εισβολή-διαδηλωτών-στο-δημοτικό-συμβ-1574114
ΔΗΜΟΙ | 20.04.2026 | 21:25

Εισβολή διαδηλωτών στο Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων – Διεκόπη οριστικά η συνεδρίαση

Διαδηλωτές που αντιμάχονταν τους σχεδιασμούς της Περιφέρειας Αττικής για την ανάπλαση μέρους του συγκροτήματος των “Προσφυγικών” στη Λεωφ. Αλεξάνδρας εισέβαλαν κρατώντας σημαίες και φωνάζοντας συνθήματα στο δημοτικό συμβούλιο του δήμου Αθηναίων κατά τη διάρκεια της συζήτησης της ημερήσιας διάταξης στο δημοτικό συμβούλιο.

Τα θέματα ημερήσιας διάταξης που δεν συζητήθηκαν λόγω της διακοπής αναμένεται να μεταφερθούν στην επόμενη προγραμματισμένη συνεδρίαση με το ενδεχόμενο έκτακτής συνεδρίασης να παραμένει ανοιχτό.

Ο σχεδιασμός της Περιφέρειας για τα “Προσφυγικά”

Υπενθυμίζεται πως ως προς το κτιριακό συγκρότημα των τεσσάρων οικημάτων που ανήκουν στην Περιφέρεια Αττικής ο Περιφερειάρχης Νίκος Χαρδαλιάς είχε αναφέρει σε πρόσφατη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής  στις 18 Μαρτίου πως “η πρόθεση της Περιφέρειας είναι η επανάχρηση και αξιοποίηση του συγκροτήματος, χωρίς καμία αλλοίωση της μορφολογίας του.”, ενώ πρόκειται να διατεθούν αποκλειστικά για σκοπούς κοινωνικής στέγασης.

Οι σχεδιασμοί της Περιφέρειας έχουν προκαλέσει αντιδράσεις στις τάξεις των κατοίκων των προσφυγικών στο βαθμό που ένα άτομο, ο Αριστοτέλης Χαντζής έχει προχωρήσει σε απεργία πείνας μετρώντας 75 μέρες χωρίς τροφή σε ένδειξη διαμαρτυρίας, ενώ σύμφωνα με εκπροσώπους των κατοίκων που μίλησαν στο δημοτικό συμβούλιο “την 1η Μαΐου θα μπει και δεύτερος απεργός πείνας για την υποστήριξη αυτού του αγώνα”.

Το τελευταίο διάστημα έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές κινητοποιήσεις και πορείες, με τους συμμετέχοντες να υποστηρίζουν ότι η ανάπλαση θα οδηγήσει στην απομάκρυνση των περίπου 400 κατοίκων.

Το ψήφισμα-“κόκκινο πανί” και η συζήτηση

Λίγα λεπτά νωρίτερα είχε “περάσει” κατά πλειοψηφία με ψήφους της διοικούσας παράταξης και της παράταξης της “Ανοιχτής Πόλης” ένα ψήφισμα σχετικό με τη στάση που θα τηρήσει ο δήμος στην υπόθεση των “Προσφυγικών”. Το ψήφισμα αποδεχόταν σε μεγάλο βαθμό τους σχεδιασμούς της Περιφέρειας Αττικής δηλώνοντας πως παρατηρεί με ενδιαφέρον τις εξελίξεις, αλλά και διατυπώνοντας ορισμένους αστερίσκους.

Οι αστερίσκοι αφορούσαν τα αιτήματα του δήμου προς την αρμόδια Περιφέρεια τα οποία αφορούν κατά κύριο λόγο σε συμμετοχή σε διαδικασίες διαβούλευσης, ενημέρωση, διαφάνεια ως προς μελέτες και σχεδιασμούς, αλλά και αποχή από διαδικασίες καταστολή, όπως εξώσεις πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία έγκρισης του σχεδιασμού και να ληφθεί η απαραίτητη μέριμνα προστασίας για τους σημερινούς κατοίκους στα κτίρια.

