανάγκη να επιστρέψουν στα σπίτια τους.
  • Πάρα πολλά σχολεία, ακόμα και αν αίρονταν ο παραπάνω περιορισμός, δεν είναι επαρκώς εξοπλισμένα για τηλεκπαίδευση.
  • Τέλος, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η εξ αποστάσεως εκπαίδευση δεν μπορεί να αποφέρει ουσιαστικά αποτελέσματα σε όλες τις ηλικίες, καθώς είναι παιδαγωγικά απρόσφορη για τους ανηλίκους (ιδίως του γυμνασίου) οι οποίοι έχουν μεγαλύτερη ανάγκη διαπροσωπικής επαφής και απαιτεί υψηλό αυτοέλεγχο.

Το πρόβλημα λοιπόν είναι εξαιρετικά σύνθετο και το υπουργείο οφείλει να λάβει υπόψη αυτούς τους περιορισμούς και να μην αναλώνεται σε στείρους εντυπωσιασμούς. Διαφορετικά, η τηλεκπαίδευση θα οδηγήσει σε μια άνευ προηγουμένου άνιση μεταχείριση των μαθητών, με την έγκριση μάλιστα του υπουργείου. Με βάση όλα τα παραπάνω, η θέση μας είναι ότι η εφαρμογή της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης δεν μπορεί παρά να είναι σε προαιρετική βάση, και να μην θεωρηθεί ότι πραγματοποιείται στο επίπεδο της αναπλήρωσης των μαθημάτων και της κάλυψης της ύλης, αλλά μόνο ως ένα συμπληρωματικό μέσον που βοηθά να μη χάνεται εντελώς η επαφή των μαθητών με το σχολείο.

Επίσης, είμαστε κατηγορηματικά αντίθετοι στην αξιοποίηση εργαλείων που προσφέρουν έστω και «αφιλοκερδώς» ιδιωτικές εταιρείες (όπως αρχικά ανακοινώθηκε από το υπουργείο και την Περιφέρεια Αττικής). Η όλη διαδικασία της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης πρέπει να γίνει κυρίως μέσα από το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο (ΠΣΔ) με  πιστοποιημένους χρήστες.

Το υπουργείο να φροντίσει άμεσα για παροχή δωρεάν σύνδεσης στο internet, που να καλύπτει τις ανάγκες της τηλεκπαίδευσης στους εκπαιδευτικούς και στους μαθητές. Για λόγους ασφαλείας, επιμένουμε ότι δεν πρέπει να υπάρχει καμία φυσική παρουσία στο σχολείο, ούτε εκπαιδευτικών ούτε μαθητών, για εργασίες που μπορούν να γίνουν εξ αποστάσεως.

Το υπουργείο πρέπει άμεσα να προβεί στη μείωση της ύλης, ιδιαίτερα για τη Γ’ Λυκείου, αλλά όχι μόνο, και να λάβει υπόψη του και την επόμενη σχολική χρονιά (2020-2021) ότι οι μαθητές των υπόλοιπων τάξεων διδάχθηκαν πλημμελώς την ύλη της τάξης στην οποία βρίσκονται εφέτος. Η ανακοίνωση της απόφασης για μείωση της ύλης πρέπει να γίνει άμεσα, προκειμένου να μην δημιουργείται επιπλέον ψυχολογική φόρτιση των μαθητών και των οικογενειών τους, ενώ το μέγεθος της περικοπής της ύλης, που πρέπει να είναι ανάλογο με τον χαμένο διδακτικό χρόνο, να ανακοινωθεί όταν πάψει η αναστολή λειτουργίας των σχολικών μονάδων. Για τις υπόλοιπες τάξεις, εφόσον η αναστολή λειτουργίας διαρκέσει έως τις γιορτές του Πάσχα, να ανασταλούν οι προαγωγικές εξετάσεις και η προαγωγή να γίνει μόνο με τους προφορικούς βαθμούς των μαθητών.

