Κώδικας: Στο Μαξίμου το πρόβλημα με τους αντιδημάρχους -Δυσαρέσκεια για Λιβάνιο
Στην Ηρώδου Αττικού και πιο συγκεκριμένα στην αυλή του Μεγάρου Μαξίμου, φαίνεται να έχει φτάσει ο χαμός που έχει ξεσηκώσει ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η μέχρι στιγμής εφαρμογή του στον αυτοδιοικητικό κόσμο.
Το ασυμβίβαστο στους αυτοδιοικητικούς και το “αλαλούμ”
Πιο συγκεκριμένα, το ποτήρι φαίνεται να ξεχείλισε με τα ασυμβίβαστά που ορίζονται για την καταστατική θέση των αιρετών και στα δύο επίπεδα της αυτοδιοίκησης. Ειδικότερα, οι διατάξεις του Κώδικα θεσπίζουν κατ’ ουσίαν ασυμβίβαστο για όσους υπηρετούν ως δημόσιοι υπάλληλοι, γιατροί στο ΕΣΥ, στα σώματα ασφαλείας και στις ένοπλες δυνάμεις με τα αξιώματα του δημάρχου, του αντιδημάρχου, του περιφερειάρχη και του αντιπεριφερειάρχη. Το ασυμβίβαστο εκφράζεται από τον νομοθέτη ως αυτοδίκαιη αναστολή καθηκόντων, θέτοντας τους αιρετούς μεταξύ ενώπιον του διλήμματος της επιλογής μεταξύ του αιρετού αξιώματος και του δημοσίου λειτουργήματος που ασκούσε πριν την εκλογή του. Το δε δίλημμα εκφράζεται και μισθολογικά με την επιλογή μεταξύ του μισθού του δημοσίου λειτουργήματος και της αντιμισθίας που προβλέπεται για δημάρχους, αντιδημάρχους, περιφερειάρχες και αντιπεριφερειάρχες.
Το μείζον ζήτημα προκύπτει στο γεγονός ότι οι διατάξεις αυτές ισχύουν και για τους άμισθους αντιδημάρχους και αντιπεριφερειάρχες. Έτσι λοιπόν οι αρκετοί αιρετοί με αυτά τα αξιώματα καλούνται να παραιτηθούν, για να διατηρήσουν το εισόδημά που προκύπτει από το λειτούργημά τους.
Η προβληματική κατάσταση έγινε αντιληπτή μόλις εκδόθηκε η σχετική εφαρμοστική εγκύκλιος την 1η Ιουλίου, παρά το γεγονός ότι οι διατάξεις του νομοθετήματος δεν έκαναν διακρίσεις μεταξύ αμίσθων και εμμίσθων αξιωμάτων, ούτε εξασφάλιζαν κάποια περίοδο χάριτος για την τρέχουσα αυτοδιοικητική περίοδο. Η εγκύκλιος έθετε ως καταληκτική ημερομηνία για την επιλογή αυτή την 7η Ιουλίου, όπου οι αιρετοί θα κατέθεταν τη σχετική δήλωση με την επιλογή της υπηρεσίας τους στο δήμο και στην υπηρεσία τους. Την ίδια στιγμή, η επίμαχη διάταξη δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες αλλαγές σχεδόν σε όλες τις προηγούμενες μορφές της, ακόμα και πριν από τη φάση της δημόσιας διαβούλευσης του Κώδικα.
Οι αντιδράσεις και τα αναθέματα των δημάρχων
Τα «απόνερα» της εφαρμογής του Κώδικα έγιναν ιδιαίτερα αντιληπτά στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ στη Ζάκυνθο, την περασμένη εβδομάδα. «Ο διάβολος ποτέ δεν απεργεί. Πότε δεν κοιμάται» είχε σχολιάσει σχετικά ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυριζογλου εγείροντας μάλιστα και ζήτημα συνταγματικότητας ως προς τη μεταβολή του θεσμικού πλαισίου με το οποίο εξελέγησαν οι δημοτικές αρχές μεσούσης της αυτοδιοικητικής περιόδου.
Ο δε Α’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ Γρήγορης Κωνσταντέλλος είχε αναφέρει πως «ο Κώδικας αδίκησε τον εαυτό του» αφήνοντας σαφείς αιχμές προς το στελεχιακό δυναμικό του υπουργείου Εσωτερικών.
Ως προς το μέγεθος του προβλήματος, ο κ. Κωνσταντέλλος το αποτύπωσε με τη σωρεία τηλεφωνημάτων που δέχτηκε από αιρετούς από αρκετούς δήμους της χώρας, οι οποίοι εξέφρασαν από τη μια την αγωνία τους και από την άλλη το ανάθεμά τους προς τη δυσκολία που δημιουργεί. Την ίδια στιγμή, σε τουλάχιστον δύο δήμους της Αττικής αντιδήμαρχοι έχουν προχωρήσει σε παραιτήσεις μπροστά στα δεδομένα που δημιουργεί ο Κώδικας και η εγκύκλιος του υπουργείου, ενώ πλείστες άλλες περιπτώσεις σε δήμους και περιφέρειες βρίσκονται στον “αέρα”.
