Αδ. Τζανετέα*: Θα παρέχουμε κάθε υποστήριξη σε όποιο δήμο επιθυμεί να ενταχθεί στο «Σύμφωνο των Δημάρχων»

Το Σύμφωνο των Δημάρχων αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που έχει ως σκοπό την ενεργό συμμετοχή των τοπικών αρχών και των πολιτών στην διαμόρφωση και εφαρμογή πολιτικών και δράσεων που σχετίζονται με τη βιώσιμη ενέργεια.

Είναι γεγονός ότι οι τοπικές αρχές μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στο μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, εάν ληφθεί υπόψη ότι το 80% της ενέργειας που καταναλώνεται και αντίστοιχο ποσοστό των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα που εκλύονται στην ατμόσφαιρα συνδέονται με την αστική δραστηριότητα.
Στόχος της κίνησης αυτής είναι, μέσα από στοχευμένες πολιτικές, δράσεις και έργα να επιτευχθεί η βέλτιστη ενεργειακή απόδοση και χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η οποία θα έχει ως αποτέλεσμα να ξεπεράσει το στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί μείωσης των εκπομπών Διοξειδίου του Άνθρακα κατά 20% έως το 2020.

Το «Σύμφωνο των Δημάρχων» παρουσιάζεται από τα Ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα ως ένα εξαιρετικό μοντέλο πολυεπίπεδης διακυβέρνησης χάρη στα μοναδικά χαρακτηριστικά του, καθώς πρόκειται για τη μοναδική κίνηση του είδους της, που κινητοποιεί τοπικούς και περιφερειακούς φορείς γύρω από την εκπλήρωση των στόχων της ΕΕ.
Θεωρείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως μία από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη στροφή της κοινωνίας σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο αστικής ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζοντας το σημαντικό ρόλο αλλά και την ευθύνη που μπορούν να διαδραματίσουν οι περιφερειακές και τοπικές αρχές σε συνεργασία με τις Εθνικές αρχές στην μείωση των επιπτώσεων από την περιβαλλοντική υποβάθμιση που υφίσταται ο πλανήτης..

Στο πλαίσιο αυτό οι συμμετέχουσες τοπικές αρχές δεσμεύονται εθελοντικά να αυξήσουν την ενεργειακή απόδοση και τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις περιοχές τους.

Η συμμετοχή τους, αποτελεί ευκαιρία διαμόρφωσης μιας τοπικής θεώρησης με την οποία η ενεργειακή απόδοση, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι αστικές συγκοινωνίες και οι δημόσιες προμήθειες εντάσσονται σε ένα σχέδιο το οποίο θα αποφέρει όχι μόνο οικονομικά, αλλά επίσης περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη.

Με σκοπό να μετατρέψουν την πολιτική δέσμευσή τους σε συγκεκριμένα μέτρα και έργα, οι υπογράφοντες το Σύμφωνο αναλαμβάνουν κυρίως να συντάξουν μια Βασική Απογραφή Εκπομπών και να υποβάλουν, εντός ενός έτους από την ημερομηνία υπογραφής του Συμφώνου, το Σχέδιο Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια, στο οποίο περιγράφονται οι βασικές δράσεις που σχεδιάζουν να αναλάβουν, τους στόχους μείωσης των εκπομπών και τα μέσα που θα το επιτύχουν.

Εκτός από τις μειώσεις των εκπομπών αερίων, η συμμετοχή των τοπικών αρχών στο Σύμφωνο, αποδίδει σημαντικά παράλληλα αποτελέσματα στους συμμετέχοντες, όπως:

• Η δημόσια έκφραση της βούλησης σε τοπικό επίπεδο για δέσμευση μείωσης των εκπομπών CO2
• Η δημιουργία δυναμικής και ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας για συμβολή στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
• Η μεταφορά τεχνογνωσίας και βέλτιστων πρακτικών, από επιτυχημένα παραδείγματα ευρωπαϊκών τοπικών αρχών
• Η ανταλλαγή της τοπικής παραγόμενης τεχνογνωσίας με άλλες περιοχές του δικτύου
• Η ανάδειξη της περιοχής του Δήμου σε «βέλτιστη πρακτική» σε περιφερειακό ή και ευρωπαϊκό επίπεδο
• Η δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων και των δράσεων του ΟΤΑ στην επίσημη ιστοσελίδα του Συμφώνου (www.eumayors.eu)