Επίσης, οφείλουμε και πάλι να θέσουμε τα ζητήματα που το εκπαιδευτικό κίνημα προβάλλει μετ’επιτάσεως και παραμένουν άλυτα, όπως η χρόνια υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης, η μη έγκαιρη στελέχωση των σχολείων, η αποδυνάμωση των ΚΕΠΛΗΝΕΤ  και η απουσία επιμόρφωσης και σχετικής προετοιμασίας των εκπαιδευτικών, καθώς και ενημέρωσης των μαθητών/-τριών και των οικογενειών τους για την αντιμετώπιση τέτοιων ζητημάτων. Η σχέση μαθητών και εκπαιδευτικού είναι αναντικατάστατη. Η τεχνολογία είναι ένα χρήσιμο εργαλείο στην εφαρμογή του οποίου πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη όλοι οι αντικειμενικοί περιορισμοί, που αναφέρθηκαν παραπάνω. Παρ’ όλες τις δυσκολίες, θα είμαστε στην πρώτη γραμμή για τη στήριξη του δημόσιου σχολείου. Οι εκπαιδευτικοί έχουμε τη βούληση να συμπαρασταθούμε στους μαθητές και τις μαθήτριές μας την κρίσιμη αυτή στιγμή, όπως άλλωστε το πράξαμε και κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης και της εφαρμογής των μνημονίων, που σταθήκαμε όχι μόνο παιδαγωγοί αλλά και εμψυχωτές όλων των παιδιών, με συναίσθηση της κοινωνικής μας ευθύνης. Εξάλλου πολλοί/-ές από τους συναδέλφους και τις συναδέλφισσες το έχουν πράξει ήδη, και τους παροτρύνουμε να συνεχίσουν με τις δυνατότητες που έχει ο καθένας και η καθεμία από εμάς σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία».

Η ΔΟΕ σε ανακοίνωση της καλεί το υπουργείο Παιδείας «να αντιληφθεί την πραγματικότητα και να αναλάβει τις ευθύνες» του για το ζήτημα της εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης.

Η ΔΟΕ σημειώνει πως «είναι γεγονός ότι το τοπίο που διαμορφώνεται αυτή τη στιγμή στην εκπαίδευση, έπειτα από την (αναγκαία και θετική ως αντίδραση από την πολιτική ηγεσία) αναστολή λειτουργίας των σχολικών μονάδων ως μέτρο για την αποτροπή της εξάπλωσης του κορωνοϊού COVID-19, ανοίγει το δρόμο για την υιοθέτηση, σε κάποιες περιπτώσεις, μεθόδων στην εκπαιδευτική διαδικασία που μέχρι σήμερα δεν είχαν χρησιμοποιηθεί παρά ελάχιστα, όπως αυτή της εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης. Κάτι τέτοιο, όμως, θα πρέπει να γίνει με γνώμονα τα αντικειμενικά δεδομένα που συνθέτουν το τοπίο της εκπαιδευτικής πραγματικότητας και, φυσικά, με ουσιαστικό διάλογο με την εκπαιδευτική κοινότητα, κάτι, που για μια ακόμη φορά, η πολιτική ηγεσία δεν είναι πρόθυμη να πράξει.

Όπως, μάλιστα, αναφέρουν ειδικοί στο ζήτημα αυτό «η εξ αποστάσεως εκπαίδευση δεν είναι κάτι που αποφασίζεις σε μια μέρα και την επόμενη υλοποιείς. Απαιτεί προετοιμασία, σχεδιασμό, διδακτικούς και μαθησιακούς στόχους, μαθησιακό υλικό, ορισμούς επικοινωνιακών αλληλεπιδράσεων» (Αντώνης Λιοναράκης Καθηγητής Ανοικτής και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης στο Ε.Α.Π. με άρθρο σε εκπαιδευτικού περιεχομένου ιστοσελίδα).

