Αυτοδιοικητικές εκλογές-Υποψήφιοι, Συνδυασμοί: Ασφυκτικές προθεσμίες για ενστάσεις -Οι λόγοι (λίστα)

Ασφυκτικές είναι οι προθεσμίες για την άσκηση ενστάσεων για τους υποψήφιους των πειρφερειακών και δημοτικών εκλογών. Αυτό τονίζει σε συνέντευξη του στην aftodioikisi.gr ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώργος Χ. Σωτηρέλης; «Είναι προφανές ότι οι Δήμοι πρέπει να αποκτήσουν τη νέα Διοίκηση τάχιστα, ο νομοθέτης έχει φροντίσει οι σχετικές ενστάσεις να εκδικάζονται κατά απόλυτη προτεραιότητα, καθιερώνοντας ασφυκτικές προθεσμίες τόσο για την άσκηση των ενστάσεων (επτά  ημερών από τη λήξη του χρόνου έκθεσης της πράξης, με την οποία ανακηρύσσονται ο επιτυχών και οι άλλοι συνδυασμοί του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου), όσο και για την έκδοση των δικαστικών αποφάσεων, με τις οποίες επιλύονται οι όποιες εκλογικές διαφορές», τονίζει χαρακτηριστικά.

Αναφορικά με τους λόγους που μπορεί να επικαλεστεί κάποιος συνδυασμός για την άσκηση ένστασης, ο κ. Σωτηρέλης τονίζει ότι είναι πολλοί: «Η έλλειψη νόμιμων προσόντων ή  η συνδρομή κωλυμάτων εκλογιμότητας σε υποψηφίους,  οι παραβάσεις του νόμου κατά τη διεξαγωγή της εκλογής, η ακυρότητα των ψηφοδελτίων λόγω παραβιάσεων της μυστικότητας της ψήφου, η εσφαλμένη αρίθμηση ή άθροιση  των ψηφοδελτίων και γενικότερα κάθε παρατυπία η οποία μπορεί να έχει επιρροή στο εκλογικό αποτέλεσμα», καταλήγει ο κ. Σωτηρέλης.

O καθηγητής κ. Γιώργος Σωτηρέλης

Αναλυτικά το κείμενο της συνέντευξης:

Κύριε καθηγητά, σε αυτές τις δημοτικές εκλογές, είδαμε σε αρκετές περιπτώσεις, οριακές διαφορές τόσο μεταξύ συνδυασμών, όσο και μεταξύ υποψηφίων συμβούλων. Ιδίως, σε πολλούς Δήμους της χώρας, το ποιοι συνδυασμοί θα αναμετρηθούν στο δεύτερο γύρο των εκλογών, κρίθηκε κυριολεκτικά στο νήμα. Πώς εξηγείται το γεγονός αυτό;

Καταρχάς να επισημάνω ότι οριακά εκλογικά αποτελέσματα είχαμε αρκετές φορές κατά το παρελθόν. Είναι πολλά τα παραδείγματα εκλογικών ανατροπών, τόσο σε επίπεδο βουλευτικών όσο και σε επίπεδο δημοτικών εκλογών.

Αυτή τη φορά όμως η αλλαγή του εκλογικού συστήματος για τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές οδήγησε στην συμμετοχή πολύ περισσότερων  συνδυασμών, σχεδόν σε όλες τις περιφέρειες αλλά και στους μεγαλύτερους δήμους της χώρας (ενδεικτική η περίπτωση του Δήμου Θεσσαλονίκης). Ως εκ τούτου ήταν εύλογο να παρατηρηθούν μικρές διαφορές στην εκλογική δύναμη των συνδυασμών, λόγω του μεγαλύτερου κατακερματισμού του εκλογικού σώματος. Σε όσες μάλιστα περιπτώσεις δεν υπήρξε εξ αρχής ακλόνητο φαβορί, οι διαφορές μεταξύ των συνδυασμών είναι ελάχιστες, η δε  επικράτηση κάποιου στο δεύτερο γύρο της επόμενης Κυριακής είναι απολύτως ανοικτή.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Μιας και μιλάμε για το δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών,  οι συνδυασμοί που ήρθαν τρίτοι αλλά  έμειναν εκτός με λίγες ψήφους διαφορά από τον δεύτερο, πώς μπορούν να αντιδράσουν; Προβλέπεται κάποια διαδικασία ώστε να εμποδίσουν είτε τη διεξαγωγή του δεύτερου γύρου των εκλογών είτε να ανατρέψουν τα αποτελέσματά τους αν αυτές διεξαχθούν κανονικά;

Η εκλογική νομοθεσία δίνει τη δυνατότητα, τόσο σε υποψηφίους και συνδυασμούς, όσο και σε εκλογείς να καταθέσουν ένσταση ενώπιον των αρμόδιων Διοικητικών Δικαστηρίων (Πρωτοδικείων για τους δήμους και Εφετείων για τις περιφέρειες), και να προβάλουν τους ισχυρισμούς τους σχετικά με τις όποιες παρατυπίες ή παρανομίες θεωρούν ότι έλαβαν χώρα κατά την εκλογική διαδικασία.