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ορίζει τους «Συντονιστές του Συμφώνου» ως εκείνες τις υπηρεσίες δημόσιας διοίκησης που παρέχουν στρατηγική καθοδήγηση, οικονομική και τεχνική υποστήριξη στους δήμους που υπογράφουν το Σύμφωνο των Δημάρχων αλλά δεν διαθέτουν τις απαραίτητες δεξιότητες ή/ και πόρους για να εκπληρώσουν τις απαιτήσεις τους. Οι Συντονιστές του Συμφώνου είναι αποκεντρωμένες αρχές σε επίπεδο κατώτερο του εθνικού, όπως επαρχίες, περιφέρειες και δημόσιου χαρακτήρα ομάδες δήμων, καθώς και εθνικοί δημόσιοι οργανισμοί όπως, παραδείγματος χάριν, εθνικοί οργανισμοί ενέργειας.

Οι Περιφερειακές Αρχές στο Σύμφωνο των Δημάρχων

Ο ρόλος της περιφέρειας ως «Συντονιστής Συμφώνου» είναι να προωθήσει στους Δήμους την πρωτοβουλία, να βοηθήσει τους Δήμους να ενταχθούν, και να παρέχει τεχνική και οικονομική βοήθεια σε αυτούς που ήδη έχουν ενταχθεί και θέλουν να υλοποιήσουν τα Σχέδια Δράσης τους.

Συγκεκριμένα οι δεσμεύσεις των Συντονιστών είναι:

1. Η προώθηση της ένταξης στο Σύμφωνο των Δημάρχων στους δήμους της περιοχής τους και η παροχή υποστήριξης και συντονισμού στους δήμους που εντάχθηκαν
2. Η παροχή τεχνικής και στρατηγικής βοήθειας σε εκείνους τους δήμους που επιθυμούν να συμμετάσχουν στο Σύμφωνο, αλλά δεν διαθέτουν τους απαραίτητους πόρους για να συντάξουν ένα Σχέδιο Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια
3. Η παροχή οικονομικής βοήθειας και ευκαιριών στους δήμους για την ανάπτυξη και εφαρμογή των Σχεδίων Δράσης τους για τη Βιώσιμη Ενέργεια
4. Η παροχή βοήθειας κατά τη διοργάνωση τοπικών ημερίδων για την ενέργεια προκειμένου να ενισχύσουν την ευαισθητοποίηση και
5. Η υποβολή τακτικών εκθέσεων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τα επιτευχθέντα αποτελέσματα και η συμμετοχή στη στρατηγική εφαρμογή του Συμφώνου.

Εμείς ως Περιφέρεια Πελοποννήσου και ειδικά ως Περιφερειακή Ενότητα Λακωνίας, θεωρούμε εξαιρετικά σημαντική την προώθηση του Συμφώνου και ως συντονιστές αυτής της προσπάθειας θα παρέχουμε κάθε στρατηγική καθοδήγηση, οικονομική και τεχνική υποστήριξη σε κάθε δήμο που επιθυμεί να ενταχθεί στο «Σύμφωνο των Δημάρχων».

Στο πλαίσιο αυτό έχουμε αναπτύξει και ενσωματώσει στο Στρατηγικό σχεδιασμό της Περιφέρειας Πελοποννήσου το Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας (Σ.Δ.Α.Ε) το οποίο αποτελεί τον «οδικό χάρτη» των απαραίτητων ενεργειών που θα οδηγήσουν στην επίτευξη των στόχων που έχουμε θέσει για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος όλων των τομέων δραστηριότητας εντός των ορίων της Περιφέρειας. (όπως παρεμβάσεις σε δημόσια και δημοτικά κτίρια, σε δημόσια και δημοτικά οχήματα, στον φωτισμό οδών και πλατειών αλλά και στα κτίρια κατοικίας και τριτογενή τομέα και τις δημόσιες και ιδιωτικές μεταφορές.)

Ένα Σχέδιο Δράσης που θα λειτουργήσει ως πλαίσιο και βάση για την ανάπτυξη και την υλοποίηση του σχεδιασμού της Περιφέρειας σε θέματα Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας, αλλά και Βάση-Πλατφόρμα για τη σύνταξη ανάλογων σχεδίων των Δήμων που θα προσχωρήσουν στο Σύμφωνο.

*Η Αδαμαντία Τζανετέα είναι Αντιπεριφερειάρχης ΠΕ Λακωνίας. Το κείμενο αποτελεί την εισήγηση που πραγματοποίησε Αντιπεριφερειάρχης κατά την ημερίδα που έγινε στη Σπάρτη στις 21.10.2015 με θέμα «Το Σύμφωνο των Δημάρχων και τα οφέλη του για τους πολίτες της Π.Ε. Λακωνίας»