Οι ανακοινώσεις του υπουργείου Παιδείας επί του ζητήματος φαίνεται να αγνοούν βασικά δεδομένα που σχετίζονται τόσο με τη δυνατότητα του εκπαιδευτικού μας συστήματος να υποστηρίξει μια τέτοια κατάσταση όσο και των μαθητών του δημοτικού σχολείου, να ανταποκριθούν σε μια τέτοια διαδικασία και δεν λαμβάνουν υπόψη το γεγονός ότι μένει ανοιχτό το ενδεχόμενο χρήσης εκπαιδευτικού υλικού που δεν συνάδει με το υφιστάμενα Αναλυτικά Προγράμματα. Αγνοούν, επίσης, το γεγονός ότι εξαιρετικά μεγάλος αριθμός μαθητών δεν έχει πρόσβαση σε ηλεκτρονικό υπολογιστή ή/και στο διαδίκτυο (εκτός κι αν θεωρείται δεδομένο από την πολιτική ηγεσία ότι θα αφορά μόνον μαθητές που ανήκουν σε οικογένειες με βιοτικό επίπεδο συγκεκριμένων, υψηλών δυνατοτήτων), κάτι που θα αφαιρέσει από το εγχείρημα το αναγκαίο στοιχείο του να αφορά το σύνολο των μαθητών, δίχως καμιά διάκριση.

Στις ανακοινώσεις αυτές γίνεται, επίσης, ευχαριστήρια αναφορά σε συγκεκριμένες ιδιωτικές εταιρείες που παρέχουν δωρεάν στο Υπουργείο ψηφιακές πλατφόρμες κάτι που ανοίγει μια σειρά από σοβαρά ζητήματα σε σχέση με το πώς η πολιτική ηγεσία του υπουργείου αντιλαμβάνεται την υποχρέωση του για την παροχή δημόσιας, δωρεάν εκπαίδευσης προς τους μαθητές από τη στιγμή, μάλιστα, που διαχρονικά οι ηγεσίες του υπουργείου δεν έχουν μεριμνήσει για την ουσιαστική ανάπτυξη και υποστήριξη πλατφόρμας σύγχρονης και ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης.

Εξαιρετικά ανησυχητικό είναι, τέλος, το ζήτημα που δημιουργείται από την ανακοίνωση της Περιφέρειας Αττικής με την οποία γνωστοποιείται η πρωτοβουλία της για παροχή «εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης για μαθητές Δημοτικού που φοιτούν στις τάξεις Ε’ και ΣΤ’, καθώς και για τους μαθητές και των τριών τάξεων του Γυμνασίου», σε συνεργασία με (αναφερόμενη στην ανακοίνωση) ιδιωτική εταιρεία. Είναι πιθανό δε, για διαφημιστικούς ή άλλους λόγους, να υπάρξουν στη συνέχεια και άλλες τέτοιες πρωτοβουλίες, οι οποίες θα πραγματοποιούνται χωρίς κανέναν απολύτως έλεγχο και χωρίς καμία διαβεβαίωση αρμόδιου επιστημονικού οργάνου ότι είναι κατάλληλες για τους μαθητές. Το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. εκφράζει τον έντονο προβληματισμό του για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει το ζήτημα η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου και θεωρεί ότι, έστω και τώρα, είναι απαραίτητο να υπάρξει συνάντησή του με αυτήν. Καταδικάζει, επίσης, τις μεθοδεύσεις για ανάπτυξη ρόλου τόσο της τοπικής αυτοδιοίκησης όσο και ιδιωτικών εταιρειών στον τομέα της δημόσιας, δωρεάν εκπαίδευσης και καλεί την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου να φροντίσει για την άμεση αντιμετώπιση του φαινομένου. Εάν δεν το πράξει φέρει ακέραια την ευθύνη για τα δεδομένα που δημιουργούνται κάτι το οποίο ως Δ.Σ. καταγγέλλουμε».

ΥΓΕΙΑ, ΠΑΙΔΕΙΑ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ, ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΣΧΟΛΕΙΑ, ΚΟΡΟΝΟΙΟΣ, ΕΞ' ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ


ΕΓΓΡΑΦΗ NEWSLETTER

ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΓΙΑ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΗΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!