Του ψηφίσματος και της διαδικασίας είχε προηγηθεί εκτενής συζήτηση κατά την οποία οι επικεφαλής των παρατάξεων, αλλά και οι δημοτικοί σύμβουλοι της αντιπολίτευσης να εκφράζουν τις αντιθέσεις τους.

Η παράταξη της μείζονος μειοψηφίας του Κώστα Μπακογιάννη έθεσε την ομοιότητα  των σχεδιών του Νίκου Χαρδαλιά με την περιφερειακή αρχή της Ρένας Δούρου σημειώνοντας την διαπαραταξιακή συναίνεση. “Η πρόταση ήταν και είναι εξαιρετική” σημείωσε ο κ. Μπακογιάννης προτείνοντας την ενσωμάτωση της ρητής αποδοχής της πρότασης της Περιφέρειας, πρόταση που δεν ενσωμάτωσε ο Χάρης Δούκας κρίνοντας ότι εξυπακούεται επί της αρχής.

Εντονότερη ήταν η αντίθεση της εκπροσώπου της παράταξης της “Ανατρεπτικής Συμμαχίας” Όλγας Κλείτσα η οποία συστρατεύτηκε πλήρως με τα αιτήματα των κατοίκων των προσφυγικών κάνοντας λόγο για “προσπάθεια στήριξης του Χαρδαλιά με προοδευτικά αντανακλαστικά”

Η αρνητική στάση της παράταξης της Λαϊκής Συσπείρωσης υπαγορεύτηκε από την άρνηση της δημοτικής αρχής να συμπεριλάβει στο ψήφισμα την καθαρή θέση της Λαϊκής Συσπείρωσης σχετικά με το να μην προχωρήσει η προγραμματική σύμβαση που έχει υπογραφεί μεταξύ Περιφέρειας, Υπ. Πολιτισμού και ΔΥΠΑ. Η συγκεκριμένη σύμβαση, όπως υποστηρίζουν, υπό το πρόσχημα της «ανάπλασης», στην πραγματικότητα ανοίγει τον δρόμο για την επιχειρηματική εκμετάλλευση των ιστορικών κτιρίων, αγνοώντας τις ανάγκες των κατοίκων και τον ιστορικό χαρακτήρα του συγκροτήματος.

Οι εκπρόσωποι των κατοίκων και ο Πάνος Ρούτσι

Τα αιτήματα των κατοίκων διατυπώθηκαν σχετικά με την ανάγκη διατήρησης και προστασίας του σημερινού status quo των “Προσφυγικών” από τρεις διαφορετικούς ομιλητές, ενώ παρέμβαση πραγματοποίησε και ο Πάνος Ρούτσι, πατέρας του Ντένις Ρούτσι, που πέθανε στο τραγικό δυστύχημα των Τεμπών. Ο κ. Ρούτσι μιλώντας στο σώμα εξέφρασε τη στήριξη του προς τον απεργό πείνας τονίζοντας το “φλέγον” ερώτημα προς το σώμα: “Με ποιον τρόπο έχετε μεριμνήσει γι’ αυτούς τους ανθρώπους; Είναι μια απάντηση που πρέπει να ληφθεί άμεσα γιατί αυτός ο άνθρωπος δεν έχει δυνάμεις.” ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σημειώνεται μάλιστα πως πρόσφατα με ανακοίνωσή του ο Σύνδεσμος Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για πιθανές πράξεις αυθαιρεσίας με αφορμή τον διαγωνισμό που προκηρύχθηκε από την Περιφέρεια Αττικής για την ανάπλαση στα Προσφυγικά.

Αναλυτικά το ψήφισμα του δήμου Αθηναίων:

Ο Δήμος Αθηναίων παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εξελίξεις που αφορούν την αξιοποίηση και αποκατάσταση των Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, ενός εμβληματικού συγκροτήματος με εξαιρετική ιστορική, κοινωνική, πολεοδομική και μνημειακή σημασία για την Αθήνα. Στο Δ.Σ. της 1ης Απριλίου 2026, επιτροπή κατοίκων παρουσίασε τις ανησυχίες και τις θέσεις της, επισημαίνοντας μάλιστα τον κίνδυνο για την ζωή ενός απεργού πείνας.

