ΣτΠ: Θετικό βήμα η νομική αναγνώριση της «Ταυτότητας Φύλου»

Θετικό βήµα χαρακτηρίζει ο Συνήγορος του Πολίτη το σχέδιο νόµου του Υπουργείου ∆ικαιοσύνης «Νοµική Αναγνώριση της Ταυτότητας Φύλου» το οποίο κατατέθηκε πρόσφατα και θα συζητηθεί τις επόµενες ηµέρες στη Βουλή.

Το κεντρικό πρόβληµα που αναδεικνύει η διερεύνηση σειράς υποθέσεων που κατατέθηκαν από διεµφυλικά (τρανς) άτοµα στον Συνήγορο του Πολίτη τα τελευταία χρόνια, σχετίζεται µε την αναντιστοιχία που εµφανίζουν τα στοιχεία της αστυνοµικής ταυτότητας ή άλλου εγγράφου ταυτοποίησης, µε την ταυτότητα φύλου του ατόµου και τα προσκόµµατα που αυτή η αναντιστοιχία δηµιουργεί στην απόλαυση θεµελιωδών δικαιωµάτων τους.

Τα διεµφυλικά άτοµα που δεν έχουν προβεί σε διόρθωση της ληξιαρχικής πράξης γέννησης και των εγγράφων ταυτοποίησης τους, εξαιτίας της χρονοβόρας, πολύπλοκης και ασαφούς διαδικασίας που ισχύει σήµερα, αντιµετωπίζουν σηµαντικά προβλήµατα σε οποιαδήποτε συναλλαγή όπου η επίδειξη της αστυνοµικής ταυτότητας αποτελεί προϋπόθεση για την ταυτοποίηση του προσώπου (µε εφορία, αστυνοµία, ταχυδροµεία, τράπεζες κ.λπ.). Κατά τη διαδικασία ταυτοποίησης, εκτός από την επαναλαµβανόµενη ανάγκη παροχής εξηγήσεων, πολύ συχνά τα διεµφυλικά άτοµα έρχονται αντιµέτωπα µε κακόβουλα και επιθετικά σχόλια, που προσβάλλουν την προσωπικότητά τους.

Σε κάθε περίπτωση, η δυσπιστία, η απαίτηση περαιτέρω στοιχείων διακρίβωσης, ακόµη και η άρνηση συναλλαγών, καθιστά την εκάστοτε επαφή τους µε υπηρεσίες πηγή τακτικής ταλαιπωρίας.

Ο Συνήγορος του Πολίτη για την αντιµετώπιση των ανωτέρων προβληµάτων έχει επισηµάνει την ανάγκη θέσπισης γρήγορων, διάφανων και εύκολα προσβάσιµων διαδικασιών αλλαγής των στοιχείων αστυνοµικής ταυτότητας και λοιπών εγγράφων ταυτοποίησης των διεµφυλικών ατόµων, µε βάση την αρχή του αυτοπροσδιορισµού και χωρίς ιατρικές ή άλλες προϋποθέσεις.

Η νοµοθετική αυτή αλλαγή κατέστη, άλλωστε, επιτακτική µετά την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού ∆ικαστηρίου ∆ικαιωµάτων του Ανθρώπου (Ε∆∆Α) στην υπόθεση «A.P., Garçon και Nicot κατά Γαλλίας», µε την οποία το δικαστήριο έκρινε ότι η απαίτηση χειρουργικών επεµβάσεων, που πολύ συχνά οδηγούν στη στείρωση, προκειµένου να αναγνωρισθεί νοµικά η ταυτότητα φύλου, παραβιάζει διατάξεις της Ευρωπαϊκής Σύµβασης ∆ικαιωµάτων του Ανθρώπου. Στο πλαίσιο της διαβούλευσης για το εν λόγω νοµοσχέδιο, ο Συνήγορος απευθύνθηκε στον Υπουργό ∆ικαιοσύνης επισηµαίνοντας όλα τα παραπάνω. Επιπλέον, τόνισε την ανάγκη να επανεκτιµηθεί η διάταξη µε την οποία εισάγεται αποκλεισµός των ανήλικων κάτω των 17 ετών από τη διαδικασία ληξιαρχικής διόρθωσης του φύλου τους, δυνατότητα που διαθέτουν ακόµη και µε το υφιστάµενο νοµοθετικό καθεστώς.

Ο Συνήγορος του Πολίτη εκτιµά ότι η διατήρηση αυτής της δυνατότητας για τους ανηλίκους (διεµφυλικούς και διαφυλικούς), µε τις αναγκαίες διαδικαστικές εγγυήσεις, αποτελεί καθοριστικό µέσο για την αποτροπή της στοχοποίησής τους και ένδειξη σεβασµού της προσωπικότητάς τους.

Ο Συνήγορος του Πολίτη εκτιµά ότι η αξιοποίηση των δεδοµένων της υπόθεσης του Ε∆∆Α που προαναφέρθηκε, σε συνδυασµό µε τις συστάσεις που αποτυπώνονται στο ψήφισµα 2048/2015 του Συµβουλίου της Ευρώπης, διαµορφώνουν το σύγχρονο πλαίσιο δικαιωµατικών αντιλήψεων, εντός του οποίου οφείλει να εντάσσεται το εκάστοτε εθνικό πλαίσιο προστασίας των συγκεκριµένων προσώπων.

Οι διατάξεις του εν λόγω νοµοσχεδίου, µολονότι δεν ανταποκρίνονται πλήρως στο σύνολο των συναφών συστάσεων και ιδίως, στην ανάγκη για γρήγορες, διαφανείς, και εύκολα προσβάσιµες διαδικασίες (όπως θα ήταν µια αµιγώς διοικητική διαδικασία), επιφέρουν σηµαντικές αλλαγές στο υφιστάµενο πλαίσιο και θέτουν τις βάσεις περαιτέρω βελτιώσεων στο µέλλον.

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ, ΒΟΥΛΗ, ΕΠΙΣΤΟΛΗ, ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΦΥΛΟΥ, ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ, ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ


Αφήστε μια απάντηση