Λύσεις μέσω… διαρροών
Πάντως, λύση στο πρόβλημα δεν φαίνεται να έχει εμφανιστεί μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, παρά μόνο μέσω διαρροών σε δημοσιεύματα εφημερίδων που επί μέρες επιφυλάσσονται για επικείμενη ρύθμιση που να λύνει το πρόβλημα με διαδικασίες κατεπείγοντος! Όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που το πρόβλημα έχει βρεθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, υπόψιν του Μεγάρου Μαξίμου
Τα ράμματα στη γούνα του Κώδικα και του ΥΠΕΣ
Παράλληλα, τα ασυμβίβαστα και η καταστατική θέση των αιρετών δεν αποτελούν τα μόνα προβλήματα που έχει παρουσιάσει ο Κώδικας στην πορεία της ψήφισης και της εφαρμογής του.
Μόλις ψηφίστηκε ο νόμος, εξανέστη ο πρόεδρος της ΕΝΠΕ και περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζήμαρκος για την σιωπηρή κατάργηση του θεσμού των Επάρχων που κείτο καταχωνιασμένος στις καταργούμενες διατάξεις του ν. 3852/2010 (ήδη από την περίοδο της διαβούλευσης του νομοσχεδίου του Κώδικα). Ο θεσμός του Επάρχου που καταργήθηκε αφορά μεταξύ άλλων στα ακριτικά νησιά της Κάσου, της Καλύμνου και της Κω, που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο των αναθεωρητικών κινήσεων της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ήδη, πριν ψηφιστεί ο νομός είχε δημιουργηθεί σάλος με τις εκλογές των προεδρείων των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων και των μελών των επιτροπών των ΟΤΑ, καθώς η ψήφισή του συνέπεσε με το μέσο της αυτοδιοικητικής περιόδου, όπου προβλέπεται η διεξαγωγή αυτών των διαδικασιών.
Όταν ο Κώδικας βρισκόταν υπό δημόσια διαβούλευση είχε ξεσπάσει ένα άλλο μέτωπο σχετικά με το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης και το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης, το οποίο καταργήθηκε μετά τη διαβούλευση, καθώς κρίθηκε ότι θεσμοθετούσε πρόσθετες επιβαρύνσεις στους ιδιοκτήτες. Και αυτό σε αντίθεση με το φιλελεύθερο οικονομικό δόγμα της που επιχειρεί να προβάλει η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη το οποίο επιτάσσει την μείωση της φορολογίας.
Όλα τα παραπάνω, σκιαγραφούν μια εικόνα που δεν αντιστοιχεί στις ατελείωτες διαβουλεύσεις των 18 μηνών που υποστηρίζει ότι διεξήγαγε η ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών με δημάρχους και περιφερειάρχες, για να καταλήξει στο κείμενο του Κώδικα. Παρ’ ότι η ΚΕΔΕ και η ΕΝΠΕ είχαν εκφράσει την ικανοποίησή τους για το εν λόγω νομοθέτημα, πράγμα το οποίο χρησιμοποιήθηκε από τον εισηγητή της πλειοψηφίας του Κώδικα ως επιχείρημα, για να υποστηρίξει το θετικό χαρακτήρα της μεταρρύθμισης και την ποιότητα του νομοθέτήματος επετεύχθη η δημιουργία δυσαρέσκειας και στους δύο βαθμούς της αυτοδιοίκησης.
Η πολιτική συγκυρία, η ανάγκαιότητα των δημάρχων και οι εκλογές
Η δυσαρέσκεια δεν συνιστά καινούργια συνθήκη στους κόλπους της αυτοδιοίκησης. Σε πολλές περιπτώσεις δήμαρχοι και περιφερειάρχες βρίσκονται σε τροχιά σύγκρουσης με την κεντρική κυβέρνηση για επιμέρους ζητήματα. Ωστόσο, ο χρονισμός της δυσαρέσκειας δημιουργεί “σύννεφα” που βαραίνουν το υπουργείο Εσωτερικών, καθώς το προεκλογικό κλίμα έχει αρχίσει και σχηματίζεται στην ελληνική πολιτική ζωή, με αρκετούς υπουργούς να αυξάνουν τις συνεντεύξεις τους, αλλά και τις δημόσιες εμφανίσεις τους, με κορυφαίο παράδειγμα τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη που έχει βρεθεί εσχάτως σε πολλά προάστια των Αθηνών σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Σε μια τέτοια πολιτική στιγμή και καμπή, έργο του υπουργείου Εσωτερικών θα περίμενε κανείς να είναι η σύσφιξη των σχέσεων με την αυτοδιοίκηση. Στην υπηρεσία πολλών αυτοδιοικητικών, εξάλλου, βασίζονται σε πολλές περιπτώσεις οι κομματικοί μηχανισμοί για το κυνήγι της ψήφου στο πεδίο, στη γειτονιά. Πολλώ δε μάλλον η Νέα Δημοκρατία, που συγκεντρώνει μια ευνοϊκά διακείμενη πλειοψηφία δημάρχων και περιφερειαρχών.
Προτεινόμενα άρθρα
01.08.2026 | 11:41