Πρόκειται για ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό και ιστορικό σύνολο οκτώ πολυκατοικιών, που ανεγέρθηκαν κατά την περίοδο 1933-1936 για τη στέγαση προσφυγικών οικογενειών, αποτελούν σήμερα χαρακτηρισμένο μνημείο στεγαστικού συγκροτήματος, αντιπροσωπευτικό του κινήματος του μοντερνισμού στην Ελλάδα και συνδέονται άρρηκτα τόσο με τη μνήμη του Μικρασιατικού Ελληνισμού όσο και με κρίσιμες σελίδες της νεότερης ιστορίας της πόλης, όπως τα γεγονότα του Δεκεμβρίου 1944.
Σύμφωνα με τα δημοσίως διαθέσιμα στοιχεία, οι δύο πρώτες πολυκατοικίες χαρακτηρίστηκαν μνημεία με Απόφαση Ύπουργού Πολιτισμού (ΦΕΚ 1747/Β/26-11-2003) και στη συνέχεια οι υπόλοιπες έξι (ΦΕΚ 62/13-2-2009), ενώ το 2019 το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων ενέκρινε ομόφωνα μελέτη αποκατάστασης του συγκροτήματος.
Το 2014 είχε επιχειρηθεί η μετάβαση στο ΤΑΙΠΕΔ των 137 διαμερισμάτων (από τα 228 των 8 πολυκατοικιών), με Απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Αναδιαρθρώσεων και Αποκρατικοποιήσεων (ΦΕΚ 571/Β/55.3.2014). Πράξη κατά της οποίας προσέφυγε ο Δ. Αθηναίων στο ΣτΕ (Δ’ Τμήμα). Η αίτηση ακύρωσης κατά της μεταβίβασης στο ΤΑΙΠΕΔ, δεν έγινε μεν δεκτή, αναγνωρίστηκε όμως από τους διάδικους ότι ο περιβάλλων χώρος ανήκει στον Δήμο. Εν τω μεταξύ, το 2016 (πριν ακόμα καθαρογραφεί η Αποφαση του ΣτΕ Δ΄ τμ. 507/2018) μεταβιβάστηκαν με το αρ. 62 του ν. 4414/2016 (ΦΕΚ 149/Α) στην Περιφέρεια Αττικής 177 από τα 228 διαμερίσματα, ενώ 51 παραμένουν ιδιόκτητα.
Τον Ιούνιο του 2025 με απόφαση της Περιφερειακής Επιτροπής (864/2025) εγκρίνεται η υπογραφή προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Περιφέρειας Αττικής, ΔΥΠΑ και ΥΠΠΟ για την «αποκατάσταση τεσσάρων προσφυγικών πολυκατοικιών στην Λ. Αλεξάνδρας προς χρήση κοινωνικής κατοικίας» . Δηλαδή, στην παρούσα φάση το έργο αφορά τέσσερις από τις οκτώ πολυκατοικίες που φέρεται να ανήκουν εξ ολοκλήρου στην Περιφέρεια Αττικής, και προβλέπει πλην της κοινωνικής κατοικίας, και τη φιλοξενία συνοδών ασθενών του γειτονικού νοσοκομείου, ενώ δεν υπάρχει καμία αναφορά στον περιβάλλοντα χώρο.
Σημειωτέον, το 2020 είχε γίνει μια προεργασία για προγραμματική σύμβαση με τον Δήμο Αθηναίων, την Περφέρεια Αττικής και την Ανάπλαση ΑΕ αλλά δεν τελεσφόρησε.