Δείτε ακόμη:

Ασπρογέρακας-Χαϊδάρι: "Επιζήμια η εκλογή του κ. Ντηνιακού στη θέση του Δημάρχου"

Πέραμα -Π. Ζουμπούλης: Δεν επιλέγει στήριξη για το Β' γύρο

Η νομοθεσία μας όμως δεν προβλέπει τη δυνατότητα να εκδικασθεί μια τέτοια  ένσταση πριν από τις εκλογές του δεύτερου γύρου και κατ’επέκτασιν να αναβληθεί ή να ανασταλεί η διεξαγωγή της επαναληπτικής εκλογής.  Το μόνο που μπορεί να γίνει είναι μια απλή επανακαταμέτρηση, όπως αυτή που αποφασίσθηκε στον δήμο Θεσσαλονίκης. Και αυτή όμως δεν μπορεί να έχει αποτελέσματα, ακόμη και αν ανατραπεί η σειρά, αν δεν ολοκληρωθεί τάχιστα.

Διαφορετικά, το μόνο που μπορεί να κάνει ένας συνδυασμός που θεωρεί ότι βρέθηκε τρίτος και όχι δεύτερος λόγω παραβιάσεων της εκλογικής νομοθεσίας, είναι να προσβάλει δικαστικά (με ένσταση) τα αποτελέσματα, μετά το πέρας της διαδικασίας και την ανακήρυξη των επιτυχόντων, προβάλλοντας λόγους σχετικούς με παρανομίες που έλαβαν χώρα την πρώτη Κυριακή των εκλογών. Σε περίπτωση δε που δικαιωθεί, όπως έχει συμβεί συχνά κατά το παρελθόν, το αρμόδιο Διοικητικό Δικαστήριο (Πρωτοδικείο για τους δήμους και εφετείο για τις Περιφέρειες) θα διατάξει την επανάληψη των εκλογών, με τη συμμετοχή μόνο των συνδυασμών που νομίμως θα έπρεπε να συμμετάσχουν στο δεύτερο γύρο των εκλογών.

Δηλαδή, αν κατάλαβα καλά, όλες οι ενστάσεις κατά του κύρους των εκλογών εκδικάζονται μετά τις εκλογές του δεύτερου γύρου.

Πράγματι, όλες οι ενστάσεις, είτε αφορούν τον πρώτο είτε αφορούν τον δεύτερο γύρο των εκλογών, υποβάλλονται αμέσως μετά την ανακήρυξη των επιτυχόντων του δεύτερου γύρου των εκλογών και εκδικάζονται μαζί, από τα αρμόδια Διοικητικά Δικαστήρια (Πρωτοδικεία για τους δήμους και Εφετεία για τις Περιφέρειες).

Σε όλη αυτή τη διαδικασία των ενστάσεων, που μας περιγράφετε, ποιοι είναι οι λόγοι που μπορούν να προβληθούν από τους συνδυασμούς που θεωρούν ότι αδικήθηκαν και πόσο γρήγορη είναι η διαδικασία απονομής της δικαιοσύνης;

Οι λόγοι της ένστασης μπορεί να είναι πολλοί: η έλλειψη νόμιμων προσόντων ή  η συνδρομή κωλυμάτων εκλογιμότητας σε υποψηφίους,  οι παραβάσεις του νόμου κατά τη διεξαγωγή της εκλογής, η ακυρότητα των ψηφοδελτίων λόγω παραβιάσεων της μυστικότητας της ψήφου, η εσφαλμένη αρίθμηση ή άθροιση  των ψηφοδελτίων και γενικότερα κάθε παρατυπία η οποία μπορεί να έχει επιρροή στο εκλογικό αποτέλεσμα.

Κατά την εκδίκαση των σχετικών με το κύρος των ψηφοδελτίων ενστάσεων, ειδικότερα, τα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια κρίνουν αν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα διάφορα σημεία αποτελούν διακριτικά γνωρίσματα που παραβιάζουν τη μυστικότητα της ψήφου ή αν πρόκειται για τυχαία σημάδια που προκλήθηκαν στο ψηφοδέλτιο εκ παραδρομής ή λόγω τυπογραφικού σφάλματος.

Σε κάθε περίπτωση, επειδή ακριβώς πρόκειται για μια διαδικασία που έχει έντονο κοινωνικό και πολιτικό ενδιαφέρον, καθώς είναι προφανές ότι οι Δήμοι πρέπει να αποκτήσουν τη νέα Διοίκηση τάχιστα, ο νομοθέτης έχει φροντίσει οι σχετικές ενστάσεις να εκδικάζονται κατά απόλυτη προτεραιότητα, καθιερώνοντας ασφυκτικές προθεσμίες τόσο για την άσκηση των ενστάσεων (επτά  ημερών από τη λήξη του χρόνου έκθεσης της πράξης, με την οποία ανακηρύσσονται ο επιτυχών και οι άλλοι συνδυασμοί του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου), όσο και για την έκδοση των δικαστικών αποφάσεων, με τις οποίες επιλύονται οι όποιες εκλογικές διαφορές. Επειδή δε παρακολουθώ επί πολλά χρόνια την εκλογική νομολογία των Δικαστηρίων, θα ήθελα να επισημάνω  πως  όλοι οι υποψήφιοι πρέπει να έχουν εμπιστοσύνη στην ελληνική Διοικητική Δικαιοσύνη, η οποία κατά κανόνα κρίνει με νηφαλιότητα και προσήλωση στη νομιμότητα, όπως έχει αποδείξει σε πλήθος ανάλογων περιπτώσεων στο παρελθόν.