Ο Δήμος Αθηναίων αναγνωρίζει πλήρως τη σημασία της αποκατάστασης των κτιρίων, της διασφάλισης της στατικής τους επάρκειας με σεβασμό στα αρχικά σχέδια, όπως αρμόζει σε μνημεία, καθώς και της κοινωνικής αξιοποίησής τους, ενώ ζητά την πλήρη ενημέρωση και συμμετοχή του στον σχετικό σχεδιασμό. Λόγω της βαρύτητας του εγχειρήματος, του δημόσιου χαρακτήρα του, της ιστορικής και μνημειακής προστασίας του χώρου, αλλά και της άμεσης επίδρασής του στη ζωή της γειτονιάς, θεωρούμε ότι οποιαδήποτε προώθηση του σχεδιασμού δεν μπορεί να εξελίσσεται χωρίς προηγούμενη, ανοιχτή, θεσμικά οργανωμένη και ουσιαστική διαβούλευση.
Για τον λόγο αυτό, ο Δήμος Αθηναίων ζητά από την Περιφέρεια Αττικής πριν προχωρήσει στην υλοποίηση της προγραμματικής σύμβασης:
  1. Να προχωρήσει άμεσα σε δημόσια και επίσημη διαδικασία διαβούλευσης για το σύνολο του σχεδιασμού (κτίρια και κοινόχρηστος χώρος) που αφορά την αξιοποίηση και ανάπλαση των Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, σύμφωνα με την νομοθεσία περί αναπλάσεων (ν. 2508/97).
  2. Να παρουσιάσει αναλυτικά το αντικείμενο, το εύρος, τις χρήσεις, το χρονοδιάγραμμα και τις επιπτώσεις της παρέμβασης, (όπως προβλέπεται στην νομοθεσία για την Προκαταρκτική Πρόταση Ανάπλασης) καθώς και τον τρόπο με τον οποίο διασφαλίζεται η προστασία του ιστορικού και κοινωνικού χαρακτήρα του συγκροτήματος.
  3. Να καλέσει θεσμικά σε συνεργασία τον Δήμο Αθηναίων, τους κατοίκους της περιοχής, εκπροσώπους των σημερινών διαμενόντων, επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς, καθώς και κάθε αρμόδια υπηρεσία πολιτιστικής προστασίας και αστικού σχεδιασμού.
  4. Να εξασφαλίσει πλήρη διαφάνεια ως προς τις μελέτες, τις προβλεπόμενες χρήσεις, το ιδιοκτησιακό και λειτουργικό καθεστώς, τα κοινωνικά κριτήρια και τη διαδικασία επιλογής δικαιούχων και απόδοσης των κατοικιών και τις προβλέψεις για την προστασία της ιστορικής μνήμης του χώρου.
  5. Να μην προχωρήσει σε διαδικασίες καταστολής, όπως οι εξώσεις, πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία έγκρισης του σχεδιασμού και να ληφθεί η απαραίτητη μέριμνα προστασίας για τους σημερινούς κατοίκους στα κτίρια.
Επισημαίνουμε ιδιαίτερα το θέμα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση και αποσαφήνιση, σε συνέχεια των δικαστικών αποφάσεων και των ειδικών νομοθετικών ρυθμίσεων που έχουν μεσολαβήσει.
Η Αθήνα έχει ανάγκη από έργα που σχεδιάζονται με λογοδοσία, κοινωνική ευαισθησία, σεβασμό στη μνήμη και εμπιστοσύνη προς τους πολίτες. Τα Προσφυγικά της Αλεξάνδρας δεν είναι ένα συνηθισμένο κτιριακό απόθεμα προς αξιοποίηση. Είναι ένας τόπος μνήμης, κοινωνικής ιστορίας και αστικής ταυτότητας, που απαιτεί ειδική μέριμνα και θεσμική σοβαρότητα.
Σε μια τέτοια διαδικασία ο Δήμος Αθηναίων είναι έτοιμος να συμβάλλει θεσμικά και ουσιαστικά, και απαιτεί σεβασμό του ρόλου και των δικαιωμάτων του.